ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
79ΙΟΥΛΙΟΣ 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ανάλυση της λέξεως "δύναμις" — ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ, ΗΛΙΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΗΛΙΑΣ Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ
᾿Ανάλυση τῆς λέξεως «Δύναμις»
ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΗΣ
[᾿ Ογδόη συνέχεια]
Πρὸ τῆς συνεχίσεως τῶν ἀναλύσεως πανάρχαιων λέξεων, ποὺ ἀποτελοῦν τὶς
ἀποδείξεις ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ ὅσες ὑπ᾽ αὐτῆς βοηθήθηκαν νὰ ἀναπτν-
χθοῦν δὲν εἶναι συμβατικές --- καὶ ἐπομένως ὑπάρχει οὐσιαστικὴ σχέση μεταξύ
σηµαινοµένου καὶ σημαίνοντος --- εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω, ἐν συντο-
µία, σὲ ἐρώτημα μερικῶν ἀναγνωστῶν: ᾿Εὰν ὑπάρχη ὁμοιότητα μεταξὺ τῶν ἕνο-
τήτων («ἀρκτικόλεξων)) πού χάριν συντοµίας σήµερα παράγονται, π.χ.
«Κ.Θ.Β.Ε» μὲ τὴ σημασία τοῦ Κρατικοῦ Θεάτρου Βορείου "Ἑλλάδος, καὶ τῶν
ἀρχαίων λέξεων ποὺ συνθέτονται ἐκ τῶν ἀρκτικῶν γραμμάτων ἤ συμβόλων ποὺ
συμμετέχουν στὴν ὀργάνωση τῶν ἐννοιῶν αὐτῶν. ᾽Απαντῶ: “Ὑπάρχει µεγάλη
διαφορὰ σ᾽ αὐτές τὶς νεότερες ἑνότητες. Στὸ παράδειγµα «Κ.Θ.Β.Ε.»: (1ον) κάλ-
λιστα ἡ ἑνότητα αὐτὴ ἀπομονωώμένη δύναται νὰ ὑπονοῆ ὁτιδήποτε ἄλλο, ὅπως
π.χ. «Κέντρον Θεωρητικῶν καὶ Βιολογικῶν ᾿Επιστημῶν» ἤ κάτι ἄλλο. (2ον) Εξ
αὐτῆς τῆς συμβατικῆς, παρὰ ταῦτα, ἐνότητας οὐδέν παράγεται γραμματικῶς. Τέ-
λος θὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐδῶ κάτι τὸ ὁποῖο ἀνεπτύχθη ἐν μέρει γιὰ τὰ «Μουσεῖα Λό-
γων», ἀλλὰ ὄχι τόσο ὅσο ἐπεβάλλετο. [Ἢ ἐπιβαλλόμενη ἀνάπτυξη τοῦ θέματος
τῶν «Μουσείων» θὰ γίνῃ στὸ τεῦχος Αὐγούστου-Σεπτεμβρίου τοῦ «Δαυλοῦ», ποὺ
θὰ κυκλοφορήση στὶς 15 Σεπτεµβρίου στὴν ᾿ Αθήνα καὶ στὶς 18 ᾿Οκτωβρίου
στὴν ἐπαρχία]. Οἱ ἑλληνικὲς λέξεις περικλείουν ἕναν ὁρισμὸ τοῦ πράγματος στὸ
ὁποῖο ἀναφέρονται. Αὐτό, ἔλεγα, εἶναι τὸ «ὃ ἐστιν», ποὺ ἁπασχόλησε τὸν Πλά-
τωνα στὸν διάλογο «Κρατύλος». "Ας συνεχίσω ὅμως μὲ τὶς ἀναλύσεις τῶν πα-
νάρχαιων λέξεων τῆς ἑλληνικῆς γραμματείας, ἐκ τῶν ᾿Ομηρικῶν ἐπῶν, τῆς «Θε-
ογονίας» καὶ τῶν ἔργων τοῦ 'Ἡσιόδου. Πρώτη λέξη ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἀπασχολήση
εἶναι ἡ λέξη «δύναμις», τῆς ὁποίας σύμβολο ἀπέβη τὸ σύμφωνο «Δ».
Δύναμις
|. Στὸν "Ὅμηρο ἡ λέξη «δύναμις» δὲν εἶναι κάτι ἀναφερόμενο στὴ σωματική
ρώμη᾽ ὅπως θὰ διαπιστώσουμε, ὑποκρύπτει τὸ «δι᾽ ὅ», δηλαδὴ τὸν λόγο γιὰ τὸν
ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος καθίσταται ἱκανὸς γιὰ πράξεις μεγαλύτερες καὶ σπουδαιότερες
ἐκείνων γιὰ τίς ὁποῖες συνήθως εἶναι ἱκανὴ ἡ σωματικὴ ρώμη. «Ἢ τ᾽ ἂν ἀμυ-
ναίμην, εἴ μοι δύναμίς γε παρείη» [᾿Οδ. Β 62: Θὰ μποροῦσα, ν᾿ ἀμυνθῶ, ἐὰν ἡ δύ-
ναμή μου συμπαρίστατο σ᾽ ἐμὲ καὶ μὲ βοηθοῦσε] «Αἴ γὰρ τοῦτο, ξεῖνε, ἔπος τε-
λέσειε Κρονίων, γνοίης χ᾽ οἴη ἐμὴ δύναμις καὶ χεῖρες ἕπονται» [ ᾿Οδ. Υ 236: Αν
αὐτὸ τὸ λόγο (ποὺ ἕεστόμισες, ὅτι θὰ σκοτωθοῦν οἱ μνηστῆρες), ξένε, τὸν ἔκανε
πράξη ὁ γυιός τοῦ Κρόνου, τότε θὰ μάθαινες, πόση δύναμη ἔχω καὶ τὸ ἐὰν μ᾽ ἀ-