ΗΛΙΑΣ Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Φθόγγοι σημασιῶν καὶ γράμματα ΚΑΙ ΠΑΛΙ Η ΦΥΜΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ) ΤΟΥ κ. Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ 1 Ι. Ὅπως σὲ προηγούμενα τεύχη τοῦ «Δαυλοῦ» ἐπανειλημμένως τόνισα, οἱ πα- νάρχαιοι φθόγγοι, τοὺς ὁποίους χάριν τῆς φυσικῆς αὐτῶν «προσωδίας) ὢ- νόµασα φθογγόσηµα καὶ ποὺ χρονικῶς τοποθετοῦνται στὴν ἀρχέγονη περίοδο τῶν παμπαλαίῶν χρόνων τῶν «πολὺ τῶν πρὸ τῆς νῦν γενέσεως» καὶ στοὺς «πρώ- τους θεολογήσαντας», ὅπως ὁ ᾿ Αριστοτέλης (Μετὰ τὰ φυσικὰ 983 Ὁ,33) ὠνόμασε τὴν πολιὰ ἀρχαιότητα, αὐτὰ τὰ φθογγόσηµα τῆς πρώτης περιόδου ἀποτελοῦν τὶς ἀρχέγονες λέξεις (σημεῖα) ἓνός πρωτογόνου συστήµατος γλώσσας. Τὰ ἀρχέγονα αὐτὰ σημεῖα ὑπεραπλουστεύθηκαν ἀργότερα καὶ μεταμορφώθηκαν τελικῶς στὰ γνωστά µας γράμματα τοῦ ἀλφαβήτου. Αὐτὸς ἄλλωστε εἶναι καὶ ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ἐντὸς τῶν ὑπεραπλουστευμέ- νων γραμμάτων εὑρίσκεται ἐμφυτευμένηῃη μιὰ μικρὴ ποικιλία σημασιῶν, τὴν ὁ- ποία οἱ ἕλλοπες κάτοικοι τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου μποροῦσαν νὰ ἑρμηνεύουν διὰ τῶν διαφορῶν τῆς «προσωδίας» ποὺ ἐπιθυμοῦσε νὰ δώση ὁ ὁμιλητής, ἀκόμη καὶ διὰ κινήσεων ποὺ συνόδευαν τὸν ἀρχέγονο λόγο. «Κι᾿ ὁ Κρατύλος λέγει ἀλή- θεια, ὅταν ὑποστηρίζη, ὅτι τὰ πράγματα ἔχουν ὀνόματα σύμφωνα μὲ τὴν φυσική τους ὑπόσταση κι᾽ ὅτι ὁ καθένας δὲν εἶναι ὀνοματοποιός, ἀλλὰ µόνον ἐκεῖνος ποὺ προσέχει νὰ καθορϊζη γιὰ κάθε πρᾶγμα τὸ φυσικό του ὄνομα καὶ ποὺ δύνα- ται ν᾿ ἀποτυπώνη τὴ µορφή του στὰ γράμματα καὶ στὶς συλλαβὲς [Κρατύλος 390 6]. διαβάζουμε στὸν Πλάτωνα, ποὺ τόσα ἐνδιαφέροντα γιὰ τὴ γλῶσσα πράγματα ἀποκαλύπτει. Θὰ δώσω δύο ἀκόμη παραδείγματα, παρ᾽ ὅλο ποὺ μέχρι στιγμῆς ἔ- χουν δοθῆ ἑκατοντάδες κατὰ τὶς ἀναλύσεις τῶν λέξεων τῆς πανάρχαιας ἕλληνι- κῆς γραμματείας (Θεογονία- Ἡσίοδος- Ὅμηρος) τῶν λημμάτων , Λ. Β. Σ, Γ, Τ, Δ στὰ τεύχη 72-79 τοῦ «Δαυλοῦ» τοῦ τρέχοντος ἔτους. Αν ὁ ὁμιλητὴς (πομπὸς τοῦ σήματος) ἐπιθυμοῦσε νὰ δώση στὸν συνομιλητή του (δέκτην) τὴν εἰκόνα ἑνός «ῥύακος», τότε ἡ ἐκ φορὰ τοῦ γράμματος «Ρ» θὰ ἐδίδετο μὲ ἁπαλὴ καὶ σιγανὴ φωνή. ᾿Εὰν ἀντιθέτως ἐπιθυμοῦσε νὰ µεταδώση τὴν εἰκόνα ἑνός «χειμαρρόου», τότε τὸ γράμμα «Ρ» θὰ ἐξεφέρετο μὲ βροντερἡ φωνή. διεσταλµένους ὀφθαλμοὺς καὶ κινήσεις τῶν χεριῶν καὶ τῆς κεφαλῆς βίαιες... [Ὁ ἀναγνώστης ἂς δημιουργήση μόνος του τὶς δύο εἰκόνες]. "Οταν μὲ τὴν πάροδο τῶν χιλιετηρίδων (ἄγνωστος ὁ χρόνος) ἡ ἀνάγκη τῆς ταχύτερηςκαὶ σαφέστερης ἐπικοινωνίας διαρκῶς αὐξάνετο, τότε ἀσφα- λῶς οἱ κάτοικοι (ἕλλοπες) τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου εἰσέρχονται οὐσιαστικὰ στὴν περίοδο τῆς ὀνοματοποιίας. Τότε ἡ συμπλήρωση τῆς εἰκόνος ἑνὸς πράγ-