ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
10ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1982
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Παρμενίδης: Η θεότητα της νοήσεως — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Κείμενο φύλλου
Παρμενίδης: Ἧ θειότητα τῆς νοήσεως
ἣν «πρωία» ἑνός Ψευτο - πολιτιΤ
σμοῦ, τέτοιου σὰν τὸ «δικό» μας,
θὰ εἶδε ν ̓ ἀνατέλλγ ὁ ἀγαθὸς Παρμενίδης,
καὶ μάλιστα ψευτοπολιτισμοῦ, ποὺ
θεωρητικὰ δὲν ἀποκλείει ἡ δικὴ του διδασκαλία,
ποὺ ἀναγνωρίζει τὴν ὕπαρξη
πολλῶν ποιοτήτων, πολλῶν ὄντων.
'Ὑπερεξηκοντούτης καὶ παρέμενε ἀκόμη
«ἄ-κριτος» ὀρθολογιστής - λογιχιστῆς,
δίδοντας πίστη στὶς αἰσθήσεις
του, ποὺ -- ἄν καὶ εἶχε εὐγενῆ καὶ ὄχι
βάρβαρη ψυχὴ, γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὴν
ἄποφη τοῦ ̓Ηράκλειτου --- τὸν ἀπατοῦσαν,
πληροφορώντας τον, ὅτι ὑπάρχουν
μὴ ὄντα, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν ἄρνηση τῶν
ὄντων.
Ὃ διακεχριμένος, λοιπόν, «ἐπ ̓ ἀρετῇ»
Παρμενίδης περιφρονοῦσε τὴν ̓Αλήθεια
καὶ, μὲ μιὰ λογικὴ ἐπιχειρηματολογία,
ἔπειθε τοὺς συζητητὲς μαθητὲς
του, ὅτι τὸ μὴ ὄν ὑπάρχει, καὶ μάλιστα
ἀποτελεῖ ποιότητα.
̓Αλλὰ τά ἴδια ὄντα, μὲ τὴ λογικὴ
αὐτή, θὰ μποροῦσαν νὰ λαμβάνωνται καὶ
σὰν μὴ ὄντα, δηλαδὴ σὰν θετικὲς καὶ
ἀρνητικές ποιότητες ταυτόχρονα, δηλαδὴ
σὰν «εἶναι» καὶ «μὴ εἶναι». Τὰ διπλοσήμαντα
αὐτὰ τῆς διδασκαλίας του δημιουργοῦσαν
κάτι τὸ ἀλλοπρόσαλλο, κάτι
σχετικὸ μὲ τά μυθολογικὰ τέρατα πού
ἔφεραν δυὸ χεφάλια, ὅπως ὁ Ρωμαῖος
θεὸς ̓Ιανός. 'Ο ἴδιος ἄνθρωπος μὲ δυὸ
γνῶμες γιὰ τὸ ἴδιο. πράγμα, μὲ διαφορετικὲς
ἀντιλήψεις τήν ἴδια στιγμὴ, μὲ
διαφορετικοὺς τρόπους κ.ο.κ. Ὅ,τι δηλαδὴ
συμβαίνει σήμερα, ποὺ ὁ κοσμο πολιτισμὸς
μας κατάφερε νὰ δημιουργή-
ση τὰ ἀνθρωπόμορφα «ρομπὸτ», ποὺ μέσὰ
τοὺς κουβαλοῦν τὶς σκέψεις καὶ τὶς
συνταγὲς τοῦ κατεστημένου ὑπό τὸ πρῖσμα
κάποιου ὁποιουδήποτε προτύπου.
Πρόκειται, δηλαδὴ, γιὰ κλασσική μορφὴ
ψυχο - πνευματικοῦ διχασμοῦ, ποὺ σήμερα
προσέλαβε τερᾶστιες διαστάσεις].
«
”
ε
’
/
«
-Η
ἴδια ὡσαύτως θεωρία ὡδηγοῦσε
καὶ στὴν ἀμηχανία ἐξ αἰτίας τοῦ ἀτέρμονος
ἀριθμοῦ ποιοτήτων, ποὺ δημιουργοῦν
"
̓
Ἀ
͵
/
4
ε
-
ἕνα ἰδεολογικὸ δαίδαλο, μέσα στὸν ὁποῖο
χάνεται ὁ ἄνθρωπος. ̓Η βασισμένη στὸ
-------.- Τοῦ
Σ. ΠΑΝΑΓΟΥ
λογιχισμὸ καὶ τὶς αἰσθήσεις διδασκαλία
τοῦ ̓Ελεάτη ἄφηνε πολλὲς ρωγμὲς καὶ
παράθυρα γιὰ διπλόδρομους καὶ ἀμφιλογίες
καὶ στούς ἐπίδοξους λογοχράτες,
ἐπιστημονίζοντες καὶ ἐξουσιαστὲς, ποὺ
θὰ μποροῦσαν νὰ βυθίσουν τὴν ἀνθρωπότητα
στὸν ἐπιστημονικὸ δογματισμὸ. Οἱ
ἄνθρωποι τῆς ἄγνοιας δὲν ἔχουν αἴσθηση
τοῦ μέτρου καὶ ἀνεπίλεκτα συγκομίζουν
τὴν ὅποια γνώση τοῦ ἀ-νόητου καί ἀνούσιου
ἱστορισμοῦ.
'Ὁ Παρμενίδης διαισθάνθηκε τὸν χίνδυνο
ποὺ ἐγχυμονοῦσε ἡ θεωρία του.
Εἶδε τὴ ερναία Ύδρα, ποὺ λέγεται
φευτοεπιστήμη, νά κυοφορῆται μέσα στὴν
ὅποια θεωρία ποὺ βασίζεται στίς ἐξεναντιωμένες
αἰσθήσεις, ποὺ λειτουργοῦν
ἀνεξάρτητα τοῦ λόγου τοῦ νοοῦντος ἀνθρώπου,
νὰ δηλητηριάζη τὴν ἀνθρωπότητα
μὲ τὰ πάσης φύσεως διπλοσήμαν-
1. «Οὐχ οἵδ ̓ ὅττι θέω' δίχα μοι τὰ νοήμματα» (Σαπφώ, ἄποσπ. 1371, ἀ).