δράση ἀπελευθερώνει ἤ δουλώνει; Η Θὰ ἦταν εὔκολη ἡ ἀπάντηση, ἄν ἡ πράξη, ἡ «κίνηση», ἡ «ἐνέργεια» ταν πάντοτε ἡ «συνέχεια μὲ ἄλλα μέσα» τῆς σχέψεως. Τότε ἀσφαλῶς ἡ τελευταία, δίνοντας μορφή στοὺς ἰδεατούς τύπους ποὺ συλλαμβάνει ὁ ἐσωτερικός «Λόγος», θὰ ὡλοκλήρωνε τὴν κίνηση πρὸς τὴν ἐλευθερία, θὰ προῆγε καὶ θὰ τελειοποιοῦσε τὴν συνείδηση ἤ, τουλάχιστον, θὰ δημιουργοῦσε στὸν δρῶντα τὸ αἴσθημα τῆς συμπορεύσεώς του μέ τὴν γενική κίνηση τοῦ Κόσμου, τὸν καθολικὸ Ῥυθμό του, τὴν ἀέναη μεταβολὴ, τὸ «ποτάμι» τοῦ 'Ἡράκλειτου. "Όμως, ἄν ὁ ἐσωτερικός Λόγος ἔχη νὰ κάνη μὲ τὸν ἑαυτό του καὶ μόνο -- ἄρα «στὸ χέρι του» εἶναι νὰ ἀναχθὴ μὲ τὴ σκέψη σέ ἀκρότατες κορυφὲς ἐλευθερίας, τῆς «πνευματικῆς ἔλευθερίας» ἐπὶ τοῦ προκειμένου ---, ἡ δρῶσα συνείδηση μοιραῖα εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀντιμετωπίση τὸν ἐκτὸς αὐτῆς κόσμο, νὰ «πολεμήση» μαζί του καὶ νὰ τὸν φέρη στὸν ἴδιο ρυθμό μὲ τὸν ρυθμό τοῦ ἐσωτερικοῦ της Λόγου. ̓Εδῶ δημιουργεῖται τό κρίσιμο, τὸ Χαίριο σταυροδρόμι: ὁ Λόγος, ἄν καὶ ξυνός (Ξ κοινός, διάχυτος) σ ̓ ὅλα, εἶναι ταυτόχρονα καὶ χρυφός, δύσκολα ἀποκαλύπτεται καὶ ἀκόμα πιὸ δύσκολα γίνεται ἀντιληπτή ἡ ἔχφρασή του, ἡ παρουσία του στὰ πράγματα καὶ στὶς ἄλλες συνειδήσεις. Αὐτές μποροῦν ἴσως, ὅταν τὸν «ἀκούσουν», νὰ «όμολογήσουν», δηλαδή νὰ συντονισθοῦν καὶ συμπορευθοῦν μαζί του, ἀλλά μπορεῖ καὶ νὰ μὴν αἰσθάνωνται καθόλου τὴν ὑπαρξὴ του, ἀφοῦ οἱ πολλοί «κεκόρηνται ὅκωσ- περ χτήνεα» καὶ σὰν «ὧες βορβόρῳ Ἠδονται». Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἀρχίζει τὸ ξεστράτισμα ἀπὸ τὸ δρόμο προσπελάσεως τῆς ἐλευθερίας καὶ τὸ χατρακύλισμα πρὸς τὴ δουλεία, τὴν ἐνεργητική δουλεία (ἐξουσία) ἤ τὴν παθητική δουλεία (ὑποταγή). ̓Αρχίζει, δηλαδὴ, ὁ ἀποσυντονισμός ἀπὸ τὸ Λόγο, ἡ ἐξαλλοτρίωση τῆς ἐλευθερίας τοῦ πνεύματος μέσα στόν χυκεῶνα τῶν φαινομένων καὶ τῶν αἰσθήσεων, μέσα στὸ ἀνεξερεύνητο πέλαγος τοῦ ἄλογου, τοῦ ἐξωλογικοῦ, δηλαδὴ τοῦ ἀνελεύθερου, τῆς ̓ Ανάγχης. Γιατὶ ὁ Λόγος μπορεῖ νὰ παραμένη ξυνός σ ̓ ὅλα, ἀλλά δὲν εἶναι στατικός, ἡ φύση του ἀποτελεῖ τὴν ἴδια τὴν Κίνηση καὶ τήν ἴδια τὴν Μεταβολή, κίνηση καὶ μεταβολή ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ τὴν παρακολουθήση ἀπόλυτα παρὰ μόνο ἡ πηγή τής, τὸ «πρῶτον χινοῦν», ὁ «Πόλεμος», ὁ δημιουργός αὐτός τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δουλείας. Πλάτων ἦταν τὸ τραγικώτερο θῦο μα τοῦ «πολέμου» αὐτοῦ, τοῦ παιχνιδιοῦ τοῦ Λόγου, ποὺ ἀρέσχεται σὰν παιδί, μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Αἰῶνος - χρόνου - νὰ φτιάχνη (ἐλεύθερους) καὶ νὰ χαλᾷ (δούλους), ἀδυσώπητα ὅσο καὶ δί-. χαια. “Ὅσο κι ἄν τὸν κατηγοροῦν γιὰ δογματισμὸ, ἡ σκέψη του ἦταν ἐλεύθερη, ἦταν συντονισμένη μὲ τὸ Λόγο ἤ τούς «ἐν τῇ ψυχῇ λόγους», ὅπως ὠνόμαζε αὐτός τὸ σταθερό σημεῖο ἀναφορᾶς τοῦ πνεύματός του, τὴν ̓Αλήθεια. τουλάχιστον ὁ