ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
83ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Κουλτουραλισμός και γλώσσα — ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ, ΣΠΥΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
4722 Ξ
γλῶσσα κατὰ τὶς ἐπιταγὲς ἑνὸς δημοτικι-
στικοῦ δογματισμοῦ, ἑνὸς στρεβλωμένου
συντακτικοῦ καὶ μιᾶς δύσκαμπτης γραμμα-
τικῆς; ᾿Απάντηση στὸ ἀνωτέρω ἐρώτημα
δὲν μπορῶ νὰ δώσω. Ἴσως ὅμως τὸ ὅτι ὁ
«Δαυλὸς» δίνει μιὰ τέτοια μάχη γιὰ τὴν ἕλ-
ληνικὴ γλῶσσα, μάχη ποὺ εὐτυχῶς ἔχει
συγκινήσει πολλοὺς μὴ «εἰδικοὺς», σημαί-
νει πώς δὲν ἔχουν χαθεῖ τὰ πάντα. ᾿Ελπίζω
δὲ πώς τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος, ποὺ ἐπηρέασε
καὶ ἐπηρεάζει μὲ τὴν πάνσεπτη γλῶσσα
Σημειώσεις
ΞΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
ἴου τὸν παγκόσμιο πολιτισμό, δὲν θὰ ἔχει
τὴν τύχη ἄλλων ἐθνῶν, ἡ πυλιτιστικὴ παρά-
δοση τῶν ὁποίων σχεδόν κατεστράφη μετὰ
ἀπὸ παρεμβάσεις παντοειδῶν ἔξουσια-
στῶν ἡ.
Μετὰ τιμῆς
Μιχαὴλ Δανίκας
Τεχνολογικὸ Πανεπιστήµιο τοῦ Εἰπάμονεῃ
(Ἐρευνητικὴ 'Ομὰς 'Ὑψηλῶν Τάσεων)
Εἰπάμονεη --- "Ολλανδία
|. Τὰ στοιχεῖα τῆς δειγματοληπτικῆς ἐρεύνης τῆς «Ι0ΑΡ 'Ελλὰς» ἐλήφθησαν ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ
κ. Γ. Καλιόρη «Παρεμβάσεις Π -- Γλωσσικά», ἐκδ. 'Εξάντα, ᾿ Αθήνα, (986, σ. 34.
2. Μὲ τὸ θέµα τῆς ἁπλοποιήσεως τῆς ὀρθογραφίας τῆς γλώσσας µας ἠσχολήθη ὁ κ. Δ. Στρουμπού-
λης στὸ ἄρθρο του «Λοιπόν, θὰ τὰ “πεθάνουμε” τὰ ᾿Ελληνικά µας,» («Δαυλός», τεῦχος 79, σσ. 4475-
4478).
3, Ἴδε Γ. Καλιόρη, «Παρεμβάσεις Π --- Γλωσσικά», ἐκδ. 'Εξάντα, ᾿ Αθήνα, 1986, σ. 341.
4. Γιὰ παράδειγµα ἀναφέρω τὴν ἀζερμπαϊτζανικὴ γλῶσσα, ἡ ὁποία παλαιά ἐγράφετο μὲ ἀραβικοὺς
χαρακτῆρες, κατόπιν στὸ λατινικὸ ἀλφάβητο καὶ μετὰ τὴν ἐπικράτηση τῶν Σοβιὲτ στὸ κυριλλικό.
Αὐτὲς οἱ ἄνωθεν ἐπιβεβλημένες ἀλλαγὲς εἶχαν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀπομάκρυνση τῶν ἀζερμπαϊτζανῶν
ἀπὸ τὴν πολιτιστικἡ τους παράδοση, κατὰ τὴ γνώµη τοῦ ἀζερμπαϊτζανοῦ συγγραφέως ᾿Ανάρ, προέ-
δρου τῆς ἑνώσεως συγγραφέων τοῦ ᾿ Αζερμπαϊτζὰν (ἴδε “ἘΠ Ραίς”, Σάββατο Ι7/9/88, σ. 2).
5. Τὴν στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία ἡ γλῶσσα µας βάλλεται τόσο ἀπερίσκεπτα στὴν ἴδια τὴν ᾿ Ελλάδα,
ἰδοὺ τί γράφει τὸ ἔγκυρο περιοδικὸ '"ΤΠε Εοοποπιίςι”Ὀ ("ΤΠΕ οἰαςσίος: 1.45! ἀεοἰεπσίοη2”, τεῦχος 10-16
Σεπτεµβρίου 1988, σ. | 16) γιὰ τὴν ἐπίδραση τῆς ἑλληνικῆς στὸν σύγχρονο κόσµο: «Οἱοσδήποτε ἐκ
τῶν ἀγγλοφώνων ποὺ δὲν ἐκτιμᾶ τὸ πόσα ὀφείλει ἡ γλῶσσα του στὶς κλασσικὲς γλῶσσες στερεῖται
βασικῶν γνῶσεων. Πράγματι στὴν ἐποχὴ τῶν τεχνολογιῶν καὶ ἰδεολογιῶν, τῶν µακρο- καὶ µικρο-οἰ-
κονομικῶν, τῶν θερμοστατῶν καὶ τῶν ὁλογραφημάτων -- καὶ τοῦ ὁλοκαυτώματος -- ἡ ζωντανὴ
γλῶσσα γεμίζει ὅλο καὶ περισσότερο ἀπὸ λέξεις ἑλληνικῆς προελεύσεως... Τὰ κλασσικὰ στοιχεῖα εἰ-
ναι κατάδηλα στὴν ἰατρικὴ καὶ στὶς ἄλλες ἐπιστῆμες --- οἱ ὀποῖες ἀπὸ τὴν ἀστρονομία μέχρι τὴν ζω-
ολογία (85ΙΓΟΠΟΠΙΥ {ο Ζ090ΙΟΡΥ) φέρουν ἑλληνικὰ ὀνόματα... Ρίξτε μιὰ ματιὰ στὸ λεξικὸ καὶ σηµειώ-
σατε πώς ἀπὸ τὴ λέξη ἀέρας ὡς τὴν λέξη ζῆλος (4ἱΓ {0 Ζεβ]), πολλὲς ἀγγλοσαξωνικὰ ἠχοῦσες µονο-
σύλλαβες λέξεις εἶναι στὴν πραγματικότητα ἑλληνικές». Χρειάζονται περαιτέρω σχόλια,
«Κουλτουραλισµός) καὶ γλῶσσα
Κύριε Διευθυντά,
᾿Επισκέφθηκα, ἀπὸ κοινωνικὴ ὑποχρέ-
ὠση µόνο, μιὰν ἔκθεση ζωγραφικῆς ἑνὸς
«μοντέρνου» καλλιτέχνη, ζωγραφικῆς ποὺ
σὲ ἀνθρώπους τῆς δικῆς µου νοοτροπίας
σχεδὸν καθόλου δὲν ταιριάζει, μὲ τὰ διά-
φορα παράδοξα πασαλείµµατα, ποὺ θυµί-
ζουν ἔργα μικρῶν παιδιῶν τῆς προσχολι-
κῆς ἡλικίας σ᾽ ἐμᾶς ποὺ ἀνατραφήκαμε μὲ
τὴ γνώση τῆς καλλιτεχνίας ἑνὸς Παρθένη,
τοῦ Ροϊλοῦ, τοῦ Βικάτου καὶ τοῦ Γεραλῆ.
Καὶ ἄκουσα ἀπὸ ἕνα παρευρισκόµενο πα-
λαιό µου συμμαθητὴ τὸ σχόλιο πώς ὅλη αὐ-
τὴ ἡ «κουλτουρολογία» ἀνάγεται στὴν ἔμ-
φυτη ἀντίδραση τῶν νεωτέρων πρὸς τὰ
«κατεστηµένα» τῶν παλαιοτέρων τους.
«Κουλτουρολογία», βέβαια καὶ «κουλτου-
ραλισμός». Ποὺ τὸν ἐκφράζουν ὅλοι οἱ πε-
ρὶ αὐτὸν τυρβάζοντες ἀφήνοντας τὰ μαλλιὰ
τους πιὸ μακρυὰ καὶ τὰ γένεια τους νὰ φυ-
τρώσουν.
«Κουλτουραλισμὀὸς» εἶναι ὅρος, ποὺ γε-