ΗΛΙΑΣ ΔΛ. ΓΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Ἢ «ἀποκρυπτογράφηση») τῶν ἑλληνικῶν φωνηέντων ΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΣΗΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝΑ. Ε.Ο Στὸ προηγούμενο ἄρθρο («Δαυλός») τ. 82, σ. 4615) ἀναφέρθηκα γενικῶς στὸ περὶ τῶν φωνηέντων θέμα, καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἔλεγα, ὅτι τὴν «προσωδία) ἴσως κατὰ τὴν πρώτη περίοδο τῆς ὀνοματοποιίας τῶν μικρῶν ἀρχεγόνων λέξεων («μορφημάτων») ἦταν σὲ θέση νὰ διακρίνη καὶ ἑρμηνεύη ὁ κάτοικος τοῦ ἕλληνικοῦ χώρου. Δὲν θὰ ἦταν ὅμως δυνατὸν τοῦτο νὰ συνεχισθῆ ὅταν ἄρχισε ὁ σχηματισμὸς συνθέτων λέξεων, τῶν ὁποίων ἡ «ἀναγνώριση» δὲν γίνεται ἐκ μόνης τῆς προσωδίας. Καὶ ἄλλος ἐπίσης λόγος ἔκανε δύσκολη τὴν ἀναγνώριση αὐτή, καὶ αὐτὸς ἔχει σημειωθῆ ὑπὸ τῶν γραμματικῶν. 'Ὑπῆρξαν πολλὲς μεταβολὲς στὴν χρήση τοῦ ἑνὸς ἢ ἄλλου φωνήεντος κατὰ τὴν ἐκφορὰ τῆς ἴδιας λέξεως, π.χ. Α ἀντὶ Ο ἢ Α ἀντὶ Ε ἢ Η κ.λπ. Αὐτὲς οἱ μεταβολὲς φωνηέντων, ἀλλὰ καὶ συμφώνων, ἔγιναν τὸ σημεῖο ἀναφορᾶς τῶν ἰδιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν, γιὰ κάποιους ἀρχικοὺς λόγους, καὶ ἔπλασαν ἀκόμη καὶ ἐντελῶς διαφορετικὲς λέξεις στὸν εὐρύτερο ἑλληνικὸ χῶρο ἐμποδίζοντας τὴν «κοινὴ ἀκουστικὴ ἀναγνώριση». 'Η πορεία ἐκ τῆς «ἐλλοπικῆς στὴν «κυκλωπικἠ» τῶν κτηνοτρόφων καὶ ἀργότερα ἡ ἀνόπτυξή της ἐντός τῶν «Μουσείων» (γιὰ νὰ φθάσουμε στὴ διαμόρφωση, διὰ τοῦ γραπτοῦ λόγου, κάποιας γλώσσας «κοινῆς», ἡ ὁποία καὶ ὀνομάσθηκε «ἑλληνική») κατορθώθηκε, ὅπως τόνισα, α) διὰ νέων λέξεων ποὺ σήμαιναν πράγματα ποὺ ἐστεροῦντο ὀνομάτων (διπλασιολογία). β) διὰ τῆς ἁπλουστεύσεως τῶν παραστάσεων τῆς «γραφῆς τῶν πραγμάτων» διὰ νέας γραφῆς (εἰκονολογία) καὶ γ) διὰ τῆς λεκτικῆς διατυπώσεως, συστηματικώτερα, τῆς ἀθροιστικῆς γνώσεως τῶν χιλιετιῶν σὲ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ἀνθρώπινης ὁδραστηριότητος (γνωμολογία), ὥστε νὰ διαδοθοῦν οἱ γνώσεις αὐτὲς καὶ βοηθήσουν τὴν ἀνθρώπινη ζωὴ σὲ ὅλο τὸν πλανήτη. Αὐτὴ τὴν προσπάθεια ἦλθε νὰ καλύψη ἡ ἁπλουστευμένη γραφὴ καὶ ἡ ὀρθογραφία. Λέγω δὲ ἡ ὀρθογραφία. ὑπονοῶντας τὴ σειρὰ τῶν φωνημάτων (γραμμάτων ἐν προκειμένῳ) ποὺ περιέκλειαν, καὶ ὡς εἰκόνα καὶ ὡς «προσωδία», τὸ ἐπιθυμητὸ περιεχόμενο τοῦ σημείου (λέξεως). 'Ο ἰσχυρισμὸς ἑπομένως ὅτι καὶ ἡ γραφὴ εἶναι κάτι τὸ συμβατικό, ὅπως τονίζει ὁ καθηγητὴς κ. Γ. Μπαμπινιώτης (βλ. «Δαυλὸν» τ. 82), δὲν εἷναι ἀληθής, καὶ μάλιστα ἡ μὴ συμμβατικότητα τῆς γραφῆς εἶναι ἰσχυρότερη καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ «φωνητικοῦ ἰνδάλματος». Διότι ἡ μὲν εἰκόνα, ἂν ὑποθέσουμε ὅτι ἡ «γραφὴ» τοῦ σημείου στὰ πανάρχαια χρόνια ἦταν τὸ ἴδιο τὸ σχέδιο τοῦ ἄνευ ὀνόματος ἀκόμη πράγματος, ἦταν σταθερἡ καὶ ἀμέσως ἀντιληπτὴ ἀπὸ ὅλους, ἐνῶ ὁ ἦχος (προσωδία) καὶ τὸ περιεχόμενο τοῦ σημείου (λέξεως) ἐπλάθετο διαρκῶς, ὅπως στὸ παράδειγμα «δένδρο», ἔννοια ποὺ ἴσως παλαιότερα ἀπεδίδετο μὲ