ἢ Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΐ Κ. ΜΗΊΣΑΚΗΣ, Σημεῖα ̓Αναφορᾶς Ἢ ἐργασία αὐτὴ μὲ τὸν ὑπότιτλο «Μελέτη Νεοελληνικῆς Φιλολογίας» τοῦ καθηγητοῦ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς κ. Κ. Μητσάκη θίγει τὸ τεράστιο πρόβλημα τῆς διαχρονικότητας τῆς ̓Ελληνικῆς γλώσσας. 'Ο συγγραφεὺς μὲ στοιχεῖα ἐπιλεγμένα ἀπ ̓ τὸ χῶρο τῆς Νεοελληνικῆς Φιλολογίας καὶ ἀπ ̓ τὰ ἔργα μερικῶν ἐπιφανῶν "Ἑλλήνων ποιητῶν προσπαθεῖ νὰ μᾶς δείξη τὴν διαχρονικότητα αὐτή. 'Ἡ χρησιμοποίηση τοῦ τεράστιου πλούτου αὐτῆς τῆς γλώσσας ὡς ἑνότητας ἀπὸ τοῦ "Ομηρικοῦ μέχρι τοῦ ἀποστεγνωμένου πιὰ σήμερα «προσώπου» της θὰ ἔπρεπε ν ̓ ἀποτελῆ τὴν μεγάλη μέριμνα τῆς ἑλληνικῆς Παιδείας. Γλῶσσα (τὸ ἐπαναλαμβάνουμε συχνὰ στὸ «Δαυλό)) σημαίνει πολιτισμός, σημαίνει γνώση, σημαίνει ἐργαλεῖο ὕψιστο γιὰ τὴν ἐπιστήμη ὡς μέρος τῆς φιλοσοφίας. Καὶ φιλοσοφία στὸν κοινῶνικὸ χῶρο δὲν εἶναι κάτι τὸ μετέωρο ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ πανάρχαια πολιτικὴ --- μὲ τὴ γνήσια σημασία τοῦ ὅρου --- σκέψη. Ὃ Κ. Μητσάκης μὲ τὸ «δράγμα» αὐτὸ τῶν ἐπιλέκτων τῆς φιλολογίας μας δίνει καὶ τὶς ἐπισημάνσεις τὶς φιλοσοφικὲς τοῦ σύγχρονου ἑλληνικοῦ ποιητικοῦ λόγου. Ἕνα σημεῖο ̓Απεργία καὶ ̓Απαιδεία Τὸν καιρὸ πού λειτουργοῦσε τὸ Λύκειο τοῦ ̓Αριστοτέλη στὸν ̓]λισσὸ καὶ ἡ ̓Ακαδημεία τοῦ Πλάτωνος στὸν Κηφισό, τόσον οἱ διδάσκοντες ὅσο καὶ οἱ διδασκόμενοι στόχευαν στὴν παιδεία καὶ στὴν δημιουργία ἔργου. Θέμα χρημάτων συνήθως δὲν ἐτίθετο ἀπὸ πλευρᾶς διδασκόντων, ὡς ἐπίσης θέμα μὴ ἐντατικοποίησης καὶ κοινωνικοποίησης τῶν σπουδῶν ἀπὸ πλευρᾶς διδασκομένων, καὶ «ὅλα πήγαιναν ρολόϊ». Οἱ καιροὶ ὅμως ἄλλαξαν, ἦλθε ἡ ἰσότητα, προέκυψε ἡ ὅποχρεωτικὴ δωρεὰν «παιδεία» καὶ οἱ διδάσκοντες ἔγιναν ἐπαγγελματίες. Ταυτόχρονα ἡ ἑνότητα τῆς παιδευτικῆς ἰδέας, ὅπου «διδάσκαλοι - μαθητὲς - παιδεία -ἔργον» ἦσαν ἕνα, ἔγινε κομμάτια, γιὰ νὰ φτάσουμε στὸ χάλι τῶν ἡμερῶν μας, ὅπου ἡ «Παιδεία» ἔγινε ̓Α-παιδεία καὶ τὸ «Ἔργο» μετετράπη σὲ ̓Απ-εργία ̓ καὶ βέβαια τὸ συνολικὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα στὴν ἐκπαίδευση ἰσοῦται τῷ μηδενί. Δὲν θὰ ὑποστηρίξω, ὅτι οἱ διδάσκοντες ἐπιτελοῦν λειτούργημα ἄνευ ἀμοιβῆς: ἀσκοῦν ἐπάγγελμα ἐπὶ μισθῷ. Τὸ πρόβλημα εἶναι ὅμως ἀλλοῦ. Δηλαδή, ἀφοῦ ἐξουσιαστὲς καὶ ἐξουσιαζόμενοι πίστεψαν ἐν ἀπολύτω ὁμοψυχία καὶ ὁμοφωνία, ὅτι τὸ «κοινωνικὸν κράτος» καὶ οἱ κάθε λογῆς -ισμοὶ μποροῦν νὰ ἐξαλείψουν τὶς «ἀδικίες» προσφέροντας ἀφειδῶς «παροχές», κάποια στιγμὴ ἔρχεται ἡ ὥρα τῆς ἀλήθειας: τὰ Δημόσια Ταμεῖα ἀδειάζουν, καὶ ἄντε νὰ πείσεις τοὺς «μὴ προνομιούχους» ὅτι δὲν δικαιοῦνται νέων παροχῶν (μιᾶς καὶ τὸ «κοινωνικὸ κρᾶτος» ταυτίζεται ἀπολύτως μὲ τὴν πολιτικὴ τῶν παροχῶν). Μ ̓ αὐτὰ καὶ μ ̓ αὐτὰ ἡ παιδεία ἐξελίχτηκε σὲ ἀ-παιδεία, τὸ ἔργο σὲ ἀπ-εργία καὶ ἡ ἐκπαίδευση τῶν νέων σὲ «μπαλλάκι» ποὺ παίζεται ἀνάμεσα στοὺς ἐξουσιαστὲς καὶ στοὺς ἐξουσιαζομένους, στὸ ὄνομα τοῦ ἀκόρεστου οἰκονομισμοῦ καὶ τῆς πολιτικῆς σκοπιμότητας. Φαίνεται πὼς εἶναι ἀνάγκη ὁ ἐξαγνισμὸς τῆς παιδείας νὰ προκύψει μέσα ἀπὸ τὸν θάνατό της... Σπύρος Νόνικας