ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
80-81ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Το κύριο άρθρο για τη γλώσσα (2) — ΒΕΛΙΣΣΑΡΗ, ΕΛΕΝΗ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
τήρια, γιατὶ τοποθετεῖτε τόσο ὡραῖα τὰ
πράγματα καὶ ἔχετε τὸ θάρρος νὰ τὰ λέτε ἔ-
τσι ξεκάθαρα. Καὶ μένα, ἂν καὶ ζῷ στὴν
᾿Επαρχία, καὶ «ἔχω καί κάποια ἡλικία», μὲ
λύπησε ἡ παραίτηση τοῦ κ. Τρίτση. "Ηταν
ὁ μόνος ποὺ τόλμησε νὰ προτείνει νὰ ἔπα-
ναφέρουν τὰ ἀρχαῖα στὰ σχολεῖα µας.
Σκίρτησε ἡ ψυχή µου ἀπὸ χαρὰ καὶ ἤμουν
ἔτοιμη νὰ τοῦ γράψω ἕνα γράμμα καὶ νὰ
τὸν συγχαρῶ, ἦλθε ὅμως ὁ μικρός μου
γυιός ἀπὸ τὴν ᾿Αμερικὴ καὶ τὸ ἀμέλησα.
Ἔτυχε νὰ περπατάω μιὰ μέρα μαζί μὲ
μιὰ νέα φοιτήτρια τῆς Νομικῆς. Λέγαμε
πολλὰ καὶ διάφορα, σὲ μιὰ στιγμὴ τῆς εἷ-
πα: «Πηγαίνεις στὴν ἐκκλησία καμμιὰ φο-
ρά, παιδί μου»; «Γιατὶ νὰ πηγαίνω, μοῦ ἀπά-
ντησε σηκώνοντας ἀλαζονικὰ τοὺς ὤμους
της, ἀφοῦ δὲν καταλαβαίνω τίποτα». "Ἔνι-
ωσα τόση θλίψη σ᾽ αὐτή της τὴν ἀπάντη-
ση. Εἶναι δυνατόν, ἐσὺ φοιτήτρια τῆς Νο-
μικῆς, νὰ μὴν καταλαβαίνεις τὴ γλῶσσα
τῆς ἐκκλησίας, αὐτὴ ποὺ οἱ παπποῦδες µας
καὶ οἱ µανάδες µας καταλάβαιναν τόσο κα-
λά, ἂν καὶ ἀγράμματοι; «Μᾶς ἔβαλαν λίγα
᾿Αρχαῖα, μοῦ ἀπάντησε, ἀλλὰ δὲν εἴχαμε
μεταφράσεις. ᾿Αναγκάστηκα νὰ πάρω ἕνα
χρόνο µαθήµατα Γερμανικὰ καὶ νὰ παραγ-
γείλω μεταφράσεις ἀπὸ τὴ Γερμανία, γιὰ
᾿Αγαπητὲ κ. Λάμπρου,
᾿Επιτρέψατέ µου, νὰ σᾶς συγχαρῶ γιὰ
τὸ ἄρθρο σας «Ποιοὶ εἶναι “αὐτοὶ᾽᾿ ἐπιτέ-
λους; Τί εἴμαστε “ἐμεῖς ἐπί τέλους»; Καὶ
νὰ σᾶς πῶ κι ἐγώ, λίγα δικά µου ταπεινὰ
λόγια. Κάντε κάτι, ὅσο εἶναι ἀκόμη και-
ρός. "Ολοι ἐσεῖς τοῦ «Δαυλοῦ» μαζὶ μὲ ὅ-
σοὺς ὑπάρχουν -- ἂν ὑπάρχουν. Κάποια
κίνηση. Μιὰ πρωτοπορία. ᾿Ανοίξτε ἕνα
βιβλίο. Καλέστε τὸν λαὸ νὰ βάλει μιὰ ὑπο-
γραφή, νὰ ψηφίσει καὶ νὰ ξυπνήσει ἀπ᾿ τὸ
ἀφιόνι τῆς μπάλλας καὶ τοῦ ΠΡΟ-ΠΟ. Γιὰ
νὰ δοῦμε τί θὰ γίνει μὲ τὸ μέλλον µας, μὲ
τὸ μέλλον τῶν παιδιῶν µας.
Εἶναι σωστὸ ἐμεῖς οἱ ταλαίπωροι αὐτοῦ
τοῦ «φτωχοῦ τόπου» νὰ στεκόμαστε ἀμέτο-
χοι σ᾽ αὐτὴν τὴν καταστροφή; Εἶναι νοη-
τό, ὅταν μετὰ ἀπὸ καιρὸ (γιὰ νὰ μὴν πῶ
4595
νὰ μπορέσω νὰ τὰ ἐξηγήσω». Κύριε ἐλέη-
σον, ἔφριξα μ᾽ αὐτὸν τὸν τραγέλαφο. ᾿Α-
κοῦς ἐκεῖ, ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες νά περιμένου-
με ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς νὰ μᾶς μεταφρά-
σουν τὴν γλῶσσα μας! Μήπως ἀλήθεια δὲν
ὑπάρχουν καθηγηταὶ στὴν ᾿ Ἑλλάδα, σκέ-
φτηκα, γιὰ νὰ διδάξουν τὰ ᾿Αρχαῖα στὰ
παιδιά μας; Ποὺ χάνουν τὶς ὧρες τους δια-
βάζοντας ὅλα αὐτὰ τὰ σαχλὰ περιοδικά,
ποὺ τὰ ἀφήνουν πιὸ κούφια καὶ πιὸ κενὰ ἀ-
πὸ πρίν;
᾿Εμεῖς εἴχαμε καθηγητάς ἁγίους, ἥ-
ρωας. "Αστραφτε καὶ βροντοῦσε ἡ "Ἔδρα
σὰν μᾶς παράδιδαν Σοφοκλῆ καὶ Εὐριπίδη,
ἐν γένει ᾿Αρχαῖα. Περάσαμε τόσα χρόνια
στὴ σκλαβιὰ καὶ ξαναγίνάμε ἐλεύθερο Κρά-
τος, γιατὶ φυλάξαμε βαθειὰ μέσα µας πρὸ
πάντων τὴν γλῶσσα μας.
Τώρα ποὺ νοθεύομε τὴν γλῶσσα μας,
καὶ περηφάνεια καὶ ἰδανικὰ δὲν ὑπάρχουν,
παρὰ μόνο τὸ συμφέρον, ποῦ πηγαίνουμε,
ποῦ θὰ καταλήξουμε, ποῦ ὁδηγοῦμε τὰ παι-
διά μας;
Μὲ τὴν ἔκφραση τῆς ἐξαιρέτου
ἐκτιμήσεώς μου
Νίκη Μπιλλήρη
Κάλυμνος
χρόνια) ἀνοίξωμε ἕνα Λατινικὸ βιβλίο, νὰ
βλέπωμε ὅτι ἔχομε ξεχάσει ὅ,τι ἔχομε μά-
θει. Εἶναι ξένη γλῶσσα. Τὸ λέει ἄλλωστε ἀ-
πὸ μόνη της ἡ λὲξη «ξένη». ᾿Ἐπιτρέπεται ὅ-
μως, Ἕλληνες κάθε ἡλικίας, νὰ πρέπει νὰ
ἀνοίξωμε τὸ περιοδικὸ «Δαυλὸς» ---- δὲν ξέ-
ρω ἂν ὑπάρχουν ἄλλα παρόμοια --- γιὰ νὰ
διαβάζωμε, νὰ θυμώμαστε τὴν μητρική μας
γλῶσσα; Καὶ νὰ μᾶς ξενίζει τὸ γεγονὸς ὅτι
κάπου τὴν ξεχάσαµε, κάπου μᾶς δίνει τὴν
αἴσθηση τῆς ξένης γλώσσας; “Οταν ὅλοι
τὴν ἀπαρνήθηκαν, περιοδικά, ἐφημερίδες,
ΤΟΝ. καὶ μᾶς βομβαρδίζουν μ᾽ ἐκεῖνα τ᾽ ἄ-
νοστα: «Τὸ Πρακτορεῖο Εἰδήσεων τῆς
᾿Ἑλλάδας» καὶ ἀναρρίθμητα ἄλλα μαργα-
ριτάρια καὶ γελοιότητες; Σὰν ἐκεῖνα κά-
ποιου καθηγητοῦ (δὲν θυμᾶμαι τὸ ὄνομά
του) ποὺ μιλοῦσε στὴν ΤΙΝ. κι ἔλεγε, καὶ