ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
72ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1987
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Περί της έννοιας του χρόνου — ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΟΣ, ΓΡΗΓΟΡΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΔΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
πρᾶγμα πολυτραβάει. Πρέπει πιὰ νὰ στα-
µατήσουν τὰ διάφορα μικροστολίδια, µι-
κροκουδουνάκια ποὺ ξεκουφαίνουν σὰν τὰ
μικρὰ χρέη, ὅπως τὸ ἐπίτιμος, πρόεδρος, ᾱ-
ντιπρόεδρος, διπλώματα, πολιτικὲς-κοινῶ-
νικὲς ἀναρριχήσεις, ἱεραρχίες καὶ βρα-
βεῖα, ποὺ ὅλα εἶναι διαβλητὰ καὶ ποὺ
μπροστὰ στὸ «πνεῦμα» εἶναι παραγεµίσµα-
τα, λέπια, ἀνάξια λόγου. Εἶναι ἐπαρσικὲς
ἀδυναμίες, ἐφήμερα πυροτεχνήματα χαμη-
λοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ πιὸ πολὺ ἐμπορικοῦ
λόγου. Γιατὶ σήµερα, ἐντελῶς σήµερα, δὲν
εἶναι ἡ ὥρα τοῦ πανηγυριοῦ, ἡ ἀποκριάτι-
κη ὥρα, εἶναι ἡ ὥρα τῶν δύο ἀντιμαχόμε-
νων στρατευμάτων: τῆς πυρηνικῆς ἀπειλῆς
τοῦ κτήνους, κι ἀπ᾿ τ᾿ ἄλλο ἡ ὥρα τοῦ
πνεύματος, ἡ Μία, ἡ Μοναδικὴ ὥρα, τοῦ
«σεμνύνομαι», τῆς ἀρετῆς καὶ τοῦ καθαροῦ
λόγου. Εἶναι ἡ ὥρα τῆς πνευματικῆς κά-
θαρσης. Καὶ κάθε λεγόμενος πνευματικὸς
ἄνθρωπος ἔρχεται τώρα νὰ πάρει τὸ μερί-
διό του ἀπ᾿ τὸ βαρὺ πνευματικὸ χρέος
του. Νὰ σταθεῖ ὄρθιος στὴν ἐποχή του.
Ὃ ἐχθρὸς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι πρὸ τῶν
πυλῶν. Η μεγαλοτεχνικὴ χτυπάει καίρια
καὶ ἡ δράσις τῆς εἶναι πρὸς τὴν μεγαλύ-
τερη καταστροφὴ καὶ ὄχι γιὰ εἰρηνικὰ μέ-
σα. "Ολα τώρα βρίσκονται στὴν τελευταία
στιγμὴ τῆς ὠδῖνος τοῦ τοκετοῦ, τοῦ ἀν-
θρώπου ἢ τοῦ κτήνους. Γιὰ τὴν πάλη αὐτὴ
ἡ λογικὴ πρέπει ἀπὸ πρῶτα νὰ λευτερωθεῖ
ἀπὸ κάθε περιττὸ καὶ τσίµπλες, νὰ τὰ πετά-
ξει στὴν ἀκτή, κι ἀνάλαφρη καὶ λεύτερη
νὰ μπεῖ στὸν μεγάλο ἀγῶνα, στὸ ὠκεάνειο
ταξίδι, νὰ γίνει ἡρωική, νὰ περάσει στὸν
«θαυμασμό», ν᾿ ἀνακαλύψει τὸ συνειδητὸ
καὶ θεῖο στοιχεῖο, ὅπου ὑπάρχει μέσα
στὸν ἄνθρωπο, ποὺ κάθε φορὰ ἔρχεται καὶ
τὸν ξεπερνάει’ νὰ τὸ φέρει στὸ φῶς, νὰ τὸ
4043
κάνει κτῆμα τῆς ἀνθρωπότητας, νὰ ἀνεβά-
σει τὸν ἄνθρωπο καὶ νὰ κατατροπώσει τὸ
κτῆνος. Νὰ γίνει πάλι ὁ δελφικὸς δρομέας
καὶ Αλτης, νὰ διανύσει τὸν ΕΝΑ μοναδι-
κὸ καὶ ὡραῖο δρόµο τῆς ἁρμονίας, τοῦ
κάλλους, νὰ γευτεῖ καὶ νὰ λουστεῖ στὶς
᾿Αρχικὲς πηγές, στὰ πρότυπα ριζώµατα
τοῦ ἀρχαίου πνεύματος.
Ὅμως πρέπει κ᾿ ἐμεῖς νὰ ξεπεράσουμε
κάθε μικροψυχία. Κάθε ὑποτέλεια καὶ
συμβιβασμὸ στὴν καταστροφὴ καὶ αὐτο-
καταστροφή µας, δηλαδὴ στὸ δὲν γίνεται,
δὲν ὑπάρχει καλυτέρευση γιὰ τὴν ζωὴ καὶ
τὸν ἄνθρωπο, κι ἀπ᾿ τ᾽ ἄλλο, γίνεται καὶ
εἶναι ὑπαρκτὸ γιὰ τὸ ἀπάνθρωπο καὶ τὸν
θάνατο. Νὰ ὑπάρχει τόπος γιὰ τὸ κατα-
στροφικὀὸ, τὸ παράλογο καὶ τὸν θάνατο,
καὶ νὰ ὑπάρχει οὐ-τόπος γιὰ τὸ λογικό,
τὴν ζωὴ καὶ τὸν ἄνθρωπο. Δηλαδὴ οὔτε
λίγο οὔτε πολὺ νὰ παραδεχθοῦμε λογικὲς
τὶς ἀπάνθρωπες ἀνακαλύψεις ποὺ ὁδηγοῦ-
νε στὸν θάνατο, καὶ νὰ ἀποκλεῖσουμε σὰν
παράλογες τὶς ἀνακαλύψεις αὐτὲς ποὺ ὁ-
δηγοῦνε στὴ ζωὴ καὶ τὸν ἄνθρωπο. - Καὶ
αὐτὸ βέβαια εἶναι µόνο ἕνα σκεπτικό, μιὰ
πλευρὰ τοῦ ὅλου ζητήματος.
᾿Αλλὰ ἂς ἐπανέλθουμε στὴ βιογραφία
μᾶς, στὴ βιογραφία τοῦ σημερινοῦ πνευ-
ματικοῦ ἀνθρώπου, τοῦ κάθε «σκέπτεσθαι»:
ὅπου κατατρυχόμενοι καὶ τυρβάζοντες πά-
νὼ σὲ ἀσήμαντα καὶ φλύαρα πράγματα,
δὲν ἔχουμε βιογραφία, ἀφοῦ κι αὐτὲς τὶς
λίγες ἐκλάμψεις τῆς ζωῆς μὰς τὶς ἀμαυρώ-
νουμε καὶ τὶς σκεπάζουμε μὲ ἄπειρα νέφη.
Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν φιλοξενία
Μὲ πολλὴ τιμὴ
Γιῶργος Κ. Παππᾶς
᾿Αθήνα, 12-10-87
Περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ Χρόνου
Κύριε διευθυντά,
Εἰς τὸ τεῦχος ᾿Απριλίου 985 τοῦ
«Δαυλοῦ» (σελ. 2039 κ.ὲξ.) ἐδημοσιεύθη
βραχεῖα μὲν ἀλλ᾽ ὡραιοτάτη μελέτη «Περὶ
χρόνου» τοῦ Καθηγητοῦ κ. Κωνστ. Δ.
Κωνσταντινίδου, ἐν ᾖ πλεῖσται σοφαὶ καὶ
σπουδαῖαι παρατηρήσεις περιέχονται, τὰς
ὁποίας ἐπικροτοῦμεν ἀπολύτως. Θὰ ἐπι-
σημάνωμεν ἐνταῦθα συμπληρωματικῶς ἐν
πρώτοις μόνον σημεῖα τινὰ τῆς μελέτης
ταύτης ἐπιδεκτικὰ κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν
βελτιώσεως ἢ καὶ διορθώσεως ἀκόμη.
᾽ν σελ. 2039 λέγεται. ὅτι «οὐδὲν ὑπάρ-
χει, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο ὁ ἄνθρωπος νὰ
διανοηθῇ ἐκτὸς χρόνου». ᾿Αλλὰ ὁ Πλά-
των, καθ᾽ ὃν «Χρόνος δ᾽ οὖν μετ᾽ οὐρα-