ΕΤΠΙΠΛΟΓΗ ΕΤΠΣΤΟΔΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ Οἱ κὠδικὲς σημασίες τῶν γραμμάτων Κύριε διευθυντά, ̓Απὸ ἐπιτυχίας εἰς ἐπιτυχίαν καὶ τὸ εὔχομαι ὁλοψύχως καὶ διὰ τὸ μέλλον. Μετὰ τὴν ἀσημαντότητα ἤ μᾶλλον τὴν χυδαιότητα τῶν Καβαφικῶν κειμένων {(«.., οἱ ̓Ιθάκες τί σημαίνουν») τὸ μέγα θέμα τῆς προελεύσεως τοῦ ἑλληνικοῦ ̓Αλφαβήτου. Καὶ τὶ παράδοξον! Κατὰ σύμπτωσιν «φοινικισμὸς» ἐκεῖ, ὅπου ὁ Καβάφης διεφήμιζε... «τὶς πραμάτειές» του καὶ τὰ «μυρωδικά», τὰ «πολλὰ μυρώδικά» του, «φοινικισμὸς» καὶ ἐδῶ προκειμένου περὶ τοῦ ἕλληνικοῦ ̓Αλφαβήτου. Πολύπλευρος καὶ πολύμοχθος ὁ ἀγὼν τοῦ περιοδικοῦ διὰ τὸ κατ ̓ ἐξοχὴν ἐθνικὸν τοῦτο θέμα. ̓Επὶ τέλους, ὅμως, ἡ ἐπιτυχία ἦτο πλήρης μὲ τὴν κορύφωσιν ἐκείνην, ̓ ς ποὺ ἀπετέλεσεν ἡ ὀγκώδης συγκέντρωσις εἰς τὴν μεγάλην αἴθουσαν τοῦ «Παρνασσοῦ». Καὶ τώρα, ἐν ἐξελίξει, ἐξ ἴσου μία νέα μεγάλη ἐπιτυχία, μὲ τὰς «μαντείας» τοῦ ἐκλεκτοῦ συνεργάτου σας κ. ̓Ηλ. Τσατσόμοιρου! Μάντις ὁ συνεργάτης σας; Ναὶ ἀσφαλῶς, διότι κατὰ τοὺς Γάλλους, διὰ νὰ εἶναι κανεὶς εἰς θέσιν νὰ ἑρμηνεύση ἤ κοινῶς νὰ μεταφράση ἕν ἀρχαιοελληνικὸν κείμενον, πρέπει, ἐκτὸς τῆς ἄλλης παιδείας, νὰ εἶναι καὶ μάντις. Αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον χρησιμοποιεῖται ὁ ὅρος “αενίπετγ ̓ ̓, μαντεύειν, προκειμένου περὶ καλῆς ἀποδόσεως ἀρχαίων φράσεων. Καὶ πράγματι, πόση ἀγωνία ἀλλὰ καὶ μόχθος καὶ ἐφευρετικότης καὶ ὀξύνοια ἀπαιτοῦνται, διὰ νὰ ἀναγκάση κανεὶς τὰ ἄφωνα αὐτὰ ψηφία τοῦ ἕλληνος λόγου, νὰ ἀποκαλύψουν τὰ μυστικά των; ̓Ερασιτεχνικῶς καὶ ὄχι κατ ̓ ἐπάγγελμα, ὅπως ὀρθῶς ἐπισημαίνει ὁ «Μετέωρος» εἰς τὸ ὑπ ̓ ἀριθ. 73 τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ, μὲ εἶχεν ἀπασχολήσει ἄλλοτε τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐνθυμοῦμαι, μάλιστα, ἄν καὶ παρῆλθεν ἤδη τέταρτον αἰῶνος, ὅτι, παρασυρό- μενος ἀπὸ τὸ θέλγητρον τῆς ἑρμηνείας τῶν φθόγγων ἀλλὰ καὶ τῶν λέξεων, ποὺ μιμοῦνται τοὺς ἤχους τῆς φύσεως, εἶχον χάσει τὸ συναίσθημα τοῦ χρόνου καὶ παρουσίᾳ μάλιστα τοῦ Γεν. ̓Επιθεωρητοῦ ἀφιέρωσα δύο διδακτικὰς ὥρας διὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ πρώτου ἀπὸ τὰ ἀσύγκριτα ἐκεῖνα σονέττα τῶν «Πατρίδων» τοῦ Παλαμᾶ, τὴν « ̓ Αττική». Εἰς τὸν πρῶτον στίχον: « ̓Εδῶ οὐρανὸς παντοῦ κι ̓ ὁλοῦθε ήλιου ἀχτίνα». ἐκεῖνος, ὁ τετράκις ἐπαναλαμβανόμενος φθόγγος «ου» πολὺ μᾶς ἀπησχόλησε, διδάσκοντα καὶ μαθητάς. Εὑρέθη, ὅμως, ἐπὶ τέλους ὅτι οὗτος σκοπίμως ἐχρησιμοποίησεν τὸν φθόγγον αὐτόν, διὰ νὰ καταδείξη τὴν ἀπ ̓ ἄκρου εἰς ἄκρον καθαρότητα τοῦ ἀττικοῦ οὐρανοῦ. Πρὸς τοῦτο μᾶς καθωδήγησεν ἡ καθημερινὴ πεῖρα: τὸν φθόγγον «ου» τὸν χρησιμοποιοῦμεν ὡς ἐπιφώνημα, ὁσάκις θέλωμεν νὰ ἐκφράσωμεν τὸν θαυμασμόν μὰς διὰ κάτι τί τὸ ἐξαιρετικὸν καὶ τὸ ὑπερμέγεθες. Κατόπιν ὁ Παλαμᾶς μὲ τὸν δεύτερον στίχον: «καὶ κάτι ὁλόγυρα, σὰν τοῦ "Υμηττοῦ τὸ μέλι» μᾶς ἐσκανδάλισε τὸν οὐρανίσκον μὲ τὰ ἐπαναλαμβανόμενα ὑγρὰ λ καὶ ρ, καὶ κατέληξεν ὁ στίχος αὐτὸς νὰ ἀποστάζη ̓Ὑμήττειον μέλι, καταλλήλως προφερόμενος, ἀπὸ ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος (ὁλόγυρα). Καὶ κατόπιν εἰς τὸν στίχον: «Στὴν ὀμορφιὰ σκοντάφτει, σκάβοντας ἡ ἀξίνα», «ἐσκοντάψαμε», πράγματι κατὰ τὴν ἀπαγγελίον τοῦ στίχου, ὅπως ἀκριβῶς καὶ ἡ σκαπάνη τοῦ ἀρχαιολόγου, ἡ ὁποία «ἐσκόνταψε», ὅταν προσέκρουσεν ἐπάνω εἰς τὸ ἄγαλμα τῆς κλασσικῆς ἀρχαιότητας, στὴν ὁμορφιά! Τὰ γράμματα σ καὶ κ, ποὺ ἐπαναλαμβάνονται εἰς τὰς δύο λέξεις: σκοντά-