ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
10ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1982
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Παρμενίδης: Η θεότητα της νοήσεως — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Παρμενίδης: Ἧ θειότητα τῆς νοήσεως
ἣν «πρωία» ἑνός Ψευτο - πολιτι-
Τ σμοῦ, τέτοιου σὰν τὸ «δικό» µας,
θὰ εἶδε ν᾿ ἀνατέλλγ ὁ ἀγαθὸς Παρμε-
νίδης, καὶ μάλιστα ψευτοπολιτισμοῦ, ποὺ
θεωρητικὰ δὲν ἀποκλείει ἡ δικὴ του δι-
δασκαλία, ποὺ ἀναγνωρίζει τὴν ὕπαρξη
πολλῶν ποιοτήτων, πολλῶν ὄντων.
'Ὑπερεξηκοντούτης καὶ παρέμενε ἀ-
κόμη «ἄ-κριτος» ὀρθολογιστής - λογι-
χιστῆς, δίδοντας πίστη στὶς αἰσθήσεις
του, ποὺ -- ἄν καὶ εἶχε εὐγενῆ καὶ ὄχι
βάρβαρη ψυχὴ, γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὴν
ἄποφη τοῦ ᾿Ηράκλειτου --- τὸν ἀπατοῦ-
σαν, πληροφορώντας τον, ὅτι ὑπάρχουν
μὴ ὄντα, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν ἄρνηση τῶν
ὄντων.
Ὃ διακεχριμένος, λοιπόν, «ἐπ᾿ ἀρε-
τῇ» Παρμενίδης περιφρονοῦσε τὴν ᾿Α-
λήθεια καὶ, μὲ μιὰ λογικὴ ἐπιχειρηματο-
λογία, ἔπειθε τοὺς συζητητὲς μαθητὲς
του, ὅτι τὸ μὴ ὄν ὑπάρχει, καὶ μάλιστα
ἀποτελεῖ ποιότητα.
᾿Αλλὰ τά ἴδια ὄντα, μὲ τὴ λογικὴ
αὐτή, θὰ μποροῦσαν νὰ λαμβάνωνται καὶ
σὰν μὴ ὄντα, δηλαδὴ σὰν θετικὲς καὶ
ἀρνητικές ποιότητες ταυτόχρονα, δηλα-
δὴ σὰν «εἶναι» καὶ «μὴ εἶναι». Τὰ διπλο-
σήμαντα αὐτὰ τῆς διδασκαλίας του δη-
μιουργοῦσαν κάτι τὸ ἀλλοπρόσαλλο, κά-
τι σχετικὸ μὲ τά μυθολογικὰ τέρατα πού
ἔφεραν δυὸ χεφάλια, ὅπως ὁ Ρωμαῖος
θεὸς ᾿Ιανός. 'Ο ἴδιος ἄνθρωπος μὲ δυὸ
γνῶμες γιὰ τὸ ἴδιο. πράγμα, μὲ διαφορε-
τικὲς ἀντιλήψεις τήν ἴδια στιγμὴ, μὲ
διαφορετικοὺς τρόπους κ.ο.κ. Ὅ,τι δη-
λαδὴ συμβαίνει σήμερα, ποὺ ὁ κοσμο -
πολιτισμὸς µας κατάφερε νὰ δημιουργή-
ση τὰ ἀνθρωπόμορφα «ρομπὸτ», ποὺ μέ-
σὰ τοὺς κουβαλοῦν τὶς σκέψεις καὶ τὶς
συνταγὲς τοῦ κατεστημένου ὑπό τὸ πρῖ-
σµα κάποιου ὁποιουδήποτε προτύπου.
Πρόκειται, δηλαδὴ, γιὰ κλασσική μορφὴ
ψυχο - πνευματικοῦ διχασμοῦ, ποὺ σή-
µερα προσέλαβε τερᾶστιες διαστάσεις].
« ” ε ’ / « --
Η ἴδια ὡσαύτως θεωρία ὡδηγοῦσε
καὶ στὴν ἀμηχανία ἐξ αἰτίας τοῦ ἀτέρμο-
νος ἀριθμοῦ ποιοτήτων, ποὺ δημιουργοῦν
" ᾽ Ἀ ͵ / 4 ε -
ἕνα ἰδεολογικὸ δαίδαλο, μέσα στὸν ὁποῖο
χάνεται ὁ ἄνθρωπος. ᾿Η βασισμένη στὸ
-------.- Τοῦ
Σ. ΠΑΝΑΓΟΥ
λογιχισμὸ καὶ τὶς αἰσθήσεις διδασκαλία
τοῦ ᾿Ελεάτη ἄφηνε πολλὲς ρωγμὲς καὶ
παράθυρα γιὰ διπλόδροµους καὶ ἀμφι-
λογίες καὶ στούς ἐπίδοξους λογοχράτες,
ἐπιστημονίζοντες καὶ ἐξουσιαστὲς, ποὺ
θὰ μποροῦσαν νὰ βυθίσουν τὴν ἀνθρωπό-
τητα στὸν ἐπιστημονικὸ δογματισμὸ. Οἱ
ἄνθρωποι τῆς ἄγνοιας δὲν ἔχουν αἴσθηση
τοῦ μέτρου καὶ ἀνεπίλεκτα συγκοµίζουν
τὴν ὅποια γνώση τοῦ ἀ-νόητου καί ἀνού-
σιου ἱστορισμοῦ.
'Ὁ Παρμενίδης διαισθάνθηκε τὸν χίν-
δυνο ποὺ ἐγχυμονοῦσε ἡ θεωρία του.
Εἶδε τὴ ερναία Ύδρα, ποὺ λέγεται
φευτοεπιστήµη, νά κυοφορῆται µέσα στὴν
ὅποια θεωρία ποὺ βασίζεται στίς ἐξενα-
ντιωµένες αἰσθήσεις, ποὺ λειτουργοῦν
ἀνεξάρτητα τοῦ λόγου τοῦ νοοῦντος ἀν-
θρώπου, νὰ δηλητηριάζη τὴν ἀνθρωπό-
τητα μὲ τὰ πάσης φύσεως διπλοσήµαν-
1. «Οὐχ οἵδ᾽ ὅττι θέω' δίχα μοι τὰ νοήμματα» (Σαπφώ, ἄποσπ. 1371, ἀ).