ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
72ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1987
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η Ελληνική Γλώσσα και η Ελληνική Ποίηση — ΛΑΜΠΡΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ἢ ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ ἡ ἑλληνικὴ ποίηση
Ὃ ὑπογράφων δὲν εἶναι ποιητής, ἀλλὰ
σταθερὸς ὅσο καὶ ἀπαιτητικὸς ἀναγνώστης
καὶ συχνὰ μεμψίμοιρος μελετητὴς τῆς ἑλ-
ληνικῆς καὶ ξένης ποιήσεως. Δικαιοῦται
συνεπῶς νὰ διατυπώση ὡρισμένες παρατηρή-
σεις, ἂν ὄχι γιὰ τὴν καθαυτὸ ἐσωτερικὴ ᾱ-
νατοµία καὶ λειτουργικότητα τοῦ ποιητικοῦ
λόγου, πάντως γιὰ τὴν ποιοτικὴ συνάρµωση
καὶ ἀξιολογικὴ συνάρτησή του μὲ τὸ γενι-
κώτερο φαινόμενο τοῦ πολιτισμοῦ.
᾿᾽Αφορμὴν ἔλαβα ἀπὸ τὴν 2η «᾿Ετήσια
᾿ Ανθολογία τῶν 'Εκατόὀ» τοῦ «Δαυλοῦ» καὶ
τὰ 170 ἀνέκδοτα ποιήματα 00 ζώντων 'Ελ-
λήνων ποιητῶν ποὺ τελικῶς ἀνθολογήθηκαν
σ᾽ αὐτήν, ἀλλὰ καὶ τὰ 1300 περίπου ἀκόμη
ποιήµατα καὶ τοὺς 400 περίπου ἄλλους ζῶ-
ντες Ἕλληνες ποιητὲς ποὺ ἀποκλείσθηκαν
ἀπ᾿ αὐτὴν - πλείστους καί πλεῖστα ἀπὸ τὰ
ὁποῖα ἡ Κριτική ᾿Επιτροπὴ «ἀπέρριψε» γιὰ
τὸν μοναδικὸ καὶ ἐντελῶς συμβατικὸ λόγο ὅ-
τι ὁ ἀριθμὸς τῶν κατ, ἔτος ἀνθολογουμένων
εἶναι -- ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω: κακῶς καὶ
αὐθαιρέτως -- «΄ ΕἙκατό»...
Μολονότι δὲν ὑπῆρξα Κριτής, διεξῆλθα
τὸ σύνολο τῆς ἀνέκδοτης ποιητικῆς συγκο-
μιδῆς τοῦ 1987 ποὺ ὑπέβλήθη στὴν κρίση
τοῦ «Δαυλοῦ» καὶ ἔμεινα κατάπληκτος -- ἡ
λέξη δὲν εἶναι ὑπερβολικὴ --- ἀπὸ τὴν ἀ-
προσμέτρητη πολλότητα τῆς καλλιμορφίας
καὶ τὴν ἀπροσδόκητη πολυπλοκότητα τοῦ
γενικοῦ ἰδεογραφήματος τοῦ «οτρις τῶν ὑ-
πὸ κρίσιν ποιημάτων: Πῶς εἶναι δυνατὸν σὲ
μιὰ χώρα, ὅπως ἡ σημερινὴ ᾿Ελλάδα, ὅπου
ὁ Πολιτισμός, τὸ Πνεῦμα, ὁ Στοχασμὸς ἔ-
χουν ὁλοφάνερα ὑποχωρήσει ἀπελπιστικὰ
καὶ ἀνάμεσα σ᾽ ἕνα λαὸ μὲ χειροπιαστὰ
σημάδια προϊούσης βᾳρβαροποιήσεως, νὰ ὑ-
πάρχουν ἑκατοντάδες διαπιστωμένες ἀπὸ ἐ-
μένα καὶ προφανῶς καὶ ἑκατοντάδες ἂν ὄχι
χιλιάδες ἄλλες ἄγνωστες σ᾽ ἐμένα μεμονω-
μένες συνειδήσεις, ποὺ νὰ μποροῦν νὰ παρά-
γουν σὲ τέτοιο βαθμὸ οὐσία (ποιητικῆς) ὁ-
μορφιᾶς καὶ νὰ ὀρθοτομοῦν μὲ ὄχι σπάνια
τελειότητα περιγράμματα ὑψηλῆς ἰδέας;
Ποῦ βρέθηκαν μέσα σ᾽ ἕνα τέτοιον ἄντι-
πνευματικό, ἕνα τέτοιο κτηνώδη οἰκονομι-
στικὸ καὶ ἐξουσιαστικὸ περίγυρο, μέσα σ᾽
ἕνα τέτοιο ἀνύπαρκτο ἢ ὑποτυπῶδες ἢ καὶ
νοσηρὸ πνευματικὸ «κλῖμα» τόσες ἐκλεκτὲς
ἀτομικότητες, ποὺ μποροῦν νὰ ἐπιβιώνουν
σὰν αὐτοδύναμες ὑπαρξικὲς ὀντότητες καὶ
νὰ «δηλώνουν» ποιητικὰ τὴν ἐπιβεώνουσα
μοναδικότητά τους, σὲ ἔνταση καὶ ἔκταση,
ποὺ - ἀπ᾽ ὅ,τι μπορῶ νὰ γνωρίζω, κατὰ τὸ
μέτρο ποὺ παρακολουθῶ τὴν ξένη ποιητικὴ
παραγωγὴ - -σὲ καμμιὰ ἄλλη γλῶσσα καὶ σὲ
καμμιὰ ἄλλη χώρα δὲν παρατηροῦνται
ἀνάλογες;
Πολλὴ φαιὰ οὐσία κατανάλωσα -- πρέ-
πει νὰ σοῦ τὸ ἐξομολογηθῶ, φίλε ἀναγνώ-
στη -- γιὰ νὰ ἀξιολογήσω ἱστορικὰ καὶ νὰ
ἐξηγήσω αἰτιολογικὰ τὸ φαινόμενο αὐτό,
ποὺ κατὰ τὴ γνώμη μου ἀξίζει πολλοῦ κό-
που καὶ κάθε προσπάθειας γιὰ νὰ ἑρμηνευ-
θῆ. Καὶ σπεύδω νὰ διατυπώσω τὸ συμπέρα-
σμα ποὺ κατέληξα, χωρὶς καμμιὰ ἀπαίτηση
ἀναγνωρίσεώς του καὶ χωρὶς καμμιὰ προ-
σπάθεια θεμελιώσεώς του (ποὺ ἄλλωστε μέ-
σα στὰ πλαίσια ἑνὸς μικροῦ σχολίου εἶναι
τεχνικῶς ἀδύνατη), συμπέρασμα ποὺ τὸ δί-
νω - - ὑπὸ τύπον προτάσεως - - σὰν προσω-
πικὴ διαπίστωση ἀφ᾽ ἑνὸς καὶ ἐξ ἄλλου
σὰν αἰτιολογικὴ εἰσήγηση:
Ἢ διαπίστωση εἶναι: “Ὅλες οἱ προσπά-
θειες τῆς Δυνάμεως νὰ ἰσοπεδώση καὶ ἐξα-
λείψη ἀπὸ προσώπου γῆς μὲ τὸν δογματι-
σμό, τὸν μαζισμὸ καὶ τὸν οἰκονομισμὸ τὴν
ἀνθρώπινη ψυχή, τὴν ἀτομικὴ συνείδηση
καὶ τὴν αὐτοτελῆ προσωπικότητα εἶναι μά-
ταιες, εἶναι ἀτελέσφορες, εἶναι σκιαµαχικές΄
τὸ Πνεῦμα, ὁ Πολιτισμός, θὰ ἐπιβιώνη μὲ ᾱ-
μυντικὲς ἱκανότητες, ποὺ θὰ ἀναπτύσση, ᾱ-
νάλογες πρὸς τὴν ἔνταση τῶν (μὲ τεχνολο-
γικά. ὀργανωτικά καὶ οἰκονομικὰ µέσα) ἐπι-
θέσεων τῆς ᾿Εξ-ουσίας.
Καὶ ἡ ἀξιολογικὴ εἰσήγηση εἶναι: Ἡ ἰ-
διάζουσα καὶ ἐπιχωριάζουσα ποιητικὴ ἀν-
θοφορία στὸν τόπον αὐτόν, κατὰ πᾶσαν πι-
θανότητα ἀναλογικά πλουσιώτερη, ὅπως
προεῖπα, ἀπὸ κάθε ἄλλον τόπο, µόνο σ᾽ ἕνα
αἴτιο μπορεῖ ν᾿ ἀποδοθῆ, αἴτιο ποὺ δὲν συ-
ναντιέται ἀλλοῦ πουθενά: Στὸ γιγαντιαῖο
θησαυροφυλάκειο τῆς ᾽Ελληνικῆς Γλώσ-
σας, τοῦ τελειότερου αὐτοῦ δημιουργήµατος
τοῦ ἀνθρωπίνου ἐγκεφάλου, θησαυροφυλά-
κειο τοῦ ὁποίου µόνον ὁ “Ἕλληνας ποιητὴς
διαθέτει τὰ κλειδιά, γιὰ νὰ τὸ ἀνοίγη ὅποτε
θέλει καὶ νὰ παίρνη ἀπὸ τοὺς θησαυρούς
του, τοὺς στιλπνοὺς καὶ διαμαντένιους, ὅ,τι
θέλει. Ἔτσι ἐξηγεῖται μόνο τὸ γεγονὸς ὅτι
ἄνθρωποι ἁπλοῖ, μορφώσεως ἀκόμη καὶ με-
τρίας, μὲ μοναδικὸ ὅπλο τους τὴν εὐαισθη-
σία νὰ διακρίνουν ἴσως μόνον ὑποσυνείδητα
τὴν ἀξία τῆς ἑλληνικῆς λέξεως καὶ νὰ τὴ
χρησιμοποιοῦν καταλλήλως, μποροῦν καὶ
δίνουν ὀμορφογραφήματα καὶ ἰδεογραφήμα-
τα σὰν κι αὐτὰ τῆς σημερινῆς ἑλληνικῆς
ποιήσεως. ᾿
Δὲν θὰ πῶ ἄλλο τι, ἀλλὰ θὰ κλείσω μὲ
μιὰ εὐχάριστη καὶ αἴσια πληροφορία: Σχε-
δὸν ὅλοι οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες ποιητὲς ἀ-
ντλοῦν τὸ ποιητικό τους λεξιλόγιο ἀπὸ τὸ
σύνολο τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, μὲ συχνό-
τατη χρήση ὁμηρικῶν, κλασσικῶν καὶ βυ-
ζαντινῶν - ἐκκλησιαστικῶν λέξεων καὶ τέ-
λος τῆς σύγχρονης ἐπιστημονικῆς ὁρολο-
γίας! ΄Η ἐπίθεση τῆς ᾿Εξ-ουσίας κατὰ τῆς
᾿Ελληνικῆς Γλώσσας ἀφήνει ἀπρόσβλητο.
τὸν ποιητή ἡ περίοδος τοῦ «ρωμιοσυνι-
σμοῦ» καὶ τοῦ «λᾳϊκισμοῦ» τῆς νεοελληνι-
κῆς ποιήσεως παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτί' καὶ ἡ
κακοποιὸς δράση τοῦ δημοτικιστικοῦ δογ-
ματισμοῦ ἐπίσης.
Δ.Ι.Λ.