ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ Ἢ διαχρονικὴ ἑνότητα τῆς “Ἑλληνικῆς Συνηθίζομε νὰ διακρίνωμε τὴν γλῶσσαν μας σὲ Νέα 'Ελληνικὰ καὶ σὲ ̓Αρχαῖα "Ελληνικά. διάκρισις αὐτὴ εἶναι λανθασμένη ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ περιεχομένου τῆς γλώσσης μας. Διότι ἔχει ἀποδειχθῆ μὲ τὸν πειστικώτερο τρόπο, ὅτι ἡ "Ελληνικὴ γλῶσσα εἶναι ἑνιαία. Κατὰ συνέπειαν, ὅποιος γνωρίζει τὰς ἓννοίας τῶν λέξεων ποὺ χρησιμοποιοῦμε τώρα, γνωρίζει καὶ τὰς ἐννοίας τῶν λέξεων ποὺ ἐχρησιμοποίουν οἱ πρόγονοί μας. Δὲν ὑπάρχουν ἀρχαῖα ἢ νέα "Ἑλληνικά. ὑπάρχουν μόνον "Ἑλληνικά, μὲ μορφὰς γλωσσικῆς ἐκφράσεως, π.χ. ἰωνικά, αἰολικά, δωρικά, ἀττική, κοινή, βυζαντινά, καθαρεύουσα, δημοτική κ.τ.λ. Προσφεύγὼ στὸν "Ομηρο, γιατὶ εἶναι περισσότερον γνωστὸς ἀπὸ ἄλλα παλαιότερα κείμενα, π.χ. τὰ « ̓Ορφικά», καὶ δηλώνω ὅτι εἶναι ἐπιστημονικῶς ἐξηκριβωμένον πὼς αἱ λέξεις τῆς ποιήσεως τοῦ "Ομήρου ἐπιζοῦν στὴν σημερινὴ καθομιλουμένη γλῶσσα τοῦ 'Ελληνικοῦ λαοῦ. Οἱ Ἕλληνες σήμερον καὶ μάλιστα ἀσχέτως μορφώσεως ὁμιλοῦν ὁμηρικά. ̓Αλλὰ δὲν τὸ ξέρουν, ἐπειδὴ ἀγνοοῦν τὴν ἔννοιαν τῶν λέξεων ποὺ χρησιμοποιοῦν. Αἱ ὁμηρικαὶ λέξεις εὑρίσκονται ἁπλαῖ ἢ ἐν συνθέσει. “Οταν ἀναφέρωμε μίαν ὁμηρικὴν λέξιν, συνήθως μᾶς φαίνεται κάτι δύσκολον, ἀκατάληπτον. Μόλις ὅμὼς προχωρήσωμε στὴν σύνθεσίν της, ἀμέσως θὰ διαπιστώσωμε, ὅτι ἡ ἀκαταλαβίστικη λέξις λέγεται καὶ τώρα καὶ φυσικὰ τὴν καταλαβαίνουν ὅλοι. Τὸ μυστικὸν διὰ νὰ ἀντιλαμβανώμεθα τὸν “Ὅμηρον, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, ὁμιλεῖται σήμερον παντοῦ στὴν ̓ Ἑλλάδα, εἶναι ἡ σύνθεσις. Θὰ φέρω μερικὰ παραδείγματα: Λῶπος, λώπη (Οδ. Ν 224) εἶναι στὸν “Ὅμηρον τὸ ἔνδυμα. Λέγομε σήμερα τὸ ἔνδυμα λῶπον; ὄχι. ̓Αλλὰ λέγομε λωποδύτης, ποὺ σημαίνει τὸν εἰσερχόμενον στὸ ἔνδυμα. "Αρα ὁ λῶπος ὑπάρχει ὡς ζωντανὴ λέξις τῆς καθομιλουμένης ἐν συνθέσει. “Η πέτρα, ὁ βράχος καλεῖται στὸν Ὅμηρον λᾶας, λᾶς ( ̓1λ. Γ ́ 12). Τώρα δὲν ἀποκαλοῦμε τὸν βράχον λᾶ-, λέγομε ὅμως λατομεῖον, λαξεύω, πρᾶγμα ποὺ ἀποδεικνύει τὴν ἐπιβίωσι τοῦ ̓Ομηρικοῦ λᾶ-. ̓Αλέξω στὰ “Ἑλληνικὰ τῆς ἐποχῆς τοῦ ̓ Ομήρου (Οδ. Γ 346) σημαίνει ἐμποδίζω, ἀποτρέπω. Τὸ ρῆμα αὐτὸ χρησιμοποιεῖται καὶ τώρα σὲ πάρα πολλὰς συνθέτους λέξεις, π.χ. ἀλεξίπτωτον, ἀλεξικέραυνον, ἀλεξίσφαιρον κ.τ... Τὸ ἐπίρρημα τῆλε (Ιλ. Α 314), ποὺ στὸν "Όμηρο σημαίνει μακράν, χρησιμοποιεῖται σήμερον ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν καθομιλουμένην γλῶσσαν μας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς ξένας γλώσσας, π.χ. τηλέφωνον, τηλέτυπον, τηλεόρασις, τηλεγράφημα, τηλεπικοινωνία, τηλεβόλον, τηλεπάθεια κ.τ.λ. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ « ̓ Ομηρικὴ γλῶσσα» δὲν εἶναι νεκρά, ἀλλὰ ὁλοζώντανος. "Ας ἀναφέρω ἀκόμη μερικὰ παραδείγματα. Η γεωργούμενη γῆ, τὸ χωράφι, στὸν “Ὅμηρον ὀνομάζεται ἄρουρα (Ιλ. 8 486): ὅλοι ξέρουμε τὸν ἀρουραῖον ποντικόν. Ύλη (Ιλ. Καὶ 184) σημαίνει στὰ ὁμηρικὰ τόπος μὲ δένδρα, δάσος. Γι ̓ αὖτὸ ἐκεῖνον ποὺ κόπτει δένδρα τὸν ὀνομάζομε ὑλοτόμον. 'Ἡ αὐδὴ ( ̓1λ. Α 249) εἷναι ἡ φωνή. Τώρα χρησιμοποιοῦμε τὸ ἐπίθετον ἄναυδος. Φρὴν (Ιλ. Α 115) εἶναι ἡ λογική, τὸ μυαλὸ καὶ ἀπὸ τὸ φρήν-φρενὸς προέρχεται πλῆθος συγχρόνων λέἕεων π.χ. φρενοκομεῖον, ἐξωφρενικός, φρενῖτις, φρενοβλαβής, κ.τ... Δόρπος