πατε ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩ Ποιοὶ καταστρέφουν τὴ γλῶσσα; Κύριε διευθυντά, Τὸ κύριο ἄρθρο σας «Ποιοί εἶναι '“αὐ- τοῦ” ἐπί τέλους; Τὶ εἴμαστε ' ἐμεῖς”' ἐπὶ τέ- λους;» («Δαυλός», τ. 78, σσ. 4404-4405) κα- θώς καὶ σχετικὲς ἐπιστολὲς ἀναγνωστῶν στὸ τεῦχος 80-8] μὲ παρεκίνησαν νὰ δια- τυπώσω μερικὲς σκέψεις πάνω στὸ κρίσιμο θέµα τῆς γλώσσας µας. Εἶναι γεγονὸς ἀναντίρρητο τὸ ὅτι ἡ γλῶσσα µας φθείρεται συνεχῶς. Τὴν φρι- κτὴ κατάσταση τῆς γλώσσας µας, τὴν κατά- ντια αὐτή, πιστοποιοῦν καθημερινὰ ὅσα βάρβαρα λέγονται ἀπὸ ἐκφωνητὲς καὶ ἐκ- φωνήτριες σὲ ραδιόφωνο καὶ τηλεοπτικὰ δίκτυα, καθώς καὶ ἐφημερίδες καὶ περιοδι- κὰ ποὺ συναγωνίζονται μεταξύ τῶν σὲ λα- τινοµειξίες καὶ παντὸς εἴδους ξενισμούς. ᾿Απορίας ἄξιον εἶναι τὸ ὅτι πνευματικοὶ ταγοὶ καὶ ἄτομα κατέχοντα νευραλγικὲς θέ- σεις προσπαθοῦν νὰ καλλιεργήσουν ἕνα κλῖμα γενικοῦ ἐφησυχασμοῦ (ἢ ἀκόμη καὶ εὐφορίας) μὲ δηλώσεις τοῦ τύπου «τὰ νέα παιδιὰ ἐκφράζονται σήµερα καλύτερα ἀπὸ τοὺς νέους ἄλλων ἐποχῶν» καὶ ἀκόμη τοῦ τύπου «δὲν ὑπάρχει γλωσσικὸ πρόβλημα σήµερα». Τὴν ἐσχάτη κατάπτωση μαρτυρεῖ καὶ ἡ παρεχομένη γλωσσικὴ παιδεία ἀπὸ τὰ γυμνάσια καὶ τὰ λύκεια τῆς χώρας μας. Ὡς ἔνδειξη τοῦ ὅτι οἱ νέοι μας ἀκολου- θοῦν μία φθίνουσα γλωσσικἡ πορεία ἀναφέ- ρω τὴν σφυγμομέτρησῃ τῆς «Ι60ΑΡ “Ελ- λάς», πραγματοποιηθεῖσαν τὸ 1985, ἡ ὁ- ποία ἔδειξε ὅτι ἀπὸ 214 ᾿Αθηναίους ὑπο- ψηφίους 7900 δὲν γνώριζαν τί σημαίνει «ἀ- ποδιοπομπαῖος», 6390 «τυχάρπαστος», 4900 «ὠτακουστής», 4790 «σύμφυτος», 7400 «ἀέ- ναος», 5560 «χαμερπής», 7790 «τερατογο- νία», 6700 «ἀγελαῖος», 1760 «χειραγωγῶ», 5500 «παλιννόστηση» κ.λπ. Ἢ καθιέρωσις τοῦ μονοτονικοῦ (ἀπὸ τὸ 1981) εἶναι ἕνα ἄλλο τεράστιο θέμα, καὶ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. Α. Τάγαρης («Δαυ- λός», τ. 80-8, σ.σ. 4597-4598) ἔχει δίκιο ὅ- ταν ὁμιλῆ γιὰ τὸν ἐπερχόμενο ἐκλατινισμὸ τῆς γλώσσας καὶ κατὰ συνέπεια τὸ τέλος τῆς ἱστορικῆς µας πορείας ὡς "Ἑλλήνων. Φοβοῦμε ὅτι εἴμεθα ἤδη μέτοχοι σὲ μιὰ διαδικασία ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσει (μετὰ ἀπὸ 20 ἢ Ι00 χρόνια, δὲν ἔχει σημασία) στὸν πλήρη ἀφελληνισμό. ᾿Αρχίσαμε μὲ τὴν ἐ- πιβολἡ τοῦ μονοτονικοῦ. Ἤδη εἴμεθα στὸ στάδιο τῆς μερικῆς ἁπλοποιήσεως τῆς ὀρ- θογραφίας᾽ καὶ Ψίθυροι ἀκούγονται γιὰ τὸ ἀτονικό. Η ἁπλοποίηση τῆς ὀρθογραφίας μὲ ἐπιβολὴ τῆς φωνητικῆς ὀρθογραφίας καὶ τελικῶς ἡ πλήρης κατάργηση τῆς ἕλ- ληνικῆς γραφῆς καὶ ἐπιβολὴ τοῦ λατινικοῦ ἀλφαβήτου εἶναι ἴσως τὰ δύο τελευταῖα στάδια τῆς διαδικασίας γιὰ τὴν ἐξόντωση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Διερωτῶμαι ὅμως: Ποιοὶ εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀποφασίζοντες γιὰ τὴν µερικἡ ἁπλοποίηση τῆς ὀρθογραφίας τῆς γλώσσας µας; Μήπως ἐχθροὶ φανατικοὶ τῆς καθαρεύουσας; Μήπως αὐτόκλητοι σωτῆ- ρες τηζ γλώσσας µας; Μήπως στενοκέφα- λοι δογματικοὶ ἐμποτισμένοι μὲ τὸ πνεῦμα ἑνὸς πτωχοπροδρομικοῦ λαϊκισμοῦ; Μπροστὰ σ᾽ αὐτὴ τὴν τραγικὴ κατά- σταση καὶ στὶς ζοφερὲς προοπτικές µας ὡς ἔθνους, τί μπορεῖ νὰ γίνη ἔστω καὶ τούτη τὴν ὑστάτη ὥρα; Πιστεύω ὅτι ἡ ἐπανεισα- γωγὴ τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν στὰ σχολεῖα μας θὰ βοηθήση, ὥστε νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὸ τέλμα τῆς ἀγλωσσίας. Η ἐπανεισαγωγὴ τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν δὲν θὰ βοηθήση βέβαια τοὺς μαθητὲς στὴν ἐπικοινωνία τους μὲ τὸ πνεῦμα τῶν ᾿Αρχαίων "Ελλή- νων καὶ στὴν κατανόηση τῆς σοφίας των, ἀλλὰ θὰ τοὺς βοηθήση νὰ εἶναι «σὲ θέση νὰ κατανοοῦν συγγραφεῖς ὅπως λ.χ. ὁ Ξε- νοφῶν καὶ φυσικὰ νὰ οἰκειώνονται τὰ λο- γιότροπα μνημεῖα τοῦ νεοελληνικοῦ λό- γου»". Ν τέλει τὸ ἐρώτημα ποὺ τίθεται ἀμεί- λικτα εἶναι: Θὰ μιλήσουμε μελλοντικὰ μιὰ γλῶσσα πλούσια καὶ πολύμορφη ἢ μιὰ