ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΑΙΜΠΡΙΤΖΚ. Ο. ΕΕΝΕΚΕΝ [Σ ̓ ὡρισμένα ἀντίτυπα τοῦ προηγουμένου 7όου τεύχους τοῦ «Δαυλοῦ» ἡ σελίδα 4298, ὅπου ἄρχιζε τὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ, ἐκτυπώθηκε πολὺ «ἔέθωρα», μὲ ἀποτέλεσμα νὰ διαβάζεται μὲ πολλὴ δυσκολία ἤ καθόλου. Χάριν τῶν ἀναγνωστῶν ποὺ ἀτύχησαν καὶ ἔλαβαν τὰ λίγα αὐτὰ κακέκτυπα, ἀναδημοσιεύουμε καὶ στὸ παρὸν τεῦχος τὸ κείμενο αὐτό, προσθέτοντας μὲ τὴν εὐκαιρία καὶ τὸν πολὺ χαρακτηριστικὸ χάρτη τῆς ἑπόμενης σελίδας ποὺ συνώδευε τὴν ἐν μεταφράσει ἀγγλικὴ βιβλιοκρισία]. ̓Απὸ τὸ ἐπιστημονικὸ περιοδικὀ τοῦ Λονδίνου “Νενν θοϊξη[ἰςι ̓ (τ. /997, Ι9 "Ιαν. 1988) μεταφράσαμε τὴν ἀκόλουθη βιβλιοκριτική: Τί τὸ ἀσύνηθες ὑπάρχει στὸ βιβλίο τοῦ καθηγητοῦ τῆς ̓Αρχαιολογίας στὸ Καϊμπριτζ (οϊϊη Κεηΐτεν; Κατὰ βάσιν τὸ βιβλίο τοῦ Ο.Ε. “Αγοβδείορν δπα Ι.8Πβυβρε’ εἶναι ἡ ἐπίθεση τοῦ Κεηΐτον κατὰ τῆς κυριωτέρας σχολῆς σκέψεως, ἡ ὁποία τοποθετεῖ τὶς ρίζες τῶν ̓]1νδο-ευρωπαϊκῶν γλωσσῶν, καὶ συνεπῶς τῶν συγχρόνων Εὐρωπαϊκῶν λαῶν, στὶς στέππες τῆς Νότιας Ρωσίας, κατὰ τὴν τετάρτη χιλιετία π.Χ. Συμφωνεῖ ὅτι οἱ ̓Ινδοευρωπαϊκὲς γλῶσσες --- ποὺ περιλαμβάνουν τὶς περισσότερες σύγχρονες εὐρωπαϊκὲς γλῶσσες καθώς καὶ μερικὲς ἐκλιποῦσες, ὅπως τὴν Λατινικἡ καὶ τὴν Μυκηναϊκὴ "Ἑλληνική, ἐπίσης τὴν Σανσκριτικἡ καὶ τὶς ἀπογόνους τῆς στὸ βορειότερο τμῆμα -- σχετίζονται μεταξύ τους. ̓Αλλ ̓ ἀπορρίπτει ἐντελῶς τὴν ἄποψη ὅτι ὀρδὲς κατακτητῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν νομάδες βοσκοί, ὁμιλοῦντες μία πρωτο-ινδο-ευρωπαϊκὴ γλῶσσα, ἐγκατέλειψαν τὴν πατρική τους γῆ στὶς στέππες τῆς Ρωσίας κατὰ τὶς ἀρχὲς τῆς Χαλκῆς ̓Εποχῆς, γύρω στὸ 3.000 π.Χ. καὶ ἐξαπλώθηκαν σὲ ὅλη τὴν Κεντρικἡ καὶ Δυτικὴ ̓Ασία. Ὁ Εεπ[ενν ἐπίσης ἀποκλείει τὴν ἐναλλακτικὴ ὑπόθεση, ποὺ τοποθετεῖ τὸν γενέθλιο χῶρο στὴν Κεντρικἡ καὶ Βόρεια Εὐρώπη κατὰ τὴν τέταρτη καὶ τρίτη χιλιετία π.Χ. Κατὰ τὸν Εεπίτεν ἡ ἐξάπλωση τῶν ̓1νδο-ευρωπαϊκῶν γλωσσῶν ἦταν περισσότερο εἰρηνικὴ καὶ βαθμιαία ἀπὸ ὅσο ὑπεστήριζαν οἱ προηγούμενες θεωρίες καὶ ἄρχισε μᾶλλον κατὰ τὴν Νεολιθικὴ παρὰ κατὰ τὴν μεταγενεστέρα Χαλκῆ ̓Εποχή. λύση τοῦ ἰνδοευρωπαϊκοῦ αἰνίγματος, εἰσηγεῖται, βρίσκεται στὴν Μικρὰ ̓Ασία. ̓Εδῶ τὸ 7.000 π.Χ., εἰκάζει, πρώϊμοι ἀγρότες μὲ μικτὴ οἰκονομία ποὺ στηριζόταν σὲ λίγα κατοικίδια ζῶα καὶ φυτά, μιλοῦσαν μιὰ πρωτότυπη ̓Ινδοευρωπαϊκἡ γλῶσσα. Γιά κάποιο λόγο οἱ ὁμάδες τῶν πρωτοπόρων αὐτῶν γεωργῶν μετανάστευσαν πρὸς δυσμάς, στὴν ̓ Ελλάδα, πιθανῶς μὲ πλοῖα, ὅπου εἰσήγαγαν τὴν νέα γεωργικὴ τεχνολογία καὶ τὴν (πρωτοελληνική: “ρΓοΙο-ΟΓΘεΚ ̓ γλῶσσα των. Αὐτὸ συνέβη μέχρι τὸ 6.500 π.Χ. Τρεῖς χιλιετίες ἀργότερα ἡ γεωργικὴ οἰκονομία ἔφθασε στὶς νήσους Οι(ΚΠεγ στὸ βορειότερο ἄκρο τῆς Σκωτίας, καὶ σχεδὸν σ ̓ ὅλο τὸ ὑπόλοιπο τῆς Εὐρώπης. 'Ο Εεπ/τεν περιγράφει αὐτὴ τὴ σταδιακἡ ἐξάπλωση τῆς γεωργίας σὰν ἕνα κῦμα προόδου. «Μόνο μὲ μικρές, τοπικὲς μετακινήσεις τῶν 20---30 χιλιομέτρων», ἰσχυρίζεται, «αὐτὸ θὰ κατέληγε στὴν βαθμιαία ἐποίκιση ὅλης τῆς Εὐρώπης ἀπὸ ἕνα ἀγροτικὸ πληθυσμό, τοὺς ᾱπογόνους τῶν πρώτων Εὐρωπαίων γεωργῶν». Αὐτοὶ οἱ πρῶτοι Εὐρωπαῖοι γεωργοὶ ἔφεραν μαζί τους τὴ γλῶσσα τους, ἡ ὁποία, μέσα στὶς χιλιετίες, διαμορφώθηκε κατ ̓ ἀρχὴν σὲ διαλέκτους, καθώς διεχωρίσθησαν οἱ πληθυσμοί, καὶ ἐν συνεχεία στὶς διάφορες ̓Ινδοευρωπαϊκὲς γλῶσσες, ποὺ γνωρίζουμε σήμερα. ̓Επὶ παραδείγματι, οἱ Κελτικὲς καὶ Γερμανικὲς γλῶσσες προέρχονται ἀπὸ τὴ γλῶσσα ποὺ εἰσήγαγαν στὴν βόρεια Εὐρώπη οἱ ὁμάδες αὐτὲς τῶν γεωργῶν. --- Θ4Γ8]ι ΒιΠπεΥγ