ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΙΚΟΡΕΊΤΖΟΣ “Ἡ γεροντοκρατία τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς Τὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ ἀποτελεῖ ἀπόπειρα σχολιογραφίας ποὺ ἑστιάζεται σ ̓ ἕνα σοβαρὸ πρόβλημα ποὺ χαρακτηρίζει τὴ σύγχρονη πνευματική μας ζωή, παίρνοντας ἤδη εὐδιάκριτες διαστάσεις. ̓Η παρουσία τῶν νέων στὴν πνευματικὴ ζωὴ τοῦ τόπου ὁλοένα ὑποτονίζεται, καθίσταται ἐξαιρετικὰ πενιχρή, ὑποτυπώδης σχεδόν, ἂν ὄχι παντελῶς ἀνύπαρκτη. 'Η ἐπιδεικτικὴ ἀποχή τους τόσο σὲ ὅ,τι ᾱφορᾶ τὴν ἐνεργό τους συμμετοχὴ στὶς πολυποίκιλες λογοτεχνικὲς ἐκδηλώσεις ὅσο καὶ ἡ γενικότερη ἀδιαφορία τους γιὰ τὰ πνευματικά μας πράγματα στοιχειοθετεῖ μιὰ πραγματικότητα, ποὺ πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλει σὲ ἀνησυχίες. Βλέπει κανεὶς μὲ θλίψη, ὅτι στὶς διάφορες ὁμιλίες, διαλέξεις, συζητήσεις, συμπόσια (εἴτε ποίησης, εἴτε λόγου καὶ τέχνης) κ.λπ. τὸ ἀκροατήριό τους ἀπαρτίζεται͵ κατὰ τὸ μέγιστο ποσοστό του ἀπὸ τὸν κόσμο τῶν ἡἠλικιωμένων καὶ συνταξιούχων. Οἱ νέοι ἀπουσιάζουν, Τὸ ἐρώτημα λοιπὸν ὀρθώνεται ἀμείλικτο. Τί φταίει γι ̓ αὐτό; Πῶς δικαιολογεῖται καὶ ποῦ πρέπει νὰ ἀποδοθεῖ ἡ ἀποχὴ αὐτή; Τὸ φαινόμενο πρέπει ἀσφαλῶς νὰ μᾶς προβληματίσει. Οἱ νέοι ἀποτελοῦν τὸ «φύσει καὶ θέσει» σφριγηλότερο καὶ δυναμικότερο πνευματικὸ ἀπόθεμα τῆς πολιτιστικῆς μας συνέχειας, ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ἀνελιχθοῦν καὶ θὰ κρατήσουν τὶς παρακαταθῆκες τῶν προκατόχων τους, μὲ τὴν ὑποχρέωση τὴν πνευματικὴ παράδοση ποὺ θὰ κληρονομήσουν ὄχι μόνο νὰ μὴν τὴν ἀπεμπολήσουν, ἀλλὰ νὰ τὴ διαφυλάξουν καὶ νὰ τὴ λαμπρύνουν ἀκόμη περισσότερο. Οἱ προὐποθέσεις ὅμως ποὺ διαγράφονται στὸν ὁρίζοντα δὲν μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ εἴμαστε ἰδιαίτερα αἰσιόδοξοι. Οἱ νέοι δὲν φαίνεται νὰ ἔχουν ἀντιληφθεῖ τὸ ὑψηλὸ αὐτὸ χρέος, ποὺ διαγκωνίζεται καὶ συνωθεῖται σὲ μιὰ ἀνούσια καθημερινότητα. ̓Η ἐκπλήρωσή του μοιάζει, μὲ τὰ σημερινά μέτρα, σχεδὸν φενάκη. 'Ο ἄκρατος εὐδαιμονισμός, ἡ νωθρότητα, ὁ μπλαζεδισμμός, ἡ ἀσύδοτη ἀπελευθέρωση καὶ ἡ ἀπομυθοποίηση τῶν ἀξιῶν τῆς σημερινῆς ἀμοραλιστικῆς κοινωνίας ἔχουν ὁδηγήσει τοὺς νέους σὲ χώρους ἐντελῶς ἐπίπεδους, χωρὶς κανένα ἐπίχρισμα πνευματικότητας, χώρους ποὺ τοὺς ᾱπομακρύνουν ριζικἁ ἀπὸ ἀνησυχίες καὶ ἐπιρρέπειες, ποὺ νὰ συνάδουν στὰ λογοτεχνικὰ ἐνδιαφέροντα. Θεωροῦν ὅτι ὁ συγχρωτισμός τους μὲ τέτοιας ὑφῆς ἕνασχολήσεις τοὺς χαρακτηρίζει σὰν ρομαντικοὺς ἢ ἀνθρώπους περιθωριακούς, ποὺ στεροῦνται σοβαρότητας. Τὰ ἐνδιαφέροντά τους περιστρέφονται σὲ ρεαλιστικότερους χώρους. Ἐν τῷ μεταξὺ τὸ λογοτεχνικό μας δυναμικὸ συνεχῶς ὑποβαθμίζεται καὶ ἀπογυμνώνεται, μὲ ἀπώλειες δημιουργῶν ποὺ δὲν ἀναπληρώνονται. Τὰ ὀνόματά τους, μέσα σ ̓ ἕναν κόσμο τεχνοκρατούμενο, φαντάζουν σήμερα σχεδὸν μυθικά. Προσεγγιστικἁὰ σὲ διάστημα μόλις μιᾶς εἰκοσαετίας ξεκληρίστηκε ὅ,τι ἐκλεκτότερο εἶχε νὰ ἐπιδείξει ὁ πνευματικός μας κόσμος. Μετὰ τὴν ἀπώλεια τῶν Φάνη Μιχαλόπουλου (1960), Θεμιστοκλῆ ̓Αθανασιάδη-Νόβα (1961), Πέτρου Σπανδωνίδη (1968), Κλέωνος Παράσχου (1964) καὶ μερικῶν ἄλλων ποὺ μᾶς ἔφυγαν λίγο προγενέστερα, ἀπὸ τὸ χῶρο τῆς κριτικῆς καὶ τοῦ δοκιμίου ἐξέλιπαν ἀναστήματα ὅπως ὁ Λέων Κουκούλας (1967), ὁ Κωνσταντῖνος Γεωργούλης (1969). ὁ Βάσος Βαρίκας (1971), ὁ Μάρκος Αὐγέρης (1973), ὁ Πέτρος Μαρκάκης (1973), ὁ Αἰμίλιος Χουρμούζιος (1974), ὁ Γιάννης Χατζίνης (1975), ὁ Γιῶργος Πράτσι-