ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
80-81ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Το Αλφάβητο και η γραφή είναι ελληνικά — ΜΑΡΚΑΤΟΣ, ΚΟΣΜΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
πατε
ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Ἄς
Τὸ ᾿Αλφάβητο καὶ ἡ γραφὴ εἶναι ἑλληνικὰ
Α΄ Μονομερὴς χρήση τῆς παραδόσεως
Κύριε διευθυντά,
Εἶναι πασίγνωστο ὅτι καὶ σήμερα ἀκό-
µη ὅταν διαβάζουμε ἢ ἀκοῦμε ἢ συζητᾶμε
ὅρους ἢ φράσεις, ὅπως «φοινικικὸ ἀλφά-
βητο», «φοινικικὰ γράμματα», «φοινικικὴ
γραφή», ὁ νοῦς µας ἀμέσως τρέχει στὸν
«μυθικὸν Κάδμον» μὲ τοὺς Φοίνικές του ὁ
ὁποῖος ἐκόμισε στοὺς Ἕλληνες τὰ Καδμή-
ια γράμματα (ἐναλλακτική ὀνομασία), τὰ ὁ-
ποῖα ἀργότερα ὁδήγησαν στὸ πρῶτο ἀλφά-
βητο τοῦ Κόσμου. Η διαμορφωθεῖσα πα-
γκόσμια θέση γιὰ τὴν φοινικικὴ προέλευ-
ση τοῦ σημερινοῦ ἀλφαβήτου ἐδραιώθηκε
μονομερῶς (καὶ ἑπομένως ἀντιεπιστημονι-
κῶς) στὴν γνώμη τοῦ ᾿Ηροδότου (Ε, 58):
«Οἱ δὲ Φοίνικες οὗτοι οἱ σὺν Κάδμῳ ἀπικό-
μενοι ἧσαν οἱ Γεφυραῖοι, ἄλλα τε πολλά
οἰκήσαντες ταύτην τὴν χώρην εἰσήγαγον
διδασκάλια ἐς τοὺς Ἓλληνας καὶ δὴ καὶ
γράμματα, οὐκ ἐόντα πρὶν Ἓλλησι, ὡς ἐ-
μοὶ δοκέει»...
᾿Αλλὰ ἀπὸ τὰ σχόλια τῶν «συγγραφέων
τῶν Ἑλλήνων Γραμματικῶν» ἐπὶ τῆς
γραμματικῆς τοῦ Διονυσίου τοῦ Θρακός,
ποὺ ἤκμασε ἐν Ρόδω τὸν 25 αἰῶνα π.Χ., ἡ ὁ-
ποία ἀποτέλεσε τὴ βάση διαμορφώσεως
τῶν γραμματικῶν ὅλων τῶν Εὐρωπαϊκῶν
γλωσσῶν (1) (Εὐαγγ. Σ. Σταμάτη, “Ἱστορία
τῶν ᾿ Ἑλληνικῶν Μαθηματικῶν, ἐν ᾿Αθή-
ναις 1980, σελ. 26 ἕως 29), μαθαίνουμε ὅτι
ἡ ἐπινόηση τοῦ ἀλφαβήτου ἀποδίδετο καὶ
σὲ ἄλλους «εὑρετές» ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους
Ἕλληνες συγγραφεῖς, ὅπως στὸν Προμη-
θέα, στὸν Φοίνικα (παιδαγωγὸ τοῦ ᾿Αχιλλ-
έως), στὸν Κάδμο ἀπό τὴν Μίλητο, στὸν
Φοίνικα (υἱόν τοῦ Προνάπου καὶ τῆς Εὺὐ-
ρώπης) (χωρίς νά ἀπαρριθμήσουμε καὶ
τοὺς εὑρετὲς τῆς ᾿Ελληνικῆς Μυθολογίας).
Οἱ ἐκδοχὲς γιὰ τὴν ὀνομασία «γράμμα-
τα φοινίκεια» ἀποδίδοντο στοὺς Φοίνικες
(ἀπὸ τὸν Κάδμο ποὺ θεωρεῖτο Φοῖνιξ), στὶς
δυνάµεις ἐγγραμμάτου φωνῆς καὶ εἰκόνος
(ὄντα φοινίκεια), στὸ χρησιμοποιούμενο
γιὰ τὴν γραφή τους µίλτο χρῶμα (φοινι-
κοῦν χρῶμα), στὰ χρησιμοποιούμενα φοι-
νίκεια πέταλα, στὸ ὅτι ὁ νοῦς φοινίσσεται
(λαμπρύνεται), στὸ χρησιμοποιούμενο ἀπὸ
τοὺς ἀντιγραφεῖς ξύλο ἀπὸ φοίνικος.
Κάθε ἀναγνώστης μπορεῖ νὰ διαβλέψει
τὴν μονομερῆ χρησιμοποίηση τῆς γνώμης
τοῦ 'Ἡροδότου, ἡ ὁποία ὁδήγησε -- λόγω
τοῦ ἀναμφισβήτητου κύρους, ἀλλὰ καὶ λό-
γω μακροχρόνιων σκοτεινῶν καὶ ἀντιεπι-
στημονικῶν σχεδίων --στὴν διαμόρφωση
τῆς θέσεως γιὰ τὸ θεμέλιο τοῦ πολιτισμοῦ,
τὸ ἀλφάβητο, θέσεως ποὺ ἀκόμη δυστυχῶς
συζητεῖται ἀπό ἐπίσημους φορεῖς καὶ ἔπι-
στήµονες κύρους καὶ ἀναστήματος, καὶ ἔ-
χει περάσει καὶ διατηρεῖται στὶς ἐγκυκλο-
παίδειες (ὄχι ὅλες, εὐτυχῶς) καὶ στὰ σχο-
λικὰ βιβλία µας.
Τὸ πιὸ σωστὸ καί, συγχρόνως, πέρα ὡς
πέρα ἐπιστημονικό, θὰ ἦταν νὰ υἱοθετή-
σουμε τὰ ἐν κατακλεῖδι σχόλια τοῦ βιβλίου
(1), στὴ νεοελληνικὴ μετάφραση: «Ὅσοι
δὲ λέγουν ὅτι τὰ γράμματα τὰ ηὖρε ὁ Σίσυ-
φος ἢ ὁ Παλαμήδης ἢ ὁ Φοῖνιξ ἢ ὁ Προ-
µηθεύς, ἤ, εἰς τοὺς Αἰγυπτίους, ὁ Θώθ, τὸν
ὁποῖον ἐρμηνεύουν "Ἑρμῆν, δὲν λέγουν
ὀρθῶς' διότι ἡ φύσις ὅταν ἐδημιούργησε
τὸν ἄνθρωπον τοῦ ἐχάρισεν αὐτὴν τὴν ἔπι-
τηδειότητα, ὥστε νὰ ἀνακαλύψη τὰ γράµ-
µατα τοῦ ἀλφαβήτου».
Β΄ ᾽Αλλαγὴ κατεύθυνσης τῆς ἔρευνας
᾿Απὸ τὸ ἄρθρο τοῦ καθηγητοῦ ᾿ Ανδρό-
νικου, πού δημοσιεύθηκε στὴν ἐφημερίδα
«Τὸ Βῆμα» (30/4/88) ὑπὸ τὸν τίτλο «ἢ
΄Ελληνικὴ γραφή» διαχωρίζουµε τὰ ἀκό-