Ἢ ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ἢ Ἕως θανάτου μαζικὸς παραλογισμὸς Προσπαθῶ συχνὰ νὰ παραλ- ληλίσω τὶς ὁμαδικὲς ἐνέργειες, τὶς ὁμαδικὲς. ἀντιδράσεις καὶ τὸν ὃ- μαδικὸ τρόπο ποὺ «σκέπτεται» τὸ ἀνθρώπινο πλῆθος μὲ τὴν ἀντί- στοιχὴ συμπεριφορὰ ποὺ χαρα- κτηρίζει τὸ πλῆθος σὲ μιὰ ἀγέλη ζώων. ἕνα σμῆνος ψαριῶν ἢ ἐντό- μων. Δὲν ἐπιδιώκω νὰ διαπιστώσω, ἂν στὶς δύο περιπτώσεις τὰ φαινό- μενα εἶναι ὅμοια. Ἢ ὁμοιότητα αὐτὴ ἔχει ἐρευνηθῆ ἄλλωστε συ- στηματικὰ καὶ ἔχει διαπιστωθῆ κατὰ τὸν α ἣ β βαθμό. Θὰ ἧταν πιὸ ἐνδιαφέρον νὰ δοῦμε, ἂν ἡ ὁ- μαδικὴ) σιμιπεριφορὰ τοῦ πλήθους ἐγνέχη κινδύνους ἢ ἀκολουθὴ φυ- σικι) φορὰ «εἶναι δηλαδι αὐτο- συντηρούμενη καὶ αὐτοελεγχόμε- 1) 1) ὁχι. ᾿Επιτρέψτο μοι» νὰ σᾶς αὐτο- παρουσιασθῶ: Γίμαι γυιὸς ἐρασιτέ- χνη μελισσοκόμου καὶ ἀπὸ μικρὸς παρακολουθοῦὺσα τι) ζωὴ στὶς κυ- ψέλες μας καθὼς καὶ τὶς μελισσο- κομικὲς ἐργασίες τοῦ μακαρίτη, ᾱ- πὸ πολλὰ χρόνια. πατέρα μου μὲ ἐ- ξαιρετικὸ ἐνδιαφέρον. Τὸ ἐνδιαφέ- ρον µου αὐτὸ δὲν εἶχε βέβαια προ- εκτάσεις πολιτικῶν καὶ κοινωνι- κῶν ἐρευνῶν δὲν εἶναι ἴδιο τῆς παιδικῆς ἡλικίας. Τώρα ὅμως προσφεύγω στὶς παλιὲς ἐκεῖνες παιδικὲς παρατηρήσεις, γιὰ νὰ τὶς χρησιμοποιήσω ὡς «δεῖκτες» γιὰ τὴν κατανόηση καὶ ἀξιολόγηση τῶν πολιτικῶν φαινομένων! Δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ προσεγγίση τὴν πολιτικὴ (ἢ ὁποιαδήποτε ἄλλη) ἀ- λήθεια, χωρὶς νὰ συμβουλεύεται τὸν μεγάλο δάσκαλο, τή μητέρα Φύση. Δὲν ὑπάρχει κανένας ἄλλος διαθέσιμος «κανόνας». Καὶ τὸ ἀν- θρώπινο μυαλὸ κομμᾶτι καὶ τέ- κνο τὸ ἴδιο, ἄλλωστε, τῆς ἴδιας μητέρας, τῆς Φύσεως - θὰ χανό- ταν μέσα στὸ ἔρεβος τῆς ἀμορ- φίας, τῆς πολυμορφίας καὶ τῆς ᾱ- πόλυτης ἄγνοιας, ἂν δὲν κατέφευ- γε στὴν σαφῆ καὶ ἀλάνθαστη «γλῶσσα» τοῦ φυσικοῦ γίγνεσθαι. Θυμοῦμαι λοιπόν, ὅτι, ὅταν - μουν δ-Ι0 χρόνων, μιὰ ἀνοιξιάτικη μέρα ὁ πατέρας μου προσπαθοῦσε νὰ «πιάση» ἕνα «σμάρι», ἕνα σμῆ- νος δηλαδὴ μελισσῶν (ἀπ᾿ αὐτὰ ποὺ κάθε χρόνο τὸν Μάιο ἐκπέ- μπουν οἱ κυψέλες ὡς ἀποικίες γιὰ τὴν Ἰδρυσὴη νέων μελισσοκοινωνι- ὧν). ποὺ οἱ μελισσοκόμοι περι- συλλέγουν μ᾽ ἕνα καλάθι ἢ σακκὶ καὶ τὸ τοποθετοῦν σὲ ἄδεια κυψέ- λη. Ἢ συμπεριφορὰ τοῦ σμήνους αὐτοῦ ἦταν ἀνώμαλη, περίεργη, ᾱ- φύσικη. Διεσπᾶτο συνεχῶς σὲ δύο ἑνότητες καὶ τὰ ἄτομα ποὺ τὸ ἄπο- τελοῦσαν ήταν ἐξαιρετικὰ ἐρεθι- σµένα καὶ ἐπιθετικά. ᾿ Επιτέλους, ὁ πατέρας µου, ποὺ «ἀνακάτευε» συνεχῶς, γιὰ ἄγνωστο σὲ μένα λό- γο, μ᾽ ἕνα μεγάλο φτερὸ τὸ σωρὸ τῶν ἐντόμων τοῦ σμήνους, ἔπιασε