ΕΤΠΙΠΛΟΓΗ ΕΤΠΣΤΟΔΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ Οἱ κὠδικὲς σημασίες τῶν γραμμάτων Κύριε διευθυντά, ᾿Απὸ ἐπιτυχίας εἰς ἐπιτυχίαν καὶ τὸ εὔχομαι ὁλοψύχως καὶ διὰ τὸ μέλλον. Μετὰ τὴν ἀσημαντότητα ἤ μᾶλλον τὴν χυδαιότητα τῶν Καβαφικῶν κειμένων {(«.., οἱ ᾿Ιθάκες τί σημαίνουν») τὸ μέγα θέµα τῆς προελεύσεως τοῦ ἑλληνικοῦ ᾿Αλφαβήτου. Καὶ τὶ παράδοξον! Κατὰ σύμπτωσιν «φοι- νικισμὸς» ἐκεῖ, ὅπου ὁ Καβάφης διεφήμι- ζε... «τὶς πραμάτειές» του καὶ τὰ «μυρωδι- κά», τὰ «πολλὰ μυρώδικά» του, «φοινικι- σμὸς» καὶ ἐδῶ προκειμένου περὶ τοῦ ἕλλη- νικοῦ ᾿Αλφαβήτου. Πολύπλευρος καὶ πολύμοχθος ὁ ἀγὼν τοῦ περιοδικοῦ διὰ τὸ κατ᾽ ἐξοχὴν ἐθνικὸν τοῦτο θέμα. ᾿Επὶ τέλους, ὅμως, ἡ ἐπιτυχία ἦτο πλήρης μὲ τὴν κορύφωσιν ἐκείνην, ᾿ ς ποὺ ἀπετέλεσεν ἡ ὀγκώδης συγκέντρωσις εἰς τὴν μεγάλην αἴθουσαν τοῦ «Παρνασ- σοῦ». Καὶ τώρα, ἐν ἐξελίξει, ἐξ ἴσου μία νέα μεγάλη ἐπιτυχία, μὲ τὰς «μαντείας» τοῦ ἐκλεκτοῦ συνεργάτου σας κ. ᾿Ηλ. Τσατσόμοιρου! Μάντις ὁ συνεργάτης σας; Ναὶ ἀσφαλῶς, διότι κατὰ τοὺς Γάλλους, διὰ νὰ εἶναι κανεὶς εἰς θέσιν νὰ ἑρμηνεύση ἤ κοινῶς νὰ μεταφράση ἕν ἀρχαιοελληνι- κὸν κείμενον, πρέπει, ἐκτὸς τῆς ἄλλης παι- δείας, νὰ εἶναι καὶ μάντις. Αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον χρησιμοποιεῖται ὁ ὅ- ρος “αενίπετγ᾽᾽, μαντεύειν, προκειμένου περὶ καλῆς ἀποδόσεως ἀρχαίων φράσεων. Καὶ πράγματι, πόση ἀγωνία ἀλλὰ καὶ μόχθος καὶ ἐφευρετικότης καὶ ὀξύνοια ἀ- παιτοῦνται, διὰ νὰ ἀναγκάση κανεὶς τὰ ἄ- φωνα αὐτὰ ψηφία τοῦ ἕλληνος λόγου, νὰ ἀ- ποκαλύψουν τὰ μυστικά των; ᾿Ερασιτεχνικῶς καὶ ὄχι κατ᾽ ἐπάγγελ- μα, ὅπως ὀρθῶς ἐπισημαίνει ὁ «Μετέωρος» εἰς τὸ ὑπ᾿ ἀριθ. 73 τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ, μὲ εἶχεν ἀπασχολήσει ἄλλοτε τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐνθυμοῦμαι, μάλιστα, ἄν καὶ παρῆλ- θεν ἤδη τέταρτον αἰῶνος, ὅτι, παρασυρό- μενος ἀπὸ τὸ θέλγητρον τῆς ἑρμηνείας τῶν φθόγγων ἀλλὰ καὶ τῶν λέξεων, ποὺ μιμοῦ- νται τοὺς ἤχους τῆς φύσεως, εἶχον χάσει τὸ συναίσθηµα τοῦ χρόνου καὶ παρουσίᾳ μάλιστα τοῦ Γεν. ᾿Επιθεωρητοῦ ἀφιέρωσα δύο διδακτικὰς ὥρας διὰ τὴν διδασκαλίαν τοῦ πρώτου ἀπὸ τὰ ἀσύγκριτα ἐκεῖνα σο- νέττα τῶν «Πατρίδων» τοῦ Παλαμᾶ, τὴν «᾿ Αττική». Εἰς τὸν πρῶτον στίχον: «᾿Εδῶ οὐρανὸς παντοῦ κι᾿ ὁλοῦθε ή- λιου ἀχτίνα». ἐκεῖνος, ὁ τετράκις ἐπαναλαμβανόμενος φθόγγος «ου» πολὺ μᾶς ἀπησχόλησε, διδά- σκοντα καὶ μαθητάς. Εὑρέθη, ὅμως, ἐπὶ τέ- λους ὅτι οὗτος σκοπίμως ἐχρησιμοποίησεν τὸν φθόγγον αὐτόν, διὰ νὰ καταδείξη τὴν ἀπ᾿ ἄκρου εἰς ἄκρον καθαρότητα τοῦ ἀττι- κοῦ οὐρανοῦ. Πρὸς τοῦτο μᾶς καθωδήγη- σεν ἡ καθημερινὴ πεῖρα: τὸν φθόγγον «ου» τὸν χρησιμοποιοῦμεν ὡς ἐπιφώνημα, ὁσά- κις θέλωμεν νὰ ἐκφράσωμεν τὸν θαυμα- σμόν μὰς διὰ κάτι τί τὸ ἐξαιρετικὸν καὶ τὸ ὑπερμέγεθες. Κατόπιν ὁ Παλαμᾶς μὲ τὸν δεύτερον στίχον: «καὶ κάτι ὁλόγυρα, σὰν τοῦ "Υμηττοῦ τὸ μέλι» μᾶς ἐσκανδάλισε τὸν οὐρανίσκον μὲ τὰ ἐπαναλαμβανόμενα ὑγρὰ λ καὶ ρ, καὶ κατέ- ληξεν ὁ στίχος αὐτὸς νὰ ἀποστάζη ᾿Ὑμήτ- τειον μέλι, καταλλήλως προφερόμενος, ἀ- πὸ ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος (ὁλόγυρα). Καὶ κατόπιν εἰς τὸν στίχον: «Στὴν ὀμορφιὰ σκοντάφτει, σκάβοντας ἡ ἀξίνα», «ἐσκοντάψαμε», πράγματι κατὰ τὴν ἀ- παγγελίον τοῦ στίχου, ὅπως ἀκριβῶς καὶ ἡ σκαπάνη τοῦ ἀρχαιολόγου, ἡ ὁποία «ἐσκό- νταψε», ὅταν προσέκρουσεν ἐπάνω εἰς τὸ ἄ- γαλμα τῆς κλασσικῆς ἀρχαιότητας, στὴν ὁ- μορφιά! Τὰ γράμματα σ καὶ κ, ποὺ ἐπανα- λαμβάνονται εἰς τὰς δύο λέξεις: σκοντά-