ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
87ΜΑΡΤΙΟΣ 1989
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Σχετικά με την οικουμενικότητα της Ελληνικής — ΔΑΝΙΚΑΣ, Μ.
Κείμενο φύλλου
ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ
Σχετικὰ μὲ τὴν οἰκουμενικότητα τῆς ̓Ελληνικῆς
(Ραγδαία ἄνοδος τῶν Κλασσικῶν Σπουδῶν στὴ Δύση)
Τὸ θέμα «ἑλληνικὴ γλῶσσα» ἔχει δύο σκέλη: τὸ ἕνα, τὸ ἑλλαδικό, σχετίζεται
μὲ τὴν συνέχειά μας ὡς ἔθνους μὲ ἱστορικὴ συνείδηση καὶ ὄχι ὡς ἀγέλης ἀμνημόνων
ἤ ὄχλου ἀμαθῶν' τὸ δεύτερο σχετίζεται μὲ τὴν παγκοσμία, τὴν οἰκουμενικὴ
διάσταση τῆς γλώσσας μας. Εἶναι δὲ ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ οἰκουμενικὴ διάσταση ἡ ὁποία
καθιστᾶ τὴν γλῶσσα μας ζωτικῆς σημασίας γιὰ τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν πολιτισμό
του. Ποιὰ εἶναι ἡ ἀπήχηση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, σήμερα, σὲ οἰκουμενικὴ
κλίμακα; Σημαντικωτάτη, θὰ λέγαμε. ̓
ἑλληνικὴ συνεχίζει νὰ εἶναι ἡ πηγἠ
διαμορφώσεως πολλῶν ὅρων τῆς σύγχρονης τεχνολογίας καὶ ἐπιστήμης.
Ὡς ἁπλῆ ἔνδειξη ἄς παραθέσουμε τὴν βασικἠ ὁρολογία (αεΠπίπρ ΙΕΓΠΙ5), ἡ ὁποία
χρησιμοποιεῖται σ ̓ ἕνα ὑπερσύγχρονο κλάδο ἐρεύνης, αὐτὸν τῆς ὑπεραγωγιμότητος:
βΒ56 (Πεοίγ, οεΓαπας, ογΠ{σβ] ν8]ε, ΡΓΒΙΠ, Μείςσηπετ ε[χεοί, ρῄοποη, ἰνρὲ
1 «ιρεγοοπᾶιοίοτ, ἰγρε Π 5αρετοεοπάιμοίογ. Εἶναι εὔκολο νὰ διαπιστώσουμε ὅτι
ἀπὸ τοὺς ὀκτώ προαναφερθέντες βασικοὺς ὅρους οἱ ἕξι εἶναι ἑλληνικοὶ ἤ τούὐλάχιστον
Ἑλληνικοὶ κατὰ τὸ ἥμισυ. Διαλέξαμε σκοπίμως τὸν τομέα αὐτὸν τῆς ἔπιστήμης,
ὅπου ἀπασχολοῦνται ἑκατοντάδες ἐρευνητὲς σὲ παγκόμια κλίμακα καὶ ὁ
ὁποῖος εἶναι ἕνας ἐκ τῶν πλέον πρωτοποριακῶν.'
Δὲν χρειάζεται νὰ ἀναφέρουμε ἄλλα παραδείγματα. Γεγονὸς πάντως εἶναι,
πώς ἡ σύγχρονη τεχνοκρατικἡ --- μεταβιομηχανικἡ κοινωνία στρέφεται πάντα
πρὸς τὸν πλοῦτο τῆς γλώσσης μας, γιὰ ν ̓ ἀντλήση τοὺς ὅρους καὶ τὶς ἔννοιες
ποὺ ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη: καὶ τὴν τεχνολογία. 'ΗἩ πραγματικότητα
αὐτὴ καθιστᾶ τραγικὰ ἀνεδαφικοὺς τοὺς ἰσχυρισμοὺς μερικῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν
πώς ἡ ἑλληνικὴ καὶ κατὰ συνέπεια οἱ κλασσικὲς σπουδὲς δὲν ἔχουν πιὰ θέση
στὴν ἐποχή μας. Ὅπως τονίζει ὁ κ. ̓Αριστ. Νικολαΐδης στὴν ἐργασία του «ἢ
μοναδικότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας», «περισσότερο ἀπὸ ὁποιαδήποτε ἄλλη
σημαντική, ὁ κόσμος ἀποτελεῖ μιὰ ἑλληνικὴ σημαντικὴ καὶ, στὴ σύγχρονη
σφαιρικότητά του, αὐτὸ δὲν ἀφορᾶ μόνο τὴν πραγματικότητα τοῦ ἑλληνοευρωπαϊκοῦ
πολιτισμοῦ, ἀλλὰ τὸ σύνολο τοῦ πλανήτη». Καὶ συνεχίζει ἀλλοῦ: «Θα ἡταν
ἄραγε παρακινδυνευμένο, ἄν διερωτώμαστε, μήπως μὲ τὸν σύγχρονο ἐπιστημονικὸ
λόγο, ποὺ εἶναι θεμελιωμένος νοηματικᾶ καὶ συγκινησιακἀ πάνω στὴν
ἑλληνικὴ γλῶσσα, ξαναβρισκόμαστε καὶ πάλι στὸ ἐπίκεντρο τῆς παγκόσμιας
σκέψης;».
Δὲν ἔχουν ἴσως κατανοήσει αὐτοὶ ποὺ ἰσχυρίζονται, πώς ἡ ἑλληνικὴ καὶ οἱ
κλασσικὲς σπουδὲς γενικώτερα εἶναι ἄσχετες μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς μας, ὅτι
ἀποκοπὴ ὁριστικὴ ἀπὸ τὴν ζωογόνο πηγὴ τοῦ ἑλληνικοῦ παρελθόντος θὰ σημάνη
καὶ δυστοκία στὸν τομέα τῆς ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης. Καὶ αὐτό, διότι ἡ ἕλληνικὴ
ἀποτελεῖ σημεῖο ἀναφορᾶς κάθε γλώσσης. Ὅπως μᾶς λέει χαρακτηριστικὰ
ὁ Π. Σπηλιωτόπουλος, «ὁ κύριος χαρακτήρας τῆς ἑλληνικῆς συνίσταται στὸ ὅτι