ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
87ΜΑΡΤΙΟΣ 1989
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Σχετικά με την οικουμενικότητα της Ελληνικής — ΔΑΝΙΚΑΣ, Μ.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ
Σχετικὰ μὲ τὴν οἰκουμενικότητα τῆς ᾿Ελληνικῆς
(Ραγδαία ἄνοδος τῶν Κλασσικῶν Σπουδῶν στὴ Δύση)
Τὸ θέµα «ἑλληνικὴ γλῶσσα» ἔχει δύο σκέλη: τὸ ἕνα, τὸ ἑλλαδικό, σχετίζεται
μὲ τὴν συνέχειά µας ὡς ἔθνους μὲ ἱστορικὴ συνείδηση καὶ ὄχι ὡς ἀγέλης ἀμνημό-
νων ἤ ὄχλου ἀμαθῶν' τὸ δεύτερο σχετίζεται μὲ τὴν παγκοσµία, τὴν οἰκουμενικὴ
διάσταση τῆς γλώσσας µας. Εἶναι δὲ ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ οἰκουμενικὴ διάσταση ἡ ὁ-
ποία καθιστᾶ τὴν γλῶσσα µας ζωτικῆς σημασίας γιὰ τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν πολι-
τισµό του. Ποιὰ εἶναι ἡ ἀπήχηση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, σήµερα, σὲ οἰκουμε-
νικὴ κλίμακα; Σηµαντικωτάτη, θὰ λέγαμε. ᾿ ἑλληνικὴ συνεχίζει νὰ εἶναι ἡ πη-
γἠ διαμορφώσεως πολλῶν ὅρων τῆς σύγχρονης τεχνολογίας καὶ ἐπιστήμης.
Ὡς ἁπλῆ ἔνδειξη ἄς παραθέσουµε τὴν βασικἠ ὁρολογία (αεΠπίπρ ΙΕΓΠΙ5), ἡ ὁ-
ποία χρησιμοποιεῖται σ᾽ ἕνα ὑπερσύγχρονο κλάδο ἐρεύνης, αὐτὸν τῆς ὑπεραγω-
γιµότητος: βΒ56 (Πεοίγ, οεΓαπας, ογΠ{σβ] ν8]ε, ΡΓΒΙΠ, Μείςσηπετ ε[χεοί, ϱῄοποη, ἰν-
ρὲ 1 «ιρεγοοπᾶιοίοτ, ἰγρε Π 5αρετοεοπάιμοίογ. Εἶναι εὔκολο νὰ διαπιστώσουμε ὅτι
ἀπὸ τοὺς ὀκτώ προαναφερθέντες βασικοὺς ὅρους οἱ ἕξι εἶναι ἑλληνικοὶ ἤ τούὐλά-
χιστον Ἑλληνικοὶ κατὰ τὸ ἥμισυ. Διαλέξαμε σκοπίµως τὸν τοµέα αὐτὸν τῆς ἔπι-
στήµης, ὅπου ἀπασχολοῦνται ἑκατοντάδες ἐρευνητὲς σὲ παγκόµια κλίμακα καὶ ὁ
ὁποῖος εἶναι ἕνας ἐκ τῶν πλέον πρωτοποριακῶν.'
Δὲν χρειάζεται νὰ ἀναφέρουμε ἄλλα παραδείγματα. Γεγονὸς πάντως εἶναι,
πώς ἡ σύγχρονη τεχνοκρατικἡ --- μεταβιομηχανικἡ κοινωνία στρέφεται πάντα
πρὸς τὸν πλοῦτο τῆς γλώσσης µας, γιὰ ν᾿ ἀντλήση τοὺς ὅρους καὶ τὶς ἔννοιες
ποὺ ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη: καὶ τὴν τεχνολογία. 'ΗἩ πραγματικότητα
αὐτὴ καθιστᾶ τραγικὰ ἀνεδαφικοὺς τοὺς ἰσχυρισμοὺς μερικῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν
πώς ἡ ἑλληνικὴ καὶ κατὰ συνέπεια οἱ κλασσικὲς σπουδὲς δὲν ἔχουν πιὰ θέση
στὴν ἐποχή µας. Ὅπως τονίζει ὁ κ. ᾿Αριστ. Νικολαΐδης στὴν ἐργασία του «ἢ
μοναδικότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας», «περισσότερο ἀπὸ ὁποιαδήποτε ἄλλη
σηµαντική, ὁ κόσμος ἀποτελεῖ μιὰ ἑλληνικὴ σηµαντικὴ καὶ, στὴ σύγχρονη
σφαιρικότητά του, αὐτὸ δὲν ἀφορᾶ µόνο τὴν πραγματικότητα τοῦ ἑλληνοευρω-
παϊκοῦ πολιτισμοῦ, ἀλλὰ τὸ σύνολο τοῦ πλανήτη». Καὶ συνεχίζει ἀλλοῦ: «Θα ἡ-
ταν ἄραγε παρακινδυνευµένο, ἄν διερωτώµαστε, μήπως μὲ τὸν σύγχρονο ἐπιστη-
μονικὸ λόγο, ποὺ εἶναι θεμελιωμένος νοηματικᾶ καὶ συγκινησιακἀ πάνω στὴν
ἑλληνικὴ γλῶσσα, ξαναβρισκόµαστε καὶ πάλι στὸ ἐπίκεντρο τῆς παγκόσμιας
σκέψης;».
Δὲν ἔχουν ἴσως κατανοήσει αὐτοὶ ποὺ ἰσχυρίζονται, πώς ἡ ἑλληνικὴ καὶ οἱ
κλασσικὲς σπουδὲς γενικώτερα εἶναι ἄσχετες μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς µας, ὅτι
ἀποκοπὴ ὁριστικὴ ἀπὸ τὴν ζωογόνο πηγὴ τοῦ ἑλληνικοῦ παρελθόντος θὰ σηµά-
νη καὶ δυστοκία στὸν τοµέα τῆς ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης. Καὶ αὐτό, διότι ἡ ἕλλη-
νικὴ ἀποτελεῖ σημεῖο ἀναφορᾶς κάθε γλώσσης. Ὅπως μᾶς λέει χαρακτηριστικὰ
ὁ Π. Σπηλιωτόπουλος, «ὁ κύριος χαρακτήρας τῆς ἑλληνικῆς συνίσταται στὸ ὅτι