ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ 4903 λημα τὴν διδασκαλίαν τῆς γλώσσης. Πρόκειται περὶ βαθυστόχαστου ἐρεύνης τοῦ ἐν λόγῳ θέματος. Μετὰ τιμῆς Κ.Δ. Κωνσταντινίδης Καθηγητὴς Ψυχιατρικῆς καὶ Νευρολογίας ᾿Επίτιμος Διευθυντἠς τοῦ Κρατικοῦ Θεραπευτηρίου Ψυχικῶν Παθήσεων ᾿Αθηνῶν Πατησίων 67, ᾿Αθῆναι Μιὰ ἐρώτηση καὶ μιὰ ἀπάντηση γιὰ τὴ γλῶσσα ᾿Αξιότιµε κ. διευθυντά, Μὲ µεγάλο ἐνδιαφέρον παρακολουθῶ στὸν «Δαυλό» τὴν δημοσίευση τῶν ἄρθρων τοῦ ἐπιφανοῦς ἀρχαιολόγου κ. (οπή Κεή- [γενν γιὰ τὴν ἀρχικὴ κοιτίδα τῶν «ἴνδοευ- ρωπαϊκῶν» γλωσσῶν, καθῶς καὶ τὶς µελέ- τες τοῦ ἐκλεκτοῦ συνεργάτου σας κ. ᾿Η. Λ. Τσατσόµοιρου γιὰ τὴν «ἀπροκρυπτογρά- φηση» τῆς ἑλληνικῆς λέξεως μὲ βάση τὶς κωδικὲς σημασίες τῶν γραμμάτων τοῦ ἕλ- ληνικοῦ ἀλφαβήτου. "Ας μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ μερικὰ σχόλιά µου σχε- τικὰ μὲ τὰ ἀνωτέρω. ΓΗ ἐπαναστατικὴ θέση τοῦ καθηγητῆ κ. 6. Κεπίτεν εἶναι μιὰ ἀπὸ τὶς τελευταῖες (γιὰ τὴν ὥρα) συστηματικὲς ἐπιστημονικὲς προσπάθειες γιὰ τὸν ἐντοπισμὸ τῆς κοιτί- δος τῆς ἵτδρταςμο τῶν αἰνδοευρωπαϊκῶν» λαῶν. Ἣ ἐξάπλωσις τῶν «ἰνδοευρωπαί- κῶν» γλωσσῶν, μᾶς λέει ὁ κ. Ο. Κεηίτενν, ἄρχισε γύρω στὸ 7000 π.Χ. καὶ πραγµατο- ποιήθηκε, μὸ σταδιακὲς κινήσεις τῶν 20-30 χιλιομέτρων ἀνὰ γενιά, τῶν πρώτων γεωρ- γῶν. ΓΗ θεωρία του βασίζεται κατὰ κύριο λόγο σ᾽ ἕνα μοντέλο µετακινήσεως πλη- θυσμῶν ποὺ ἀνεπτύχθη ἀπὸ τὸν γενετιστὴ | υἱ6ί. (ανα]]-σ[οτζα καὶ τὸν ἀρχαιολόγο Άίδοτι ΑΠΙΠΙΟΓΠΙΑΠ.. Τὸ συμπέρασμά του γιὰ μιὰ ἀρχικὴ κοιτίδα τῶν «ἰνδοευρωπαὶ- κῶν» γλωσσῶν στὴν Μ. ᾿Ασία καὶ γιὰ μιὰ πρωτο-ελληνικὴ γλῶσσα-μητέρα ὅλων τῶν λοιπῶν «νδοευρωπαϊκῶν» γλωσσῶν ἔρχε- ται σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς τέσσαρες παραδε- δεγμένες παραδοσιακὲς ἀπόψεις τοῦ ἀκα- δημαϊκοῦ κόσμου”. ᾿Αζίζει νὰ σημειωθῆ ὅ- τι ὁ κ. (, Κεη/[Γενν δὲν εἶναι ὁ πρῶτος ποὺ ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ ἀρχικὴ κοιτὶς τῶν «ἴνδο- ευρωπαϊκῶν» γλωσσῶν εἶναι ἡ Μ. ᾿Ασία. “Ὅπως σημειώνει καὶ ὁ ἴδιος στὴν σελίδα 15 τοῦ βιβλίου του’, ὁ Ατοπίραιά Πεηπτγ δᾶγος διετύπωσε παρόμοια ἄποψη τὸ [927, μὲ ἐλλιπεῖς βεβαίως ἀρχαιολογικὲς µαρτυ- ρίες᾽. Οἱ µελέτες τοῦ κ. ᾿Η. Λ. Τσατσόµοιρου εἶναι πρωτοποριακὲς καὶ τὸ συμπέρασμά των συγκλονιστικό: ὁ συγγραφεὺς δείχνει πὼς ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι γλῶσσα μὴ - συμβατική, ὅτι εἶναι αὐτὴ τούτη ἡ γλῶσσα μὲ τὴν ὁποία ὁ ἔλλοψ ἄνθρωπος κατενόησε τὴν φύση ποὺ τὸν περιέβαλλε. Ἢ διαπί- στωσις τοῦ κ. Τσατσόμοιρου γίνεται ἀκόμη πιὸ συνταρακτική. ἐὰν ἀντιδιαστείλουμε τὴν μὴ συμβατικὴ ἑλληνικὴ γλῶσσα μὲ τὶς συμβατικές γλῶσσες τῆς λοιπῆς Εὐρώπης. Τὰ πονήµοτα τοῦ κ. Τσατσόμοιρου ἔ- χουν τὸ μέγα πλεονέκτημα νὰ ἔχουν ὡς ἐ- πἰκεντρό των, ὡς σημεῖο ἀναφορᾶς των, τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ κείµενα. Μακρυὰ ἀπὸ τὸ νὰ στηρίζεται ἁπλῶς καὶ µόνο στὴν ὀνομα- τοποιΐα΄, ἡ θεωρία τοῦ συνεργάτου σας βασισμένη στὸ στέρεο ἔδαφος τοῦ πλατω- νικοῦ «Κρατύλου» - προσφέρει μιὰ ἕρμη- νεία πρωτοποριακἡ τῆς γενέσεως τῆς ἕλ- ληνικῆς γλώσσας. Ἔν τούτοις ἡ μὴ -συμβατικότης τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας δὲν συνεπάγεται αὐτο- µάτως ὅτι εἶναι ἡ γλῶσσα-μητέρα τῶν λοι- πῶν εὐρωπαϊκῶν γλωσσῶν. Τὰ περὶ μὴ - συμβατικότητος τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ ή συµβατικότης τῶν λοιπῶν γλωσσῶν εἶναι συνθήκη ἀναγκαία ἀλλ᾽ ὄχι καὶ ἵκα- νὴ γιὰ τούτη τὴν ἀπόδειξη. Νομίζω ὅτι μιὰ συγκριτικἠ µελέτη τῶν ἄλλων εὐρωπαϊκῶν γλωσσῶν μὲ τὴν Ἑλληνικὴ κάτω ἀπὸ τὸ