πατε ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩ Ποιοὶ καταστρέφουν τὴ γλῶσσα; Κύριε διευθυντά, Τὸ κύριο ἄρθρο σας «Ποιοί εἶναι '“αὐτοῦ” ἐπί τέλους; Τὶ εἴμαστε ' ἐμεῖς”' ἐπὶ τέλους;» («Δαυλός», τ. 78, σσ. 4404-4405) καθώς καὶ σχετικὲς ἐπιστολὲς ἀναγνωστῶν στὸ τεῦχος 80-8] μὲ παρεκίνησαν νὰ διατυπώσω μερικὲς σκέψεις πάνω στὸ κρίσιμο θέμα τῆς γλώσσας μας. Εἶναι γεγονὸς ἀναντίρρητο τὸ ὅτι ἡ γλῶσσα μας φθείρεται συνεχῶς. Τὴν φρικτὴ κατάσταση τῆς γλώσσας μας, τὴν κατάντια αὐτή, πιστοποιοῦν καθημερινὰ ὅσα βάρβαρα λέγονται ἀπὸ ἐκφωνητὲς καὶ ἐκφωνήτριες σὲ ραδιόφωνο καὶ τηλεοπτικὰ δίκτυα, καθώς καὶ ἐφημερίδες καὶ περιοδικὰ ποὺ συναγωνίζονται μεταξύ τῶν σὲ λατινομειξίες καὶ παντὸς εἴδους ξενισμούς. ̓Απορίας ἄξιον εἶναι τὸ ὅτι πνευματικοὶ ταγοὶ καὶ ἄτομα κατέχοντα νευραλγικὲς θέσεις προσπαθοῦν νὰ καλλιεργήσουν ἕνα κλῖμα γενικοῦ ἐφησυχασμοῦ (ἢ ἀκόμη καὶ εὐφορίας) μὲ δηλώσεις τοῦ τύπου «τὰ νέα παιδιὰ ἐκφράζονται σήμερα καλύτερα ἀπὸ τοὺς νέους ἄλλων ἐποχῶν» καὶ ἀκόμη τοῦ τύπου «δὲν ὑπάρχει γλωσσικὸ πρόβλημα σήμερα». Τὴν ἐσχάτη κατάπτωση μαρτυρεῖ καὶ ἡ παρεχομένη γλωσσικὴ παιδεία ἀπὸ τὰ γυμνάσια καὶ τὰ λύκεια τῆς χώρας μας. Ὡς ἔνδειξη τοῦ ὅτι οἱ νέοι μας ἀκολουθοῦν μία φθίνουσα γλωσσικἡ πορεία ἀναφέρω τὴν σφυγμομέτρησῃ τῆς «Ι60ΑΡ “Ελλάς», πραγματοποιηθεῖσαν τὸ 1985, ἡ ὁποία ἔδειξε ὅτι ἀπὸ 214 ̓Αθηναίους ὑποψηφίους 7900 δὲν γνώριζαν τί σημαίνει «ἀποδιοπομπαῖος», 6390 «τυχάρπαστος», 4900 «ὠτακουστής», 4790 «σύμφυτος», 7400 «ἀέναος», 5560 «χαμερπής», 7790 «τερατογονία», 6700 «ἀγελαῖος», 1760 «χειραγωγῶ», 5500 «παλιννόστηση» κ.λπ. Ἢ καθιέρωσις τοῦ μονοτονικοῦ (ἀπὸ τὸ 1981) εἶναι ἕνα ἄλλο τεράστιο θέμα, καὶ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. Α. Τάγαρης («Δαυλός», τ. 80-8, σ.σ. 4597-4598) ἔχει δίκιο ὅ- ταν ὁμιλῆ γιὰ τὸν ἐπερχόμενο ἐκλατινισμὸ τῆς γλώσσας καὶ κατὰ συνέπεια τὸ τέλος τῆς ἱστορικῆς μας πορείας ὡς "Ἑλλήνων. Φοβοῦμε ὅτι εἴμεθα ἤδη μέτοχοι σὲ μιὰ διαδικασία ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσει (μετὰ ἀπὸ 20 ἢ Ι00 χρόνια, δὲν ἔχει σημασία) στὸν πλήρη ἀφελληνισμό. ̓Αρχίσαμε μὲ τὴν ἐπιβολἡ τοῦ μονοτονικοῦ. Ἤδη εἴμεθα στὸ στάδιο τῆς μερικῆς ἁπλοποιήσεως τῆς ὀρθογραφίας ̓ καὶ Ψίθυροι ἀκούγονται γιὰ τὸ ἀτονικό. Η ἁπλοποίηση τῆς ὀρθογραφίας μὲ ἐπιβολὴ τῆς φωνητικῆς ὀρθογραφίας καὶ τελικῶς ἡ πλήρης κατάργηση τῆς ἕλληνικῆς γραφῆς καὶ ἐπιβολὴ τοῦ λατινικοῦ ἀλφαβήτου εἶναι ἴσως τὰ δύο τελευταῖα στάδια τῆς διαδικασίας γιὰ τὴν ἐξόντωση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Διερωτῶμαι ὅμως: Ποιοὶ εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀποφασίζοντες γιὰ τὴν μερικἡ ἁπλοποίηση τῆς ὀρθογραφίας τῆς γλώσσας μας; Μήπως ἐχθροὶ φανατικοὶ τῆς καθαρεύουσας; Μήπως αὐτόκλητοι σωτῆρες τηζ γλώσσας μας; Μήπως στενοκέφαλοι δογματικοὶ ἐμποτισμένοι μὲ τὸ πνεῦμα ἑνὸς πτωχοπροδρομικοῦ λαϊκισμοῦ; Μπροστὰ σ ̓ αὐτὴ τὴν τραγικὴ κατάσταση καὶ στὶς ζοφερὲς προοπτικές μας ὡς ἔθνους, τί μπορεῖ νὰ γίνη ἔστω καὶ τούτη τὴν ὑστάτη ὥρα; Πιστεύω ὅτι ἡ ἐπανεισαγωγὴ τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν στὰ σχολεῖα μας θὰ βοηθήση, ὥστε νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὸ τέλμα τῆς ἀγλωσσίας. Η ἐπανεισαγωγὴ τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν δὲν θὰ βοηθήση βέβαια τοὺς μαθητὲς στὴν ἐπικοινωνία τους μὲ τὸ πνεῦμα τῶν ̓Αρχαίων "Ελλήνων καὶ στὴν κατανόηση τῆς σοφίας των, ἀλλὰ θὰ τοὺς βοηθήση νὰ εἶναι «σὲ θέση νὰ κατανοοῦν συγγραφεῖς ὅπως λ.χ. ὁ Ξενοφῶν καὶ φυσικὰ νὰ οἰκειώνονται τὰ λογιότροπα μνημεῖα τοῦ νεοελληνικοῦ λόγου»". Ν τέλει τὸ ἐρώτημα ποὺ τίθεται ἀμείλικτα εἶναι: Θὰ μιλήσουμε μελλοντικὰ μιὰ γλῶσσα πλούσια καὶ πολύμορφη ἢ μιὰ