η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ νο τολμά... -ᾱ ΑΡΙΣΤΟΤΕΔΗΣ Θ. ΝΙΚΟΛΑ ΤΔΗΣ, Ὃ τρόπος τῆς γλώσσας καὶ ̓ ἄλλες ἐγγραφὲς Ὃ ̓Αριστοτέλης Νικολαΐδης, γεννημένος στὴν ποιητικὴ Λέσβο, εἶναι ἐραστὴς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ αὐθεντικὸς ἐρασιτέχνης γλωσσολόγος, ὡσὰν νὰ βγῆκε ἀπὸ τὰ σωθικά της, ὅπως αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ γλῶσσα μας. («Ξέρεις τί θὰ πεῖ νὰ περιμένεις ἀπ ̓ τὴν φύσὴ νὰ μιλήσει στὴν λαλιά σου;» Σελ. 126). Στὸ ἀνὰ χεῖρας ὀγκῶδες βιβλίο τοῦ Α.Ν. (ψυχίατρου τὸ ἐπάγγελμα καὶ πολυγλωσσότατου) μὲ τὰ 23 δοκίμια ἀποτυπώνεται ταυτοχρόνως κεντρομόλα καὶ φυγόκεντρα ὁ βιωμένος καημὸς τοῦ συγγραφέα γιὰ τὴν γλῶσσα τῶν γλωσσῶν: τὴν ἑλληνική. Περιορίζομαι στὴν συνολικὴ περιγραφὴ τῆς εἰκόνας ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὴν μελέτη τῶν 23 δοκιμίων προσπαθώντας νὰ ἀποδώσω τὰ κοινὰ χαρακτηριστικά τους καθὼς καὶ βασικὲς ἀντιλήψεις τοῦ συγγραφέα. Τὸ κυριώτερο συμπέρασμα ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὴν μελέτη τοῦ βιβλίου συνοψίζεται στὸ ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι μία καὶ διαχρονικὰ ἐξελίσσεται συνεχῶς, ἀλλὰ ἐτυμολογικὰ παραμένει ἀναλλοίωτη. ̓Επίσης ὅτι ἡ φροντίδα μας γι ̓ αὐτὴν ἀποτελεῖ καθῆκον ἀναπνοῆς καὶ προὐπόθεση ἐλευθερίας γιὰ τὸν κάθε πολίτη τοῦ τόπου μας ἐφ ̓ ὅρου ζωῆς. ΓἝνα ἄλλο συμπέρασμα ποὺ προκύπτει εἶναι, ὅτι ὕστερα ἀπὸ τὴν ἁλματώδη πρόοδο ποὺ γνώρισε ἡ ἐπιστήμη τῆς γλωσσολογίας στὸν αἰῶνα μας, ἀποκαλύφτηκε, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν εἶναι μία ὁποιαδήποτε γλῶσσα, ἀλλὰ γλῶσσα ἀναφορᾶς καὶ μάνα-γλῶσσα γιὰ ὅλες σχεδὸν τὶς γλῶσσες τοῦ κόσμου. ̓Απὸ τὴν ἐτυμολογικὴ ἀνάλυση καὶ ἐμβάθυνση στὶς λέξεις (ἂς ἀναφερθεῖ ὁ Χάϊντεγκερ) ὁ ἴδιος ὁ Α. Νικολαΐδης καὶ πρόσφατα ἀπὸ τὶς στῆλες τοῦ «Δαυλοῦ» ὁ Η. Τσατσόμοιρος, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι, διαπιστώνουν ὅτι πίσω ἀπὸ τὶς ἑλληνικὲς λέξεις κρύβεται ἡ ἱστορία μας καὶ κατ ̓ ἐπέκταση ἡ ἱστορία τῆς πολιτισμένης ἀνθρωπότητας. Σχετικὰ μὲ τὸ ἐλληνικὸ ἀλφάβητο ὁ Α.Ν. ὑποστηρίζει καὶ ἀποδεικνύει ὅτι ἀποτελεῖ ἐπαναστατικὴ ἀνακάλυψη γιὰ τὴν μοίρα τοῦ ἀνθρώπου, συνιστᾶ τὴν σπουδαιότερη ἐξαλλαγὴ τῆς γραφῆς καὶ τεχνολογικὰ παραμένει ἀξεπέραστο ἐδῶ καὶ χιλιάδες χρόνια. Μέσω τοῦ ἑλληνικοῦ ἀλφαβήτου καὶ τῶν ἀλφαβήτων ποὺ προέκυψαν ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ διὰ τοῦ λατινικοῦ ἡ ἀνθρώπινη σκέψη κατόρθωσε νὰ ἀποδώσει λεπτεπίλεπτες ἀφηρημένες ἔννοιες τῆς συνειδήσεως φθάνοντας στὸν αἰώνιο ἑλληνικὸ Λόγο, ποὺ σήμερα καταυγόζει τὴν ἀνθρωπότητα, παρὰ τὶς κίβδηλες προσπάθειες τῶν δῆθεν «διαλεκτικῶν» τῶν διαφόρων «ισμῶν» νὰ ἐναντιωθοῦν. 'Ο ̓Αριστοτέλης Νικολαΐδης βαθύτατα « Ελληνικὸς» εὐτύχησε νὰ ζεῖ σὲ οἰκογενειακὸ περιβάλλον ποὺ εἶχε ἐπίγνωση τῆς σημασίας τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. ̓ Απολαυστικὲς καὶ διδακτικὲς εἶναι οἱ στιχομυθίες τοῦ πατρός του Θεολόγη (ἰατροῦ καὶ πρόσφυγα ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη) μὲ τὸν Κ. Βάρναλη γιὰ τὴ γλῶσσα: «Φτερό, ὄχι πτερό, γιατὶ πῶς θὰ ποῦμε: Φτέραρχος καὶ φτερύγιο»; ̓ Ακόμη πρωτοποριακὴ εἶναι ἡ ἰδέα τοῦ συγγραφέα γιὰ τὸ «Διεθνὲς "Ίδρυμα ̓Επιστημονικῆς Ορολογίας καὶ Γλώσσας» ποὺ ἵδρυσε τὸ Ι966, καὶ τώρα ἑδρεύει στὴ Γενεύη, μὲ ὑπεύθυνο τὸν ἀδελφό του γιατρὸ καὶ ἐπίσης αὐθεντικὸ ταλέντο στὰ γλωσσικὰ Ν. Νικολαΐδη, καθηγητὴ τῆς ψυχανάλυσης στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Γενεύης μὲ μεγάλη ἀπήχηση παγκοσμίως. "Αφησα γιὰ τελευταίο τὸν ἀξονικὸ ρόλο ποὺ ἔπαιξε ὁ Α.Ν, στὴν Ίδρυση τοῦ «Ἑλληνικοῦ Γλωσσικοῦ Ομίλου», τοῦ ὁποίου ἡ διακήρυξη τῆς 174 1982 συγκίνησε τὸ Πανελλήνιο, σὲ μιὰ προσπάθεια νὰ σταματήσει ἡ περαιτέρω ἐξαχρείωση καὶ στρέβλωση τῆς γλώσσας μας. Δυπᾶμαι ποὺ δὲν ὑπάρχει χῶρος νὰ ἐπεκταθῶ σὲ ἐπὶ μέρους κείμενα τοῦ βι-