ἢ Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΐ Κ. ΜΗΊΣΑΚΗΣ, Σημεῖα ᾿Αναφορᾶς Ἢ ἐργασία αὐτὴ μὲ τὸν ὑπότιτλο «Μελέτη Νεοελληνικῆς Φιλολογίας» τοῦ καθηγητοῦ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς κ. Κ. Μητσάκη θίγει τὸ τεράστιο πρόβλημα τῆς διαχρονικότη- τας τῆς ᾿Ελληνικῆς γλώσσας. 'Ο συγγραφεὺς μὲ στοιχεῖα ἐπιλεγμένα ἀπ᾿ τὸ χῶρο τῆς Νεοελληνικῆς Φιλολογίας καὶ ἀπ᾿ τὰ ἔργα μερικῶν ἐπιφανῶν "Ἑλλήνων ποιητῶν προ- σπαθεῖ νὰ μᾶς δείξη τὴν διαχρονικότητα αὐτή. 'Ἡ χρησιμοποίηση τοῦ τεράστιου πλού- του αὐτῆς τῆς γλώσσας ὡς ἑνότητας ἀπὸ τοῦ "Ομηρικοῦ μέχρι τοῦ ἀποστεγνωμένου πιὰ σήµερα «προσώπου» της θὰ ἔπρεπε ν᾿ ἀποτελῆ τὴν µεγάλη μέριμνα τῆς ἑλληνικῆς Παι- δείας. Γλῶσσα (τὸ ἐπαναλαμβάνουμε συχνὰ στὸ «Δαυλό)) σηµαίνει πολιτισμός, σηµαίνει γνώση, σηµαίνει ἐργαλεῖο ὕψιστο γιὰ τὴν ἐπιστήμη ὡς µέρος τῆς φιλοσοφίας. Καὶ φιλο- σοφία στὸν κοινῶνικὸ χῶρο δὲν εἶναι κάτι τὸ µετέωρο ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἴδια ἡ πανάρχαια πο- λιτικὴ --- μὲ τὴ γνήσια σημασία τοῦ ὅρου --- σκέψη. Ὃ Κ. Μητσάκης μὲ τὸ «δράγμα» αὐτὸ τῶν ἐπιλέκτων τῆς φιλολογίας µας δίνει καὶ τὶς ἐπισημάνσεις τὶς φιλοσοφικὲς τοῦ σύγχρονου ἑλληνικοῦ ποιητικοῦ λόγου. Ἕνα σημεῖο ᾽Απεργία καὶ ᾽Απαιδεία Τὸν καιρὸ πού λειτουργοῦσε τὸ Λύκειο τοῦ ᾿Αριστοτέλη στὸν ᾿]λισσὸ καὶ ἡ ᾿Ακαδημεία τοῦ Πλάτωνος στὸν Κηφισό, τόσον οἱ διδάσκοντες ὅσο καὶ οἱ δι- δασκόµενοι στόχευαν στὴν παιδεία καὶ στὴν δηµιουργία ἔργου. Θέμα χρημάτων συνήθως δὲν ἐτίθετο ἀπὸ πλευρᾶς διδασκόντων, ὡς ἐπίσης θέµα μὴ ἐντατικο- ποίησης καὶ κοινωνικοποίησης τῶν σπουδῶν ἀπὸ πλευρᾶς διδασκομένων, καὶ «ὅλα πήγαιναν ρολόϊ». Οἱ καιροὶ ὅμως ἄλλαξαν, ἦλθε ἡ ἰσότητα, προέκυψε ἡ ὅ- ποχρεωτικὴ δωρεὰν «παιδεία» καὶ οἱ διδάσκοντες ἔγιναν ἐπαγγελματίες. Ταυτό- χρονα ἡ ἑνότητα τῆς παιδευτικῆς ἰδέας, ὅπου «διδάσκαλοι - μαθητὲς - παιδεία -ἔργον» ἦσαν ἕνα, ἔγινε κομμάτια, γιὰ νὰ φτάσουμε στὸ χάλι τῶν ἡμερῶν μας, ὅπου ἡ «Παιδεία» ἔγινε ᾿Α-παιδεία καὶ τὸ «Ἔργο» μετετράπη σὲ ᾿Απ-εργία᾽ καὶ βέβαια τὸ συνολικὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα στὴν ἐκπαίδευση ἰσοῦται τῷ μηδενί. Δὲν θὰ ὑποστηρίξω, ὅτι οἱ διδάσκοντες ἐπιτελοῦν λειτούργημα ἄνευ ἀμοι- βῆς: ἀσκοῦν ἐπάγγελμα ἐπὶ μισθῷ. Τὸ πρόβλημα εἶναι ὅμως ἀλλοῦ. Δηλαδή, ἀ- φοῦ ἐξουσιαστὲς καὶ ἐξουσιαζόμενοι πίστεψαν ἐν ἀπολύτω ὁμοψυχία καὶ ὁμο- φωνία, ὅτι τὸ «κοινωνικὸν κράτος» καὶ οἱ κάθε λογῆς -ισμοὶ μποροῦν νὰ ἐξα- λείψουν τὶς «ἀδικίες» προσφέροντας ἀφειδῶς «παροχές», κάποια στιγμὴ ἔρχεται ἡ ὥρα τῆς ἀλήθειας: τὰ Δημόσια Ταμεῖα ἀδειάζουν, καὶ ἄντε νὰ πείσεις τοὺς «μὴ προνομιούχους» ὅτι δὲν δικαιοῦνται νέων παροχῶν (μιᾶς καὶ τὸ «κοινωνικὸ κρᾶ- τος» ταυτίζεται ἀπολύτως μὲ τὴν πολιτικὴ τῶν παροχῶν). Μ᾿ αὐτὰ καὶ μ᾽ αὐτὰ ἡ παιδεία ἐξελίχτηκε σὲ ἀ-παιδεία, τὸ ἔργο σὲ ἀπ-εργία καὶ ἡ ἐκπαίδευση τῶν νέων σὲ «μπαλλάκι» ποὺ παίζεται ἀνάμεσα στοὺς ἐξου- σιαστὲς καὶ στοὺς ἐξουσιαζομένους, στὸ ὄνομα τοῦ ἀκόρεστου οἰκονομισμοῦ καὶ τῆς πολιτικῆς σκοπιμότητας. Φαίνεται πὼς εἶναι ἀνάγκη ὁ ἐξαγνισμὸς τῆς παιδείας νὰ προκύψει μέσα ἀπὸ τὸν θάνατό της... Σπύρος Νόνικας