Ὃ λόγος ὑπάρξεως τοῦ «Δαυλοῦ» Δὲν βλέπω καμμιὰ ἱκανότητα γιὰ ἐπιβίωση ἑνὸς πολιτισμοῦ, ποὺ θεμελιώνεται πάνω σὲ ψεύδη. Μὲ τὸν ὅρο «ψεῦδος» ἐννοῶ ὅ,τι δὲν ἐναρμονίζεται πρὸς τή, γνωστὴ σ ̓ ἐμᾶς τουλάχιστον, διαδικασία ἐξελίξεως, ροϊκότητας, «νόμου» ποὺ ἰσχύει στὴ φύση. Τὴ φύση τὴν ἐξωτερική, ὅπως ἐκφράζεται σ ̓ ὅ,τι συμβαίνει ἐκτὸς τῆς ἀτομικότητας, τῆς συνειδήσεως" καὶ στὴ φύση τὴν ἐσωτερική, ὅπως σημειώνεται στὴν νοητική-βουλητικὴ-αἰσθηματικὴ ζωή μου. Ἢ γνώση ποὺ ἔχουμε κατακτήσει πάνω στὸ θεμελιῶδες αὐτὸ ζήτημα εἶναι κατηγορηματική: Ὅ,τι ἐκφεύγει, δυσαρμονεῖ, παρεκκλίνει ἀπὸ τὸ κατᾶ φύσιν γίγνεσθαι πεθαίνει. Ὃ νόμος αὐτὸς ἔχει καθολικὴ ἰσχύ: Θάνατος εἶναι ἡ νέμεση τῆς φύσεως ποὺ ἐφαρμόξεται ὡς ποινὴ σ ̓ ὅ,τι ἀπειθαρχεῖ στὸ νόμο της, εἴτε αὐτὸ εἶναι ἀστέρας ποὺ ξεφεύγει ἀπὸ τὴν τροχιά του (καὶ διαλύεται μέσα στὸ Χάος) εἴτε ζῶο ή φυτὸ ποὺ ἀναπτύσσει «ὑπερ-τελεῖς» ἰδιότητες ἢ ὄργανα (γιὰ νὰ ἐκλείψη γι ̓ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸ λόγο ἀπὸ τὴ ζωή, ὅπως ὅλα τὰ ἐξαφανισθέντα εἴδη ποὺ ἀνακαλύπτουν ἀπολιθωμένα οἱ παλαιοντολόγοι) εἴτε ἄτομο ποὺ ζῆ ἔκτροπα (γιὰ νὰ φθαρῆ, νὰ αὐτοσπαταληθῆ καὶ νὰ χαθῆ) εἴτε ὁμάδα ποὺ θεσμοθετεῖ τὴ λειτουργία τῆς πάνω σὲ αὐταπάτες, ψευδαισθήσεις καὶ παραλογισμούς. . Ὃ ἀνθρώπινος πολιτισμὸς -- ἄς χρησιμοποιήσω καλύτερα μιὰ «πρωτογενῆ» ἔννοια: ἡ ἀνθρώπινη ὁμαδικὴ ζωὴ --- εἴτε ἐκδηλώνεται σὲ ἐπίπεδο μικρῆς ἑνότητας εἴτε σὲ εὐρύτερα σύνολα (ἔθνος, ἀνθρωπότητα) -εἶναι κατάσταση βιώσιμη, κατὰ τὸ μέτρο ποὺ ζῆ καὶ λειτουργεῖ χωρὶς νὰ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν παγκόσμιο, τὸν συμπαντικὸ νόμο. Καὶ βέβαια ἀκριβὴς ὁρισμὸς τοῦ καθολικοῦ αὐτοῦ νόμου, τοῦ μοναδικοῦ αὐτοῦ δείκτη τῆς «ἀλήθειας» δὲν ἔχει ἐπιτεχθῆ, τουλάχιστον μὲ τὴν ἔννοια τῆς κοινῆς παραδοχῆς. ̓ ὑπάρχει ὅμως ἡ κατακτημένη γνώση, ἡ συγκέντρωση δηλαδὴ γεγονότων καὶ συμβάντων ποὺ προὐπῆρέαν ἡμῶν στὴ φύση καὶ τὴν ἱστορία. "Αν ἡ σοφία ἤ ἡ ὀρθότητα κάποιας θεωρήσεως τῆς ζωῆς καὶ τοῦ κόσμου μπορεῖ νὰ ἀμφισβητηθῆ, τὸ γεγονός, τό συμβάν, δὲν ὑπόκειται σ ̓ αὐτὴ τὴν ἀδυναμία. Εἶναι, μὲ τὴν πραγματικὴ σημασία τοῦ ὅρου, «θέσ-φατον». Εἶναι δέ ἐντελῶς διαφορετικὸ καὶ ἄσχετο πρὸς τὸ ἐδῶ ἐρευνώμενο τὸ ζήτημα τῆς λήθης ἑνὸς συμβάντος ἤ τῆς παρερμηνείας ἑνὸς συμβάντος. Ὃ πολιτισμὸς ρέπει πρὸς τὴν ἐκτροπὴ. Πλῆθος ψευδῶν, παραισθήσεων, παραχαράξεων, ποὺ ἐνσωματώνονται συνεχῶς, στὶς «ᾱξίες» του, τὸν ὁδηγοῦν ὅλο καὶ πιὸ πολὺ σὲ σύ- γκρουση ἤ σὲ ἀποκοπή του ἀπὸ τὴν κατὰ φύσιν διαδικασία τῆς παγκόσμιας ροῆς. Μὲ τὴν πάροδο τῶν αἰώνων τὸ χάσμα μεταξὺ παγκοσμιότητας καὶ πολιτισμοῦ μεγαλώνει τόσο, ποὺ νὰ διερωτᾶται κανεὶς (καὶ δὲν εἶναι λίγοι οἱ διανοητὲς ποὺ ἔχουν ἤδη διερωτηθῆ ἐπ ̓ αὐτοῦ), μήπως ὁλόκληρος ὁ πολιτισμὸς δὲν εἰναι τίποτ ̓ ἄλλο ἀπὸ ἕνα εἶδος «διαστροφῆς τῆς ἱστορίας». ̓Αλλὰ κι ἄν ἀκόμη συμβαίνη αὐτό, τοῦτο δὲν σημαίνει κατ ̓ ἀνάγκη ὅτι ἡ ὁμαδικὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπινου εἴδους - -ἡ ἀπαραίτητη αὐτὴ προὐπόθεση τοῦ πολιτισμοῦ... μὰ τὶ λέω; ὁ ἴδιος ὁ πολιτισμός, ἀφοῦ ὅπου ὁμαδικὴ ζωὴ ἀνθρώπων ἐκεῖ καὶ πολιτισμὸς καὶ ὅπου πολιτισμὸς ἐκεῖ καὶ ὁμαδική ζωὴ ἀνθρώπων -. εἶναι καθ ̓ ἑαυτὴν «διεστραμμένη». Ἢ ὁμαδικότητα καὶ ἡ ἁρμονία ποὺ ἰσχύει στὰ συστήματα τῆς φύσεως, εἴτε πρόκειται γιὰ συστήματα πλανητῶν ἤ γαλαξιῶν εἴτε γιὰ οἰκολογικὰ συστήματα, ἐπιβεβαιώνει τὸν φυσικὸ λόγο ὑπάρξεως ἤ, ἄν θέλετε, τὴ φυσικὴ ᾱπλήθεια ποὺ «νομιμοποιεῖ» τὸν πολιτισμό. [Καὶ ἑπομένως εἶναι ὄχι ἁπλῶς ἐπικίνδυνες ἀλλὰ ψευδεῖς οἱ γνωστὲς ἀπόψεις α) ὅτι κατὰ φύσιν ἀνθρώπινη ζωὴ εἶναι μόνο ἡ ἀτομικὴ ἀπομόνωση κατὰ τὸ πρότυπο τοῦ Ζ.. Ζ. Ρουσσώ καὶ β) ὅτι σκοπὸς τῆς ἱστορίας εἶναι ἡ «ὑπέρβαση» τῆς ἀνθρώπινης φύσεως καὶ γενικὰ τῆς φύσεως, ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν ἄνθρωπο, κατὰ τὶς διδασκαλίες τῶν πάσης κατηγορίας καὶ ἐποχῆς θεοκρατῶν, δογματιστῶν καὶ ἐξουσιαστῶν). Τὰ λεχθέντα ἐδῶ συνοψίζουν τὸ σκεπτικὸ ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ὁλόκληρη ἡ προβληματικὴ τοῦ περιοδικοῦ αὐτοῦ, ὁ ἴδιος ὁ λόγος τῆς ὑπάρξεώς του. Χωρὶς μιὰ τέτοια ἱστορικὴ ἐκτίμηση ὁ «Δαυλὸς» δὲν θὰ ἐξεδίδετο. Καὶ ἄν, ἀφ ̓ ὅτου ἐξεδόθη, ἀναθεωροῦσε γιὰ οἱοδήποτε λόγο τὴν ἐκτίμησή του αὐτή, θά ἔκλεινε ἀμέσως. Ἔτσι μπορεῖ μόνο ὁ ἀναγνώστης νὰ ἐξηγήση τὴν ἐπιμονή μας στήν ἀνίχνευση λησμονημένων ἢ παραχαραγμένων γεγονότων καὶ συμβάντων. Κι ἔτσι μόνο μπορεῖ νὰ ἐξηγήση τὴν ἐπιμονή μας νὰ θέτουμε τὴν ἀνίχνευση αὐτὴ στὴ δοκιμασία τοῦ ἐλέγχου, τῆς ἀποδείξεως, τοῦ διαλόγου. Εἶναι ἡ μόγη μέθοδος, γιὰ νὰ ἀποφύγουμε τὸν μεγαλύτερο κίνδυνο ποὺ ἀπειλεῖ τὸ μέλλον τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τὸ ἴδιο τὸ μέλλον τοῦ ἀνθρώπινου εἴδους: τὴν λήθη ἤ τὴν διαστρέβλωση τῶν «πρὸ ἐόντων». Δ.Ι.Λ. Υ/Γ. Ὁ Μετέωρος στοὺς «Μετεωρισμοὺς» τοῦ παρόντος τεύχους δίνει μὲ μιὰ πιὸ συγκεκριμένη προσσέγιση τὸ θεματικὸ αὐτὸ «στίγμα» τοῦ «Δ».