---- ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟ Ἢ ἔρευνα γιὰ τὴ γλῶσσα καὶ οἱ εἰδικοὶ ̓Αξιότιμε Κε Διευθυντά, ̓Αναγνώσας τὸ περὶ τῆς γλώσσης μελέτημα τοῦ κ. Τσατσομοίρου δημοσιευόμενον διαδοχικῶς ἐν τῷ περιοδικῷ «Δαυλός» ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἀκόλουθα: Τὸ θέμα τῆς Ἑλληνικῆς ἀλλά καὶ γενικώτερον τῆς ἀνθρωπίνης γλώσσης μὲ ἔχει ἆπασχολήσει καὶ μὲ ἀπασχολεῖ ἀκόμη ἐντόνως. Εἰς τὸ βιβλίον μου «Γλῶσσα-Παιδεία- Ελληνισμμός» διετύπωνα τὴν ἄποψιν ὅτι: «ὁ ἄνθρωπος εἶναι προωρισμένος καὶ προγραμματισμένος ἐκ καταβολῆς νὰ ἀναπτύέῃ ὁμιλίαν καὶ γλῶσσαν" καὶ πρὸς τοῦτο εἶναι ἐφωδιασμένος διὰ τῶν ἐν τῷ ἐγκεφάλῳ κέντρων τοῦ λόγου. Τὰ ἐν λόγῳ νευρολογικᾶὰ κέντρα (κινητικὸν καὶ αἰσθητήριον) ὡριμάξουν σὺν τῇ ἡλικίᾳ, συνεργούσης καὶ τῆς ἐπιδράσεως τῶν ᾱκουστικῶν ἐρεθισμάτων. ̓Επειδὴ ὁ ἐξωτερικὸς παράγων ἔχει διαμορφωτικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ σχηματισμοῦ ὁμιλίας καὶ γλώσσης, ἐπακόλουθον εἶναι ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἐκμανθάνει τὸ εἶδος τῆς γλώσσης τοῦ περιβάλλοντος τὸ ὁποῖον ἀκούει». ̓ Απὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἄρχεται, ὅπως διεπίστωσα, καὶ ἡ ἔρευνα τοῦ κ. ̓Η. Τσατσομοίρου. Πράγματι ἔθεσε πρὸς ἐξέτασιν τὸ περιβάλλον τοῦ πρώτου ἔμφρονος ἀνθρώπου (ποπιο ςαρίεῃς) εἰς τὸν ἑλληνικὸν χῶρον. Καὶ ἧτο ἑπόμενον νὰ συναντηθῇ ἡ ἀναλυτικὴ σκέψις τοῦ ἐρευνητοῦ μὲ τὴν ἑλληνικὴν φύσιν. ̓ Απὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὁ κ. ̓Η. Τσατσόμοιρος ἐκ τῆς ἱκανότητός του νὰ συλλαμβάνῃ τὰς λεπτοτέρας πτυχὰς τῶν ἠχητικῶν ἐρεθισμάτων, τὰς ὁποίας ὁ πομπὸς «φύσις» ἀποστέλλει εἰς τὸν «ἕλλοπα ἄνθρωπον» (ὅπως πολὺ προσφυῶς ἀποκαλεῖ, ἐξ ἱστορικῶν λόγων, τὸν πανάρχαιον κάτοικον τῆς ἑλληνικῆς γῆς). δηλαδὴ τὴν «φωνήν» τῶν πραγμάτων τοῦ περιβάλλοντος, ἀντελήφθη ὅτι ὁ ἕλλοψ διὰ τῆς μιμήσεως αὐτῶν τῶν ἤχων ἐδημιούργησε τὴν πρώτην μορφὴν ἐπικοινωνίας μετὰ τῶν ἄλλων. Πράγματι ἡ μιμικὴ καὶ αἱ χειρονομίαι (αἵτινες ἀποτελοῦν πλειστάκις περιγραφἀς διὰ κινήσεων τῶν χειρῶν ἢ καὶ διὰ σχεδίων) εἶναι αὐθόρμητον καὶ ἀσυνείδητον παράλληλον φαινόμενον τῶν ψυχικῶν ἐξεργασιῶν καὶ καταστάσεων. "Ως δὲ ἐκ τῶν εἰκόνων (τῆς γραφῆς) ἐξειλίχθησαν τὰ στοιχεῖα τῆς ἀλφαβήτου, οὕτω ἐκ τῶν ἀνάρθρων φθόγγων διὰ μακρᾶς ἐξελίξεως παρήχθη ἡ ὁμιλία διὰ τῶν λέξεων. Αὐτὰ ἀποτελοῦν ἕνα ἐλάχιστον πρόλογον εἰς τὸ ἔργον τοῦ κ. Τσατσομοίρου, τὴν ἀζίαν τοῦ ὁποίου θεωρῶ μεγίστην, διότι ὄχι μόνον μᾶς ἀπεκάλυψε τὰς διαδικασίας τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, ἀλλὰ ἀνέτρεψε ταὐτοχρόνως τὰς θέσεις πολλῶν συναφῶν πρὸς τὸ ἔργον του ἐπιστημῶν, ὅπως τῆς γλωσσολογίας, ἡ ὁποία θέλει τὴν συμβατικὴν σχέσιν ὡς συντελεστὴν τῆς δημιουργίας τῶν λέξεων καὶ τῶν γραμμάτων, τῆς ἱστορίας τοῦ πολιτισμοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ὀρθῶς διατυπώνει ὁ κ. Τσατσόμοιρος ὅτι, διὰ νὰ δημιουργηθῆ, εἶχεν ἀνάγκην τελείας γλώσσης ὅπως τῆς ̓ Ομηρικῆς καὶ αὐτῆς τοῦ ̓ Ησιόδου, διὰ τὸν σχηματισμὸν τῶν ὁποίων ἀσφαλῶς προηγήθησαν χιλιετίαι. Καὶ ἀκόμη διὰ τῆς ἀποκωδικοποιήσεως τοῦ περιεχομένου τῶν λέξεων τῆς ἀρχαίας ἡμῶν γλώσσης ἀποδεικνύει ἐπικουρούμενος ἀπὸ τὰ κείμενα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γραμματείας ( ̓ ΟμήρουΘεογονίαςἩσιόδου) ὅτι ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς ἀριθμεῖ ζωὴν πολλῶν χιλιετιῶν καὶ μάλιστα ἐξικνουμένων πρό καὶ αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ἐπὶ Λευκαλίωνος κατακλυσμοῦ, Παραδόξως δὲν ἔχει σημειωθῆ, ὡς ὥφειλεν, ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν τοῦ κ. Τσατσομοίρου οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἐνδιαφέρον, καθόσον ἡ ἐν λόγῳ ἐργασία ἀπὸ ἀπόψεως ἐρεύνης τῆς γλώσσης εἶναι λίαν σημαντική, διότι δι ̓ αὐτῆς καθορίζονται καὶ διατυποῦνται νέαι ἀπόψεις καινοφανεῖς καὶ λίαν ποιοτικαί. Ως ἐκ τούτου δέον νὰ τύχουν ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντος ὑπὸ τῶν εχ οἴϊοιο ἀσχολουμένων περὶ τὸ γλωσσικὸν ζήτημα καὶ ἐχόντων ὡς μέ-