ΜΙΧΑΗΛ ΔΑΝΙΚΑΣ3 Ἢ «μάχη τῆς ̓Αγγλίας» γιὰ τὴ διατήρηση τῶν ἑλληνικῶν σπουδῶν στὴν Παιδεία της Ἢ σύγχρονη ἐποχὴ παρὰ τὰ μεγάλα ἐπιτεύγματά της στὶς ἐπιστῆμες καὶ τὴν τεχνολογία δὲν μπόρεσε νὰ δημιουργήσει κάποια σταθερὰ σημεῖα ἀναφορᾶς, κάποιες ἀξίες στὶς ὁποῖες νὰ μποροῦν νὰ προσβλέπουν οἱ ἄνθρωποι. “Οταν δὲ κυριαρχεῖ μιὰ τέτοια κρίση ἀξιῶν, φρονῶ πὼς ἡ ἀνθρωπότης δὲν ἔχει ἄλλη ἔπιλογὴ παρὰ νὰ κοιτάξει πίσω, πρὸς τὴν κλασσικἡ ἀρχαιότητα, γιὰ ν ̓ ἀντλήσει διδάγματα καὶ νὰ ἐνστερνισθεῖ καὶ πάλι τὶς ἀξίες, οἱ ὁποῖες τότε ἐπεκράτησαν. 'Ἡ προτροπἡ «πίσω στοὺς ἀρχαίους» δὲν στερεῖται σημασίας. Εἶναι, γιὰ τὴν ἐποχή μας. ὑπέρτατη κραυγὴ ἀγωνίας, ἡ ὁποία ὑπαγορεύεται ἀπὸ μιὰ ἀδήριτη ἀνάγκη. “Ὅμως καὶ ἐὰν ἀκόμη κάποιος ἐπείθετο γιὰ τὴν διαχρονικότητα τῶν ἀξιῶν τῆς κλασσικῆς παιδείας καὶ τὴν ἐπικαιρότητά τους στὴν ἐποχή μας, θὰ μποροῦσε νὰ ρωτήσει: σὲ τί χρησιμεύει ἡ κλασσικὴ παιδεία σήμερα; Ποιά τὰ χειροπιαστὰ ὀφέλη ἀπὸ τὴν μελέτη τῶν μεγάλων τῆς Ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος; "Αν καὶ οἱ δυὸ αὐτὲς ἐρωτήσεις ἐντάσσονται στὴν ὠφελιμιστικὴ «λογικὴ» τῆς σύγχρονης ἐποχῆς, φρονῶ πὼς δὲν θἄπρεπε νὰ τὶς ἀφήσουμε ἀναπάντητες. ὋΟ σύγχρονος ἄνθρωπος ἐνδιαφέρεται περισσότερο γιὰ ἄμεσα, πρακτικὰ ἀποτελέσματα παρὰ γιὰ ἰδέες καὶ ἰδανικά. ̓Αλλὰ καὶ ἐδῶ θὰ μποροῦσε κάποιος ν ̓ ἀπαντήσει πὼς μιὰ (πρόχειρη ἔστω) ματιὰ στοὺς ὅρους τῆς σύγχρονης τεχνολογίας καὶ τῶν ἐπιστημῶν γενικώτερα ἀποδεικνύει τὴν μεγάλη ἐπίδραση τὴν ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ ἀσκεῖ ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα στὴν διαμόρφωση τῶν καινούργιων ἔπιστημονικῶν ὅρων. ̓Αποκοπὴ ἀπὸ τὸ κλασσικὸ παρελθὸν καὶ τὴν μοναδική του γλῶσσα, θᾶλεγα, θὰ σήμαινε αὐτομάτως καὶ τεράστιες ὀυσκολίες ἐκφράσεως καὶ διατυπώσεως τυχὸν νέων ὅρων. Ὅποιος ἀμφιβάλλει γιὰ τοῦ λόγου τὸ ἀληθές, ἂς ξεφυλλίσει ἁπλῶς ἕνα ὁποιοδήποτε ἐπιστημονικὸ περιοδικὀ κύρους. Θὰ διαπιστώσει ὅτι καὶ οἱ πλέον πρωτοποριακοὶ τομεῖς τῆς τεχνολογίας καὶ τῶν ἐπιστημῶν συνεχίζουν ν ̓ ἀντλοῦν ἕνα σημαντικὸ ποσοστὸ τῶν ὅρων τους ἀπὸ τὴν ἕλληνικἡ γλῶσσα. Βλέπουμε δηλαδή, πὼς ἡ κλασσικἡ παιδεία πέρα ἀπὸ τὶς ἀπαράμιλλες ἠθικὲς ἀξίες τὶς ὁποῖες ἐκληροδότησε στὸ ἀνθρώπινο γένος, ἔχει καὶ ᾱμεση πρακτικἡ χρησιμότητα. Σ ̓ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ σημεῖο, μιὰ ποὺ μιλοῦμε γιὰ τὴν καθαρῶς πρακτικὴ πλευρὰ τῶν κλασσικῶν σπουδῶν, ἂς ἀναφέρουμε κάτι τὸ ἀληθινὰ συγκλονιστικὀ; στὶς Η.Π.Α. ἤδη σημειοῦται μιὰ ἀναγέννηση τῶν κλασσικῶν σπουδῶν. Στὴν ̓Ινδιανάπολη τετρακόσιοι μαθητὲς ἠλικίας ! 1 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι διδάχθηκαν ἕλληνικὰ καὶ λατινικά, βελτίωσαν τὴν ἐπίδοσή τους στὴν ἀγγλικὴ γλῶσσα καθὼς καὶ (ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἡ συγκλονιστικἡ εἴδηση) στὰ μαθηματικὰ καὶ στὰ ἄλλα μαθήματα θετικῆς κατευθύνσεως”. Τὸ ὅτι ἡ μελέτη τῶν κλασσικῶν γλωσσῶν ἐπανεισήχθη στὰ ἀμερικανικὰ σχολεῖα μὲ κύριο σκοπὸ τὴν βελτίωση τῆς ἀκαδη- "Ὁ ὁρ. Μιχαὴλ Δονίκας εἶναι μηχανολόγος. μέλος τῆς ̓Ερουυνητικῆς ̓Ομάδος ́Υψηλῶν Τάσεων τοῦ Τον οχογικοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Εἰπά]ονει (Ολλανδία).