ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
82ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Φθόγγοι σημασιών και γράμματα. Τα γράμματα "Ν" και "Μ" — ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ, ΗΛΙΑΣ
Κείμενο φύλλου
ΗΛΙΑΣ Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ
Φθόγγοι σημασιῶν καὶ γράμματα
ΚΑΙ ΠΑΛΙ Η ΦΥΜΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ) ΤΟΥ κ. Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ
1
Ι. Ὅπως σὲ προηγούμενα τεύχη τοῦ «Δαυλοῦ» ἐπανειλημμένως τόνισα, οἱ πανάρχαιοι
φθόγγοι, τοὺς ὁποίους χάριν τῆς φυσικῆς αὐτῶν «προσωδίας) ὢνόμασα
φθογγόσημα καὶ ποὺ χρονικῶς τοποθετοῦνται στὴν ἀρχέγονη περίοδο
τῶν παμπαλαίῶν χρόνων τῶν «πολὺ τῶν πρὸ τῆς νῦν γενέσεως» καὶ στοὺς «πρώτους
θεολογήσαντας», ὅπως ὁ ̓ Αριστοτέλης (Μετὰ τὰ φυσικὰ 983 Ὁ,33) ὠνόμασε
τὴν πολιὰ ἀρχαιότητα, αὐτὰ τὰ φθογγόσημα τῆς πρώτης περιόδου ἀποτελοῦν τὶς
ἀρχέγονες λέξεις (σημεῖα) ἓνός πρωτογόνου συστήματος γλώσσας. Τὰ ἀρχέγονα
αὐτὰ σημεῖα ὑπεραπλουστεύθηκαν ἀργότερα καὶ μεταμορφώθηκαν τελικῶς στὰ
γνωστά μας γράμματα τοῦ ἀλφαβήτου.
Αὐτὸς ἄλλωστε εἶναι καὶ ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ἐντὸς τῶν ὑπεραπλουστευμένων
γραμμάτων εὑρίσκεται ἐμφυτευμένηῃη μιὰ μικρὴ ποικιλία σημασιῶν, τὴν ὁποία
οἱ ἕλλοπες κάτοικοι τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου μποροῦσαν νὰ ἑρμηνεύουν διὰ
τῶν διαφορῶν τῆς «προσωδίας» ποὺ ἐπιθυμοῦσε νὰ δώση ὁ ὁμιλητής, ἀκόμη καὶ
διὰ κινήσεων ποὺ συνόδευαν τὸν ἀρχέγονο λόγο. «Κι ̓ ὁ Κρατύλος λέγει ἀλήθεια,
ὅταν ὑποστηρίζη, ὅτι τὰ πράγματα ἔχουν ὀνόματα σύμφωνα μὲ τὴν φυσική
τους ὑπόσταση κι ̓ ὅτι ὁ καθένας δὲν εἶναι ὀνοματοποιός, ἀλλὰ μόνον ἐκεῖνος
ποὺ προσέχει νὰ καθορϊζη γιὰ κάθε πρᾶγμα τὸ φυσικό του ὄνομα καὶ ποὺ δύναται
ν ̓ ἀποτυπώνη τὴ μορφή του στὰ γράμματα καὶ στὶς συλλαβὲς [Κρατύλος 390
6]. διαβάζουμε στὸν Πλάτωνα, ποὺ τόσα ἐνδιαφέροντα γιὰ τὴ γλῶσσα πράγματα
ἀποκαλύπτει. Θὰ δώσω δύο ἀκόμη παραδείγματα, παρ ̓ ὅλο ποὺ μέχρι στιγμῆς ἔχουν
δοθῆ ἑκατοντάδες κατὰ τὶς ἀναλύσεις τῶν λέξεων τῆς πανάρχαιας ἕλληνικῆς
γραμματείας (Θεογονία- Ἡσίοδος- Ὅμηρος) τῶν λημμάτων , Λ. Β. Σ, Γ, Τ,
Δ στὰ τεύχη 72-79 τοῦ «Δαυλοῦ» τοῦ τρέχοντος ἔτους.
Αν ὁ ὁμιλητὴς (πομπὸς τοῦ σήματος) ἐπιθυμοῦσε νὰ δώση στὸν συνομιλητή
του (δέκτην) τὴν εἰκόνα ἑνός «ῥύακος», τότε ἡ ἐκ φορὰ τοῦ γράμματος «Ρ» θὰ
ἐδίδετο μὲ ἁπαλὴ καὶ σιγανὴ φωνή. ̓Εὰν ἀντιθέτως ἐπιθυμοῦσε νὰ μεταδώση τὴν
εἰκόνα ἑνός «χειμαρρόου», τότε τὸ γράμμα «Ρ» θὰ ἐξεφέρετο μὲ βροντερἡ φωνή.
διεσταλμένους ὀφθαλμοὺς καὶ κινήσεις τῶν χεριῶν καὶ τῆς κεφαλῆς βίαιες... [Ὁ
ἀναγνώστης ἂς δημιουργήση μόνος του τὶς δύο εἰκόνες].
"Οταν μὲ τὴν πάροδο τῶν χιλιετηρίδων (ἄγνωστος ὁ χρόνος) ἡ ἀνάγκη τῆς
ταχύτερηςκαὶ σαφέστερης ἐπικοινωνίας διαρκῶς αὐξάνετο, τότε ἀσφαλῶς
οἱ κάτοικοι (ἕλλοπες) τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου εἰσέρχονται οὐσιαστικὰ στὴν
περίοδο τῆς ὀνοματοποιίας. Τότε ἡ συμπλήρωση τῆς εἰκόνος ἑνὸς πράγ-