ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
78ΙΟΥΝΙΟΣ 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο 984 Ανδρόνικος, οι "παραχωρήσεις" του και το απαραβίαστον του "Φοινικισμού" — ΣΤΡΟΥΜΠΟΥΛΗΣ, Δ.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΔΑΜΙΑΝΟΣ ΣΤΡΟΥΜΠΟΥΔΗΣ
Ὃ κ. Μ. ᾿Ανδρόνικος, οἱ «παραχωρήσεις» του
καὶ τὸ ἀπαραβίαστον τοῦ «Φοινικισμοῦ)!..
«Τὸ Βῆμα) τῆς 30.4.88 ἐδημοσίευσε ἕνα ἄρθρο γιὰ τὴν «"Ελληνικὴ Γραφὴ» τοῦ καθη-
γητοῦ κ. Μανώλη ᾿Ἀνδρόνικου, στὸ ὁποῖο µέσα ἀπὸ δαιδαλώδεις ὁμολογουμένῶς συλλο-
γισμούς, ἐνῷ δέχεται τὴν φοινικικὴ προέλευση τοῦ ἑλληνικοῦ ἀλφαβήτου, προσθέτει τὸ
κατὰ τὴ γνώμη του σημαντι κὸ γεγονὸς ὅτι στὸ θεωρούμενο κενὸ γραπτῶν ἀποδεικτι-
κῶν στοιχείων μεταξὺ τῆς Μυκηναϊκῆς γραφῆς (1500 π.Χ. περίπου) καὶ τῆς εἰσηγμένης
φοινικικῆς (900 π.Χ. περίπου) οἱ Ἕλληνες δὲν ἔπαψαν νὰ γνωρίζουν καὶ νὰ χρησιµο-
ποιοῦν τὴ μυκηναϊκὴ γραφή. Στὸ ἄρθρο αὐτὸ πολλὰ ἀπὸ τὰ ἀναφερόμενα ἀλληλοαναιροῦ-
νται τόσο, ποὺ νομίζει κανεὶς ὅτι εἶναι γραμμένο ἀπὸ κάποιον ἀδαῆ δημοσιογράφο. Λυ-
ποῦμαι γιὰ τὴν ἐντύπωση. ᾿Αλλὰ θὰ τὴν ἀποδείξω, ἀμυνόμενος τῆς ἀληθείας. Καὶ παρα-
καλῶ τὸν ἀναγνώστῃ νὰ εἶναι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἀπὸ τὸ ἐν πολλοῖς ἀντιφατικὸ αὐὖ-
τὸ ἄρθρο μεταφέρω αὐτούσια τὴ σκέψη τοῦ ἀρθρογράφου, χωρὶς νὰ προσθέσω ἢ ν᾿ ἀφαι-
ρέσω οὔτε µία κεραία.
Γράφει:
1. Εἶναι βέβαιο πὼς τὰ γράμματα τοῦ ἑλληνικοῦ ἀλφαβήτου ἀποτελοῦν δάνειο ἀπὸ
μιὰν ἀρχαιότερη φοινικικἡ γραφή.
2. Ἣ λέξη ἀλφάβητο εἶναι συνένωση τῆς φοινικικῆς ὀνομασίας τῶν δύο πρώτων
γραμμάτων ἄλεφ καὶ µπέτ.
3 Τὰ ἑλληνικὰ φῦλα ἐθεωροῦντο ἀγράμματα, δὲν ἐγνώριζαν τὴ γραφή.
4. Στὴν Κρήτη ὑπῆρξε γραφὴ ἤδη ἀπὸ τοὺς πρώτους αἰῶνες τῆς 2ης χιλιετίας π.Χ.,
δηλαδὴ ἀπὸ τὸ 1900-1800 π.Χ.
5. .ἪΗ γραφὴ Γραμμικὴ Β εἶναι τοῦ τέλους τοῦ {5ου αἰ. π.Χ., δηλαδὴ τοῦ 1400.
6. 'Η μινωϊκὴ γραφὴ εἶναι «μὴ ἑλληνικὴ» γραφή.
7. Μὲ τὴν Γραμμικὴ Β γράφεται γλῶσσα ἑλληνικὴ τετρακόσια χρόνια πρὶν ἀπὸ τὸν
ὝὍμηρο, ἀφοῦ ἡ ἀποκρυπτογράφησή της μᾶς ἔδωσε λέξεις ποὺ χρησιμοποιοῦμε καὶ σή-
μερα.
8. ᾿Απὸ τὴν ἀποκρυπτογράφηση (1952) ὃς σήµερα γράφτηκαν «ἀμέτρητες» μελέτες
γιὰ τὴ μυκηναϊκἡ γραφή.
9. Ἕνα πρόβλημα ἔμεινε ἀνεπηρέαστο: ᾿Αφοῦ οἱ Ἕλληνες γνώριζαν νὰ γράφουν τὴν
ἑλληνικὴ γλῶσσα, γιατὶ μετὰ 400 χρόνια δανείστηκαν τὰ φοινικικὰ γράμματα; Διότι ἡ
μυκηναϊκἡ γραφὴ ἦταν γραφὴ περιορισμένου κύκλου, µόνο τῶν ἀνακτόρων. Καὶ ὅταν κα-
ταστράφηκαν τὰ ἀνάκτορα, χάθηκε καὶ ἡ μυκηναϊκἡὴ γραφὴ καὶ ἔπεσε «ἀγραμματωσύνη».
Καὶ «ξανάμαθαν οἱ Ἕλληνες γραφὴ ἀπὸ τοὺς Φοίνικες», γνώμη «κοινὴ καὶ ὁμόφωνη» τῶν
ἐπιστημόνων, πλὴν τοῦ ἐρευνητῆ τῶν Μυκηνῶν 1.Β. ΊΜαοε καὶ τοῦ κ. ᾿Ανδρόνικου, ὁ ὁ-
ποῖος ἤδη ἀπὸ τὸ 1967 «ἐπεχείρησε νὰ ὑποστηρίξει πὼς οἱ "Ἕλληνες ποτὲ δὲν ξέχασαν αὐ-
τὸ ποὺ μιὰ φορὰ ἔμαθαν. ᾿Αλλὰ ἔξυπνοι ὅπως ἦσαν κατανόησαν τὰ πλεονεκτήματα τῆς
φοινικικῆς γραφῆς καὶ ἀντικατέστησαν τὸ ἄβολο μυκηναϊκὀ σύστημα μὲ τὸ πιὸ εὔχρηστο
φοινικικό».
᾿Αποφεύγω τὶς λεπτομέρειες, σεβόμενος τὸν χῶρο τοῦ «Δαυλοῦ» καὶ τὸν χρόνο τοῦ ᾱ-
ναγνώστη. ᾿Αλλὰ τουλάχιστον στὰ γενικὰ τοῦ περίεργου αὐτοῦ ἄρθρου ὀφείλω νὰ δώσω
μιὰν ἀπάντηση. Συνοπτικῶς οἱ παρατηρήσεις µου εἶναι:
Ι. Πῶς εἶναι «βέβαιο» τὸ δάνειο, ἀφοῦ καὶ ὁ πρῶτος διδάξας, ὁ ἐν πολλοῖς ἀποφεύ-
γῶν νὰ λάβει θέση 'Ἡρόδοτος, ἀμφιβάλλει («ὡς ἐμοὶ δοκέει», «ὅπως μοῦ φαίνεται») καὶ ὅ-
ταν αὐτὴ τὴ στιγμὴ δονεῖται ἡ διεθνὴς γραμματολογία περὶ τοῦ ἀντιθέτου; Ὅταν τόσο