ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
77ΜΑΙΟΣ 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ακροβολισμοί: Ο τρομοκρατικός εφιάλτης της αγλωσσίας - αλογίας — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Κείμενο φύλλου
Ἢ ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ
Ὃ τρομακτικὸς ἐφιάλτης τῆς ἀγλωσσίας - ἀλογίας
Ζοῦμε σὲ μιὰ ἐποχὴ ἀγλωσσίας, ᾱλαλίας.
Κανεὶς δὲν μπορεῖ ν ̓ ἀμφιβάλλη
γι ̓ αὐτό. 'Ο σημερινὸς μέσος
Ἕλληνας χρησιμοποιεῖ ὡς λεξιλογιό
του 600- δ00 λέξεις. Ο ἐπιστήμων,
ὁ δημοσιογράφος, ὁ διοικητικὸς ἢ
πολιτικὸς «ταγός» δὲν ξεπερνοῦν τὶς
2.000---3. 000. [Δὲν μιλῶ ἐδῶ παρὰ μόνο
γιὰ ποσότητες: ἀφήνω τὴν ποιότητα,
τὸ νόημα, τὴν ἐννοιολογία τῶν
ἐν χρήσει λέξεων, ποὺ κατὰ κανόνα
εἶναι χυδαῖα, ρηχά, διάστροφα, παραπλανητικά,
οἰκονομιστικά, ἐντελῶς
τυποποιημένα καὶ λογικῶς ἀμφίβολα
ἤ στοιχειώδη). Ο λογοτέχνης
σὲ σπάνιες περιπτώσεις ξεπερνᾶ τοὺς
ἀριθμοὺς αὐτούς. Καὶ νὰ φαντασθῆ
κανείς, ὅτι ἡ γλῶσσα, τῆς ὁποίας ἔχομε
τὴν τύχη νὰ εἴμεθα γρῆστες,
διαθέτει ἕξι ἑκατομμύρια (6.000.000)
λέξεις!.. Ὅποιος ἀμφιβάλλει γιὰ τὸν
ἀριθμὸ αὐτό, ἄς τηλεφωνήση στὸ
“Ὑπουργεῖο «Πολιτισμοῦ καὶ
̓ἜἘπιστημῶν»
(ἁρμόδια ἡ κ. Πατελάρου),
ὅπου βρίσκεται (ἐν ἀχρηστία!..) ὁ τεράστιος
ἠλεκτρονικὸς ἐγκέφαλος
ποὺ μᾶς δώρησε ἡ
̓Αμερικανίδα κ.
Μο Γοπα]ᾶ (ἐγκέφαλος ποὺ «τροφοδοτήθηκε»
μὲ ὅλες τὶς καταγραμμένες
ἑλληνικὲς λέξεις, ὕστερα ἀπὸ ἐπιστημονικὴ
ἔρευνα ποὺ ἐπὶ χρόνια
διεξήγαγαν δεκάδες ̓Αμερικανοὶ φιλόλογοι,
γλωσσολόγοι καὶ ἄλλοι ἐπιστήμονες).
Καὶ μπορεῖ νὰ ἀποδειχθῆ,
ὅτι τὸ φαινόμενο τῆς ἀγλωσσίας,
τῆς ἀλαλίας, δὲν εἶναι μόνο ἑλληνικό,
εἶναι γνώρισμα ὁλόκληρου
τοῦ ἀνθρώπινου εἴδους σήμερα, ἀνεξάρτητα
σὲ ποιὰ χώρα ζῆ καὶ ποιὰ
γλῶσσα μιλεῖ. ̓Αλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι
τοῦ παρόντος.
Τί σημαίνει ἡ ἐξέλιξη αὐτή; "Ας
ξεκινήσω μὲ τὴν παρατήρηση, ὅτι κάθε
λέξη ἀνταποκρίνεται ὑποχρεωτικὰ
πρὸς κάποιο πρᾶγμα, κάθε σημαῖνον
ἀντιστοιχεῖ πρὸς κάποιο σημαινόμενο.
Μ ̓ ἄλλα λόγια ἡ λέξη δὲν εἶναι
παρὰ ἔννοια. Ὅλοι βέβαια ξέρουμε ὅτι
σκεπτόμαστε μὲ ἔννοιες: ὑπενθυμίζω,
ὅτι αὐτὸ ποὺ λέμε «λογική» (ὅ,τι
δηλαδὴ ξεχωρίζει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ
τὸ κτῆνος) δὲν εἶναι τίποτ ̓ ἄλλο ἀπὸ
συσχέτιση ἐννοιῶν (Ξλέξεων), ἀπὸ
τὴν ὁποία συνάγονται οἱ κρίσεις, ἀπὸ
τὶς ὁποῖες στὴ συνέχεια γίνονται οἱ
συλλογισμοί. Δὲν ὑπάρχει τίποτ ̓ ἄλλο
στὴ «λογικὴ διαδικασία», τὴν «ᾱναλυτικήν»,
ὅπως τὴν ὠνόμασε ὁ ἔξαντλήσας
ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ θέμα
αὐτό, ὁ ̓Αριστοτέλης" ἀπὸ τὴν ὁποία
«ἀναλυτικὴν» ἐξαρτῶνται ὄχι μόνο ἀποκλειστικὰ
ὁλόκληρη ἡ ̓Επιστήμη,
ἡ Φιλοσοφία, ἡ Πολιτική, ἡ Τεχνολογία
κλπ., ἀλλὰ καὶ ἡ καθημερινή
συμπεριφορά μας καὶ ἡ ἁπλῆ ζωή
μας.
Πῶς νὰ κάνω κρίσεις πλήρεις, ἐποπτικὲς
καὶ σφαιρικές, ὅταν ἡ
«πρώτη ὕλη» ποὺ χρειάξομαι σ ̓ αὐὖτό,
δηλαδὴ οἱ ἔννοιες (λέξεις), εἶναι
τόσο λίγη, τόσο πενιχρή, τόσο κακῆς
ποιότητας; Καὶ πῶς νὰ προχωρήσω
σὲ συλλογισμοὺς λεπτούς, ποὺ θὰ
μοῦ ἐπιτρέπουν νὰ προσεγγίσω τὴν
πραγματικότητα, νὰ ἐπικοινωνήσω
μὲ τὸν ἑαυτό μου καὶ μὲ τὸ περιβάλλον,
τὸ κοινωνικοπολιτικὸ καὶ «οἵκολογικό»
περιβάλλον, ὅταν ὁ ἐγκέ-