Ε--- ΙΝ ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ Λογικὴ καὶ παράλογο «Ὁ μὲν σοφῶς γὰρ εἶπεν, ὁ δ᾽ ἕτερος σαφῶς» ᾿Αριστοφάνης (Βάτραχοι) Διαβάζω στὸ ἔργο τοῦ καθηγητοῦ τῆς Νευρολογίας καὶ Ψυχιατρικῆς κ. Κ. Δ. Κωνστανινίδη «Η ψυχικὴ ζωὴ τοῦ πρωτόγονου ἀνθρώπου»: «Τὸν πρωτόγονον ἄνθρωπον, ὅπως καὶ τὸν προηγμένον, τὸν ἀπασχο- λοῦν κατὰ πρῶτον λόγον αἱ ἀνάγκαι τῆς καθ᾿ ἡμέραν ζωῆς καὶ τὰ γεγονό- τα τὰ συναφῆ πρὸς τὴν προφύλαξιν καὶ διατήρησιν αὐτῆς. ᾿Επὶ τῶν γε- γονότων τῆς ζωῆς ἀναγκάζεται ὁ ἄνθρωπος νὰ σκέπτεται καὶ ν᾿ ἀντιδρᾶ ἀναλόγως. ᾿Η ἐπεξεργασία τῶν γεγονότων τῆς ζωῆς ὑπὸ τοῦ ἀνθρώπου ὄ- χι πλέον διὰ τῶν ἐνστίκτων ἀλλὰ διὰ σκέψεων καὶ συλλογισμῶν ἀποτελεῖ τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ζωώδους καταστάσεως, ἔνθα κυριαρ- χεῖ ἀποκλειστικῶς τὸ ἔνστικτον καὶ τὴν ἄνοδον εἰς τὸν πολιτισμόν, ὁ ὁ- ποῖος ἀποτελεῖ τὴν σαφῆ διάκρισιν μεταξὺ τοῦ ζώου καὶ τοῦ ἀνθρώπου». Ὃ ἄνθρωπος ὅμως θὰ ἔρχεται στὴ ζωὴ πάντοτε σὰν πρωτόγονος καὶ θὰ εἶναι, ἐν πολλοῖς, τὸ κοινωνικὸ πολιτισμικὸ του περιβάλλον ἐκεῖνο ποὺ θὰ τὸν τιθασεύσει καὶ θὰ τὸν μεταβάλει ἀπὸ πρωτόγονο, δηλαδὴ θὰ τὸν ἀπαλλάξει ἀπ᾿ τὴν κυριαρχία τῶν ἐνστίκτων, γιὰ νὰ τὸν κατευθύνει στὸ χῶρο τῆς σκέψης καὶ τῆς λογικῆς. Τὶ σημαίνουν ὅμως αὐτά; Εἶναι τόσο εὔκολο, παρά τὶς χιλιετίες πολιτισμοῦ ποὺ διήνυσε ἡ ἀν- θρωπότητα, νὰ ἀναπαράγονται ἄνθρωποι πρωτόγονοι, δηλαδὴ ἄνθρω- ποι τῶν ἐνστίκτων; Ἢ ἀπάντηση πρέπει νά εἶναι: Ναί! Καὶ βέβαια ἡ ἀναπαραγωγὴ τῶν πρωτόγονων σήμερα διαφέρει ἀπὸ ἐ- κείνη, τὴ φυσική, τὴν πρὸ χιλιετηρίδων, καὶ γιὰ τοῦτο εἶναι ἐπικίνδυνη. Διότι, ἂν οἱ ἀνάγκες τῆς ζωῆς (διατροφή-κατοικία-ἄμυνα) στὸν πρωτό- γονο τὸν ἔκαναν ν᾿ ἀντιδρᾶ ἀναλόγως, ὁ σημερινὸς «πολιτισμένος» πρω- τόγονος συνεχίζει νὰ κυριαρχεῖται ἀπὸ τὰ πλέον κατώτερα ἔνστικτα (βίας-ἁρπαγῆς-καταστροφῆς-ἐγκλήματος κ.ἄ.), διότι ἀδυνατεῖ νὰ κατανοή- σει τὰ συμβαίνοντα γύρω του, δὲν ἀσκεῖται πλέον ἡ σκέψη του στὴ λογι- κΊ) τῶν πραγμάτων. Δὲν κατανοεῖ τοὺς κανόνες ποὺ στηρίζουν τὴν γεμάτη ἀντιφάσεις κοι- νωνικὴ δομή. Δὲν ἀντιλαμβάνεται, γιατὶ πρέπει νὰ ἀκολουθήσει τὴν κοπιώδη ὁδὸ τῆς αὐτοσυνειδησίας, ἀπορρίπτοντας τὶς θέσεις ποὺ τοῦ παρέχουν «εὔκο- λες» λύσεις, ἐφ᾽ ὅσον μπεῖ κι᾿ αὐτὸς στὸ χῶρο τῆς ἀναπαραγωγῆς πρωτογόνων. Δὲν μπορεῖ, τέλος, νὰ ἐκτιμήσει ὅτι αὐτὴ ἡ πορεία τοῦ κοινωνικοῦ γί- γνεσθαι σ᾽ ὅλες τὶς μορφὲς δὲν ὁδηγεῖ πουθενά. ᾿Αλλὰ ἁπλῶς συντηρεῖ τὴν ἐπίσης πρωτόγονη μορφή τῆς ἐξουσίας,