ΣΙ Τ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ Τὸ «θεῖον» στὴν νεοελληνικὴ λογοτεχνία (1Τ): Πῶς ἀντιδρᾶ ἡ νεοελληνικὴἡ ποίησις στὴν ἰδέα τοῦ «θείου» --«θειότητα, ὑπεροχήν, ἀνυπερβλησίαν, Διάχυτον Πνεῦμα Δὲν εἶναι τὰ λόγια τοῦ ποιητοῦ (ψεύστου κατὰ κανόνα!) ποὺ ἐνδιαφέρουν μὰ ἡ πολιτεία του --- ὄχι τὸ «τὶ λέγει» μὰ τὸ τὸ «πῶς πράττει», ὁ βίος του. “Ὑπ ̓ αὐτὸ τὸ πρῖσμα βλέπουμε πώς ὁ ποιητικὸς λόγος στερεῖται σοβαρότητος, ἐγκυρότητος, βαρύτητος, ἄν δὲν ἐκθέτει-φανερώνει (ἱστορεῖ ἐντέχνως) τὴ συνισταμένην κοσμοθεωρίας-πολιτείας τοῦ ποιητοῦ ---ἡ τελευταία (πολιτεία), λειτουργοῦσα ὡς λυδία λίθος τῆς ἀξιοπιστίας του, τὸν ἀξιολογεῖ (ὡς) πρότυπον... “Οτι πλέον δὲν εἶναι τὰ «ὑποκειμενικὰ συναισθήματά» του (ποιητοῦ -σχεδὸν πάντα «διευθετημένα») ποὺ ἐνδιαφέρουν' οὔτε βέβαια οἱ τελείως παροδικὲς-περιστασιακὲς «ἐξάρσεις) του ἤ οἱ κηρυγματικὲς δασκαλίστικες ἠθικολογίες του -σχεδὸν πάντα θετές͵ ὑπόβλητες, σκοποθηρικές, ἀνειλικρινεῖς, ὑποκριτικές, δόλιες.. "Ο σημερινὸς ποιητὴς εἶναι περιφρονητέος, ἀμελητέος, ἄν οἱ «συλλήψεις» καὶ ὁ συνειδητός βίος του δὲν ἀφοροῦν θετικὰ στὴ συγκρότησιν προτύπου ἀρετῆς. [ ̓Αρετὴ Ξ «ἡ κατὰ λόγον ἐμμονὴ καί ἡ σύντονη δράσις εἰς σύμπτωσιν μὲ τὸ πνεῦμα καὶ τὶς διαστάσεις» -ἡ ἱλαρή., ἄκαμπτη κι ἁδιάλειπτη προσπάθεια αὐτοακεραίωσης, τὸ δικαίωμά μου νὰ μὴ μοῦ λείπει τίποτε καὶ ἡ ὑποχρέωσί μου νὰ μὴ μὴ μοῦ περισσεύει τίποτε]] ̓Ανάγκη λοιπόν, φθάνοντας πιὰ στὴν σύγκρισι κειμένων, νὰ σημειώσουμε πώς προέχει νὰ διασφαλισθεῖ τελείως οὐδέτερη ἡ ματιὰ τοῦ ἀναγνώστου, ἤτοι ν ̓ ἀπομονωθεῖ ἡ τυχὸν ἄμεση ἤ ἔμμεση ἐπηρεαστικότης. Ποὺ θὰ εἰπεῖ, τόσον ἡ ἔξωθεν ἀναφορὰ- δεῖξις τυχὸν ἁπλοϊκότητας-σκοτεινότητας-ὑστέρησης ὅσον καὶ ἡ ἔσωθεν «διακριτικὴ» ὑποδήλωσις εὐλάβειας, θεοσέβειας - οἱ γλυκερὲς ἀναφορὲς δουλικότητας! Πολὺ περισσότερον ποὺ γνωρίζουμε πολὺ καλά, πώς ἀκόμα καὶ τὸ πιὸ σεμνό.... προγεφύρωμα στοὺς κόλπους τοῦ «Οὐρανίου Πατρὸς» κατὰ κανόνα ἐξαργυρώνεται (ἀπὸ μακροῦ λεπτομερῶς σχεδιασθεῖσα-ὑπολογισθεῖσα...) καταγήινη ἐξουσιαστικὴ δυνατότης! Ὃ γράφων, ἐκτιθέμενος, μὲ «Τὸ Δάσος» θὰ ἐκθέσει ἐναργῶς τὴ δική του θέσιν ἔναντι τοῦ θείου ὄχι καυχηματίας καὶ πολυρρήμων. Αἰδήμων καὶ ταπεινὸς θὰ προσέλθει στὴν ἐξαγόρευσι, στὸν ξαγοράρην ἀναγνώστην, μὲ δέος καὶ σεβασμὸν περνώντας του ὄχι τὴν ἀμφιβολίαν πνεύματος πού ἀνάγεται μὰ τὴν βεβαιότητα σύνθλιψης μιᾶς συνείδησης ποὺ αἴρει ἀνέλπιδη, ἀβοήθητη, μόνη τὸ ὑπαρξιακό της πρόβλημα! Ὃ σεπτὸς ἀναγνώστης, ἄν θέλει, ἄς ἰδεῖ μόνος, ἀνεπηρέαστος τὸ χάος μετα- ἘΠ Η πρώτη συνέχεια δημοσιεύθηκε στὸ τεῦχος 82 τοῦ «Δ».