ΔΗΜ. 1. ΔΑΜΠΡΟΥ Δημόσια λειτουργήματα Ἆ και ᾿Αθηναϊκὸ νόμισμα τοῦ ε΄ π.Χ. αἰῶνος: Ἀφ᾿ ὅτου ὁ Περικλῆς εἰσήγαγε τὴν κα- ταβολὴ τοῦ «τριωβόλου» ὡς μισθοῦ ἐπαγγελματισμὸς στοὺς ἕως τότε ἄμισθους δικαστές, ἡ ᾱ- θηναϊκὴ Δικαιοσύνη διεφθάρη. Στὰ λεξικὰ «ἐπάγγελμα» ὁρίζεται ἡ «βιοποριστικὴ ἐργασία τινὸς» καὶ «ἐπαγ- γελμµατίας» ὁ «ἀσκῶν βιοποριστικὴν ἐργασίαν». ᾿ Ἐπομένως, ὅταν ἀσκῷ ἐπάγγελ- μα, σκοπός µου εἶναι νὰ ἐξασφαλίζω τὰ πρὸς τὸ ζῆν, καί, κατὰ λογικὴν ἀναγκαιό- τητα, ἡ ψυχολογικἡ ἀφετηρία καὶ τὸ λογικὸ κίνητρό µου ὡς ἐπαγγελματία εἶναι τὸ ἀτομικὸ καὶ οἰκογενειακό µου συμφέρον. Δὲν νοεῖται ἐπαγγελματίας ποὺ σκοπεύει στὴν ἱκανοποίηση τοῦ ἀτομικοῦ ἤ οἰκογενειακοῦ συμφέροντος ἄλλου ἀτόμου. Τὸ συμφέρον τοῦ δεύτερου ἀτόμου ἱκανοποιεῖται ἀπὸ τὴν ἄσκηση ἔπαγ- γέλματος ἐκ μέρους αὐτοῦ τοῦ ἴδιου καὶ ὄχι ἐκ μέρους ἄλλου. Ἢ ἀτομιστικὴ ἀρχὴ τοῦ ἀσκοῦντος τὸ ἐπάγγελμα δὲν αἴρεται µέσα στὰ πλαίσια τῆς ὁμαδικῆς συμβιώσεως. "Όπως τὸ ἐκτὸς ὁμάδος ζῶν ἄτομο ξεκινᾶ κά- θε πρωΐ, γιὰ νὰ ἀσκήση τὴν βιοποριστικἡ ἐνασχόλησή του (π.χ. συλλογὴ ἄγρι- ων καρπῶν ἢ σύλληψη θηραμάτων) μὲ μοναδικὸ σκοπὸ τὴν κάλυψη τῶν ἆτομι- κῶν ἀναγκῶν του ἢ τῶν ἀναγκῶν τῆς οἰκογένειάς του, ἔτσι καὶ ὁ βιοποριζόµενος µέσα στὸ πλαίσιο τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου ξεκινᾶ κάθε πρωΐ ἀπὸ τὸ σπίτι του, γιὰ νὰ ἀσκήση τὸ ἐπάγγελμά του γιὰ τὸν ἴδιο ἀκριβῶς σκοπὸ καὶ ὄχι γιὰ νὰ καλύ- ψη τὶς ἀνάγκες ἄλλων. Η μοναδικὴ διαφορὰ ποὺ ἐδῶ προκύπτει εἶναι «τεχνι- κῆς» φύσεφς, ἀφορᾶ στὴν πρακτικἡ καὶ ὄχι τὰ κίνητρα καὶ τοὺς σκοποὺς τοῦ ἐ- παγγελµατία: ἐπειδὴ γι᾿ αὐτὰ ποὺ ἐπιδιώκει νὰ ἀποκτήση γιὰ λογαριασμό του ἐνδιαφέρονται καὶ ἄλλα µέλη τοῦ συνόλου, οἱ ἄλλοι ἐπαγγελματίες τῆς κοινῶ- νίας, γίνεται μεταξύ τους ἐξ ἀνάγκης µία «συνδιαλλαγή». Παίρνει ὁ καθένας ὅ,τι τοῦ ἐπιτρέπουν οἱ ἄλλοι (σὰν ἄτομα ἢ σὰν σύνολο) ζητώντας ἀπ᾿ αὐτὸν ἁπλῶς κάποιο ἀντάλλαγμα, κάτι ποὺ διαθέτει ἤδη καὶ γιὰ τὸ ὁποῖο ἐνδιαφέρονται οἱ ἄλλοι. ᾿Ἔτσι τὸ ἐπάγγελμα μέσα στὰ πλαίσια τοῦ συνόλου, χωρὶς νὰ χάνη τίποτε ἀπὸ τὴν ἀτομιστικὴ φύση του, ἀσκεῖται πάνω σὲ βάση ἀναγκαστικῆς ἀμοιβαιό- τητας, δηλαδὴ συμβατικότητας. ᾿Ενῷ ὁ σκοπὸς τοῦ ἐπαγγελματία τοῦ ὑπαγορεύ- ει νὰ πάρη, οἱ ἄλλοι τὸν ἐξαναγκάζουν «νὰ δώση, γιὰ νὰ πάρη». Δίνει λοιπὸν κι αὐτὸς (ἀγαθά, γνώσεις κ.λπ.) καὶ παίρνει κάτι ἀνάλογο. Αν ἔλειπε αὐτὸς ὁ κοι- νωνικὸς ἐξαναγκασμός, ὁ ἐπαγγελματίας, συνεπὴς πρὸς τὸ ἀτομιστικὸ κίνητρό του, θὰ ἔπαιρνε μόνο, χωρὶς ποτὲ νὰ σκεφθῆ νὰ δώση τίποτε. ᾿Εκ διαμέτρου ἀντίθετα πρὸς τὴν ἀφετηρία, τὰ κίνητρα καὶ τοὺς σκοποὺς τοῦ ἐπαγγέλματος καὶ τοῦ ἐπαγγελματία εἶναι ἡ ἀφετηρία, τὰ κίνητρα καὶ οἱ σκοποὶ τοῦ λειτουργήματος καὶ τοῦ λειτουργοῦ. ᾿Ενῷ τὸ ἐπάγελμα ἀφορᾶ στὸ ἄτομο καὶ στὴν ἱκανοποίηση τοῦ ἀτομικοῦ συμφέροντος, τὸ λειτούργημα εἶναι ἔννοια ἀπα-