ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
84ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1988
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η πρώιμη γλωσσική διασπορά στην Ευρώπη — RENFREW, C.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΟΟΙΙΝ ΚΕΝΕΚΕΝ/
Ἢ πρώιμη γλωσσικὴ διασπορὰ στὴν Εὐρώπη
[Ὅπως εἴχαμε ἀναγγείλει (τεῦχος δ0-δ 1), δημοσιεύουμε κατωτέρω τὸ κεφάλαιο
τοῦ προσφάτως κυκλοφορήσαντος ἔργου τοῦ καθηγητοῦ τῆς ᾿ Αρχαιολογίας στὸ
Πανεπιστήµιο τοῦ Καϊμπριτό κ. (οἱ]ίη Κεηΐτενν '“ΑγοΠΑΕΟΙΟΡΥ Απᾶ Ι,Απριβρε’’, ποὺ ᾱ-
ναφέρεται στὴν κοιτίδα ὅπου γεννήθηκαν καὶ στὸν τρόπο ἐξαπλώσεως ποὺ ἀκολού-
θησαν οἱ λεγόμενες «ἰνδοευρωπαϊκὲς» γλῶσσες. Τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κεφαλαίου αὐ-
τοῦ (ἀγγλικός τίτλος "ΕΒΤΙΥ Ι.8πριβρε Γἱςρεισα[ς ἱπ ΕιΓορε”) ἔγκειται στὸ γεγονὸς
ὅτι ὁ κ. Κεπ/ίτεν/ ἀπορρίπτει τὴν κατεστηµένη θεωρία ὅτι ἡ «μητέρα ἰνδοευρωπαϊκὴ
γλῶσσα» γεννήθηκε στὶς πεδιάδες τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης ἢ στὶς στέππες τῆς Νό-
τιας Ρωσίας, ὅπως καὶ τὶς ἀνάλογες θεωρίες περὶ καθόδου τῶν "Ελλήνων ἀπὸ «τὶς
πεδιάδες τῆς Οὐύγγαρίας», ποὺ διδάσκουν καὶ οἱ Ἕλληνες καθηγητὲς τῆς Γλωσσο-
λογίας καὶ ἄλλων κλάδων, καὶ στοιχειοθετεῖ μὲ ἐπιχειρήματα --- πού, πάντως, δὲν
ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὸ γνωστό ἐπίπεδο ὅπου κινεῖται ἡ ἐπιστημονιστική καὶ σχο-
λαστικιστικἠ «μεθοδολογία» καὶ «λογικὴ» τῶν πανεπιστημιακῶν διδασκάλων «τὴν
θεωρία ὅτι γενέθλιος γῆ τῆς «ἰνδοευρωπαϊκῆς γλώσσας» εἶναι ἡ πρὸς τὸ Αἰγαῖο πε-
ριοχἡ τῆς Μικρᾶς ᾿Ασίας καὶ ἡ κυρίως "Ελλάς, ἀπ᾿ ὅπου ἐξαπλώθηκε στὴν ὑπό-
λοιπὴ Εὐρώπη. 'Ο ἼΑγγλος πανεπιστημιακός πάντως δὲν ἔχει ἀπαλλαγῆ καὶ τυπι-
κὰ ἀπὸ τὸν ἰνδοευρωπαϊκὸ δογματισμὀ καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ χρησιμοποιῆ τὸν ὅρο
αἰνδοευρωπαϊκὲς γλῶσσες», μολονότι οὐσιαστικὰ τὸ σύνολο τοῦ σκεπτικοῦ τῆς θε-
ωρίας του μὲ κανένα τρόπο δὲν δικαιολογεῖ τὴν διατήρηση τοῦ πλαστοῦ αὐτοῦ ὅ-
ρου (βλ. «Δαυλόν», τ. 77, 78, δ0-δ/Ι κ.λ.π.) ᾽Εν πάση περιπτώσει οἱ πρόσφατες ἔ-
ρευνες τοῦ κ. Η.Λ. Τσατσόµοιρου («Δαυλός», τεύχη 72, 73, 74, 75, 76, 77, 76, 79, δ0-
81], 82, 8.3), οἱ ὁποῖες στηρίζονται στὴν «ἀποκρυπτογράφηση» τῆς πανάρχαιας ἓλ-
ληνικῆς λέξεως μὲ στέρεη βάση της τὶς κωδικὲς σηµασίες τῶν γραμμάτων τοῦ ᾿Ελ-
ληνικοῦ ᾽Αλφαβήτου ποὺ τὴν συνθέτουν, ἔχουν προαγάγει ὁριστικὰ τὰ προβλήμα-
τα ποὺ ἐξετάζει ὁ κ. 6. Κεηίτεν, σὲ βαθμὸ ποὺ ἡ ἀντίστοιχη προβληματικὴ τοῦ
΄Αγγλου ἀρχαιολόγου νὰ ἔχη ξεπερασθῆ τελείως ὡς πρὸς τὸν κεντρικὸ ἄξονά της.
Ἢ δημοσίευση τοῦ ἄρθρου του στὸ «Δαυλὸ» εἶναι ὅμως χρήσιμη ἀπὸ δύο σκοπιές:
α) διότι ἡ κριτική ποὺ ἀσκεῖ στὶς ἰσχύουσες θεωρίες τῶν συναδέλφων του εἶναι
πράγματι καταλυτική, ἂν ὄχι γελοιοποιητική: β) διότι εἶναι καθ᾽ ὅλα ἀξιοσημείω-
τὴ ἡ περίπτωση ἑνὸς ξένου ἐρευνητοῦ, ποὺ μπορεῖ νὰ συλλαμβάνη τὶς ἀντιφάσεις
καὶ τοὺς παραλογισμοὺς ποὺ ἔχουν ἐπιβληθῆ ὡς θέσφατα σ᾽ ὅ,τι ἀφορᾶ τὴν προέ-
λευση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, καθ᾿ ὃν χρόνον Ἕλληνες συνάδελφοί του ὄχι µό-
νον αποδεικνύονται ἐντελῶς ἀνυποψίαστοι, ἀλλὰ μέ τὴν δεδηλωµένη ἐχθρικὴ στά-
ση τους ἔναντι τῶν ἀναλόγων προσπαθειῶν ποὺ γίνονται ἐδῶ καθίστανται ἄχαρα-
κτήριστοι ὡς ἐπιστήμονες καὶ ὡς διδάσκαλοι.- -Δ.Ι.Λ.].
Γλῶσσα καὶ γεωργία
"Αν ἐξετάσουμε τὴν κατανομἠ τῶν ἰνδο-εὐρωπαϊκῶν γλωσσῶν στὴν Εὐρώπη, ὅταν αὖ-
τές πρωτοεμφανίζωνται κατὰ τοὺς αἰῶνες λίγο πρὶν ἢ λίγο μετὰ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς χρι-
στιανικῆς ἐποχῆς (ἤ, στὴν περίπτωση τῆς "Ἑλλάδος, χίλια χρόνια ἐνωρίτερα), θὰ διαπι-
ἘΠ ἄποψη ὅτι ἡ ἑτρούὐσκικὴ δὲν εἶναι «ἰνδοευρωπαϊκὴ» (δηλ. ἑλληνογενὴς) γλῶσσα ἀπορρίπτεται
ἀπὸ πολλοὺς ἐρευνητὲς (σημ. «ΔΡ).