ΜΙΧΑΗΔ ΔΑΝΙΚΑΣ "Ἑλληνικὸς πολιτισμός, διεθνισμὸς καὶ κοσμοπολιτισμὸς Τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα ὑπερβαίνει τὰ ὅρια τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου καὶ μὲ τὶς ἀξίες τὶς ὁποῖες ἐκφράζει μετουσιώνεται σὲ παγκόσμιο, οἰκουμενικό. Η οἰκουμενικὴ διάσταση ὑπάρχει βεβαίως σὲ κάθε ἐκδήλωση τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος καὶ πολιτισμοῦ. 'Η οἰκουμενικότης τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ ὅμως γεννᾶ καὶ ἐρωτηματικά: εἶναι μήπως ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς ὁ μοναδικὸς ὁ ὁποῖος διεκδικεῖ τὴν παγκοσμιότητα ἢ μήπως καὶ οἱ πολυσυζητημένοι -ισμοὶ τῶν καιρῶν μας, ὁ διεθνισμὸς καὶ ὁ κοσμοπολιτισμός, διεκδικοῦν κι ̓ αὐτοὶ τὴν οἰκουμενική τους θέση; ̓Αν ναί, κατὰ πόσον μποροῦμε νὰ ποῦμε πὼς ὁ Ἑλληνικὸς πολιτισμὸς εἶναι μιὰ διεθνιστικἡἠ-κοσμοπολιτικὴἡ ὑπόθεση, καὶ κατὰ πόσον ὁ διεθνισμὸς καὶ ὁ κοσμοπολιτισμὸς ἔχουν ἑλληνικὰ στοιχεῖα; Κατ ̓ ἀρχὴν ἂς διευκρινήσουμε ὅτι τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα, ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς, μίλησε στὸν κόσμο ὁλόκληρο ἀδέσμευτος ἀπὸ κάθε ἐξουσιαστικὴ σκοπιμότητα. Μίλησε στὴν οἰκουμένη χωρὶς κάποια ἄνωθεν παρέμβαση. Μίλησς ἀβίαστα, ἐλεύθερα, ἀνεξάρτητα. Τὸ ὅτι τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα ἐκφραζόμενο γιὰ τὴν πατρίδα κλπ., τὄκανε πέρα ἀπὸ γεωγραφικοὺς χώρους ἢ ἀντιπάλους τῆς ἐποχῆς; εἶναι μιὰ ἀκόμη ἔνδειξη τῆς οἰκουμενικῆς του ἀξίας. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό, τόσο ὁ διεθνισμὸς ὅσο καὶ ὁ κοσμοπολιτισμὸς δροῦν «παρὰ φύσιν». Τόσο ὁ πρῶτος ὅσο καὶ ὁ δεύτερος ἐπιδιώκουν τὸν ἐκμηδενισμὸ τῶν πολιτιστικῶν καὶ ἱστορικῶν διαφορῶν μεταξὺ τῶν ἐθνῶν, τὴν οὐσιαστικὴ ἰσοπέδωση καὶ τὸν ἀφανισμὸ τῶν ἱστορικῶν τους παραδόσεων. Τόσο ὁ διεθνισμός, ὁρμώμενος ἀπὸ τὸ ἀξίωμα ὅτι «δὲν ὑπάρχουν οὐσιαστικὸὲς διαφορὲς μεταξὺ τῶν λαῶν, καὶ οἱ ὅποιες διαφορὲς ποὺ ὑπάρχουν εἶναι δημιουργήματα ἀποκλειστικὰ ἐξωτερικῶν συνθηκῶν», ὅσο καὶ ὁ κοσμοπολιτισμός, ὁ ὁποῖος τείνει νὰ μετατρέψει τὴν ὑφήλιο σ ̓ ἕνα ἀπέραντο ππε]{πρ ροΐ, ὅπου ὁ καθένας θὰ δέχεται τὰ ἴδια ἐξωτερικὰ ἐρεθίσματα καὶ ὅπου ὅλοι θ ̓ ἀντιδροῦν ὁμοιόμορφα, ἔχουν σὰν κοινὸ παρονομαστὴ τὴν μαζοποίηση, τὴν περιφρόνηση τῆς ἱδιαιτερότητος τῶν ἀτόμων καὶ κατ ̓ ἐπέκταση τῶν ἐθνῶν. Καὶ ὁ διεθνισμὸς καὶ ὁ κοσμοπολιτισμὸς ἐπιμελῶς ἐπεδόθησαν στὴν ἰσοπέδωση (ἂν ὄχι ἀφανισμὸ) ὅλων ἐκείνων τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα συγκροτοῦν τὴν ἔννοια τοῦ ἔθνους. 'Ο πρῶτος στὸ ὄνομα μιᾶς «διεθνιστικῆς ἀλληλεγγύηο (ἔννοιας ἀκαθόριστης, ἡ ὁποία σιγά-σιγὰ τείνει ν ̓ ἀποκτήση μεταφυσικἡ χροιά), ὁ δὲ δεύτερος στὸ ὄνομα μιᾶς ἀκόρεστης κερδοσκοπίας ποὺ θέλει τὰ ἔθνη τῆς γῆς νὰ υἱοθετήσουν τὸν «πολιτισμὸ») καὶ τὴν «κουλτούρα» τῆς «οσα (οἷά καὶ τῆς Ὀϊςπεγ]απά. Μὲ τὸ πρόσχημα τῆς «ἀγάπης» ἢ τῆς «ἀλληλεγγύης (ἢ μᾶλλον στὸ ὄνομα αὐτῆς) ὁ διεθνισμὸς (ἀπὸ τὴν ἀρχική του ἐμφάνιση ὡς στὶς μέρες μας), ταπείνωσε λαούς, ἐξηφάνισε πολιτισμοὺς ὁλόκληρους, διαστρέβλωσε τὴν παράδοση ἄλλων. Οἱ Ἕλληνες ἀπὸ τὴν πλευρά των, θεωροῦντες τὸ ἔθνος ὡς ἱστορικὴ καὶ πολιτιστικἡ ὀντότητα, δὲν δίστασαν ποτὲ νὰ ἀνεχθοῦν τὶς παραδόσεις τῶν ἄλλων λαῶν. Δὲν προσπάθησαν ποτὲ νὰ ἐπιβάλλουν τὴν θρησκεία των ̓ ἢ τὰ ἔθιμά των στὰ ἄλλα ἔθνη, Τὸν σεβασμὸ τῶν "Ἑλλήνων, καὶ σὲ ἐποχὲς ἀκόμη κατὰ τὶς ὁποῖες ἵδρυαν κοσμοκρατορίες, πρὸς τοὺς γηγενεῖς πληθυσμούς τὸν δείχνει καθα-