ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
72ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1987
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ιουδαϊσμός, Έσσαϊοι, Χριστιανισμός — ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ, Π.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΕΙΠΠΛΔΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Ιουδαϊσμός, ᾿Εσσαῖοι, Χριστιανισμὸς
Φίλε κ. Λάμπρου,
Τυγχάνω καὶ ἐγὼ ὀπαδὸς τῆς ᾽Αλή-
θειας καὶ συγχαίρω ἐσᾶς προσωπικῶς καὶ
τοὺς συνεργάτες τοῦ «Δαυλοῦ» γιὰ τὸν ᾱ-
γῶνα σας ὑπὲρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς θέσεώς μου
ὡς ἀναγνώστου τοῦ περιοδικοῦ σας.
Θὰ ἤθελα διὰ τῆς παρούσης νὰ διατυ-
πώσω μερικὲς παρατηρήσεις μὲ κριτικὸ
πνεῦμα ἐπὶ τοῦ ὄντως περιέργου ἄρθρου
τοῦ Νοιπιᾶη (οἱῦ σχετικῶς μὲ τὰ χειρό-
γραφα τοῦ Κουμρᾶὰν καὶ τοὺς ᾿Εσσαίους,
ποὺ ἐδημοσιεύθη στὸ τεῦχος τοῦ ᾿Οκτω-
βρίου 1987. Τὸ «περίεργο» στοιχεῖο στὸ
ἄρθρο αὐτό, καὶ τοῦτο ὀφείλομε νὰ ἔντο-
πίσουµε ἐφ᾽ ὅσον μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ἁλή-
θεια καὶ μόνον αὐτή, εἶναι μία σειρὰ βε-
βιασμένων συμπερασμάτων, μὲ τὰ ὁποῖα
μᾶς ἄγει ἐπίσης βεβιασμένα στὸ «συμπέ-
ρᾶασμα» ὅτι ἡ συγγένεια δύο γνωστῶν μας
θρησκειῶν, τοῦ Μωσαϊσμοῦ ἢ ᾿Ιουδαῖ-
σμοῦ ἀφ᾽ ἑνὸς καὶ τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀφ᾽
ἑτέρου, ἂν καὶ «δεδομένη», εἶναι μεγαλύ-
τερη ἀπὸ ὅ,τι ἐνομίζετο, καὶ ἑπομένως ὅ-
σοι αἰσθανόμεθα Χριστιανοὶ θὰ πρέπει νὰ
συμπαθοῦμε τοὺς ᾿Εβραίους περισσότερο
ἀπὸ ὅ,τι μέχρι τώρα! (Η συμπάθεια μετα-
ξὺ ἀνθρώπων, κατὰ τὴν ἀντίληψη αὐτή, θὰ
ἔπρεπε νὰ βασίζεται μόνον στὴν ἐνδεχομέ-
νη συγγένεια τῶν θρησκευμάτων τους! ---
νὰ ἡ ρίζα μιᾶς δογματιστικῆς, σεκταρι-
στικῆς, μισαλλοδόξου τοποθετήσεως).
᾿Αφοῦ ἐντοπίσαμε λοιπὸν εὔκολα τὸ τό-
σο διαφανῶς προκατεσκευασμένο «συμπέ-
ρασμα» τοῦ ἄρθρου, θὰ ἤθελα νὰ παρατη-
ρήσω ὅτι ὅλες οἱ θρησκεῖες ἔχουν τὰ ἐπί-
σηµα κείμενά τους καὶ τὶς θέσεις τους καὶ
ἐξ αὐτῶν μπορεῖ κανεὶς εὔκολα νὰ προβεῖ
σὲ συγκρίσεις καὶ νὰ ἐντοπίσει συγγένειες
ἢ μή, καὶ αὐτὸ ἀδιαφόρως τῆς πατρότητος
τῶν κειμένων. Μία σύγκρισις Χριστιανι-
σμοῦ-᾿ Ἰουδαϊσμοῦ θὰ ἦταν ἡ ἴδια, ἀσχέτως
πρὸς τὸ ποῖος ἔγραψε τὰ χειρόγραφα τοῦ
Κουμράν, ἢ ἀκόμη καὶ ἂν αὐτὰ δὲν ὑπῆρ-
χαν καθόλου. Γιὰ νὰ πείσω περὶ αὐτοῦ, θὰ
ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς τὰ κάτωθι συγκριτι-
κὰ σημεῖα:
α. Ὃ Χριστιανισμὸς δέχεται τὴν
Τριαδικὴ ἐκδήλωση τῆς Μιᾶς ᾿Αρχῆς
(καὶ σὲ τοῦτο ἀποτελεῖ συνέχεια τοῦ Νεο-
πλατωνισμοῦ), ἐνῶ ὁ ᾿Ιουδαϊσμὸς δέχεται
τὸ Μονοπρόσωπο ἑνὸς προσωπικοῦ φυλε-
τικοῦ Θεοῦ. Μάλιστα ἡ ᾿Ορθοδοξία (Γρη-
γόριος Παλαμᾶς) δέχεται ὅτι ἡ πλήρης
γνῶσις ἢ θέασις τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀνέφικτος
καὶ ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ἄμορφος, ἐνῶ ὁ ᾿Ιου-
δαϊσμὸς ἀναφέρει (Παλαιὰ Διαθήκη) ὅτι
ἄνθρωποι εἶδαν τὸν Θεὸ καὶ ὁ Δανιὴλ τὸν
περιγράφει, ἐνῶ ὁ ᾿Ιακὼβ ἐπάλαισε μαζί
του καὶ τόν... ἐνίκησε!
β. ᾽Ο Χριστιανισμός, καὶ ἰδιαίτερα ἡ
᾿Ορθοδοξία, δέχεται τὴν ἔννοια τῶν Θεί-
ὧν ᾿Ενεργειῶν, τοῦ Θείου Λόγου καὶ τοῦ
Θείου Πνεύματος, ἔννοιες ἄγνωστες στὸν
᾿Ιουδαϊῖσμό. ᾿Επίσης δέχεται ὅτι ὁ ἕνας
Παγκόσμιος Νόμος τοῦ Σύμπαντος διέπει
ὁλόκληρη τὴν Δημιουργία καὶ τὴν ἐξέλι-
ξη ὅλων τῶν μορφῶν ζωῆς καὶ εἶναι στὴν
πραγματικότητα ἔκφρασις τῆς Θείας Βου-
λήσεως καὶ τῆς Θείας Σοφίας. Οἱ ἔννοιες
αὐτὲς εἶναι ἐπίσης ἄγνωστες στὸν ᾿Ϊου-
δαϊσμό, ὁ ὁποῖος μόνον δέχεται ὅτι ὁ «Νό-
μος τοῦ Θεοῦ» ἔχει χῶρο ἐφαρμογῆς τὴν
Παλαιστίνη καὶ φορεῖς ἐφαρμογῆς τοὺς ὀ-
παδοὺς τοῦ Μωσαϊσμοῦ, κατόπιν «συμφω-
νίας» μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἐκείνου.
γ. ὋΟ Χριστιανισμὸς δέχεται ὅτι ἡ
πραγματικὴ συνείδησις τοῦ ᾿Ανθρώπου,
σήμερα ἀνενεργός, κεῖται σὲ ἀνώτερες
διαστάσεις καὶ δὲν ὑπόκειται στὴν κυκλι-
κὴ πορεία τοῦ Χρόνου (᾿Αθανασία τῆς
Ψυχῆς). 'Ο ᾿Ιουδαϊσμὸς δέχεται ὅτι ὁ
”Ανθρωπος εἶναι ἁπλῆ ἐκδήλωσις τῆς ὕ-
λης (Χοϊκὸς Ανθρωπος).
δ. Ο Χριστιανισμὸς δέχεται τὴν ᾿Α-
νωτάτη Θηλυκἡ ᾿Αρχὴ - «Μητέρα Θεοῦ»
--- ἡ ὁποία παρέχει τὸ ὑλικὸ μέρος μὲ τὸ