ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
88ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1989
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ελληνική αντίληψη περί Ιατρικής — ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
Κ(ΟΝ. ΜΗΤΡΟΛΙΠΟΥΛΟΣ3
Ἢ ἑλληνικὴ ἀντίληψη περὶ ̓Ιατρικῆς
Ἢ
ἰατρική, ὡς φυσικὴ ἐπιστήμη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κυρίως τοῦ Πυθαγόρα μεγάλως
προσείλκυσε τὴν προσοχὴν ὅλων σχεδὸν τῶν φιλοσόφων καὶ κατ ̓ ἐξοχὴν
τῶν φυσικῶν φιλοσόφων ἢ «φυσικῶν» καλουμένων, οἱ ὁποῖοι ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ των
νὰ ἐξακριβώσουν τὰ αἴτια καὶ τὰς ἀρχὰς τῶν ἐν τῇ φύσει ὄντων καὶ φυσικῶν ἐν
γένει γεγονότων καὶ φαινομένων, καὶ κυρίως νὰ μελετήσουν τὰ ἀφορῶντα εἷς τὴν
γένεσιν καὶ τὴν ὕπαρξιν τῶν ὀργανικῶν ὄντων, ἐπεδόθησαν παιδιόθεν ὁμοῦ μὲ
τὴν γραμματικὴν καὶ εἰς τὴν σπουδὴν τῆς ἀνατομικῆς καὶ τῆς φυσιολογίας καὶ
τῆς παθολογικῆς καταστάσεως τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ πρὸ παντὸς εἰς τὴν διαπίστῶσιν
τῶν φυσικῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι διέπουν τόσον τὸν μακρόκοσμον ὅσον καὶ
τὸν μικρόκοσμον. Τοιουτοτρόπως ἀπέκτησαν πολλὰ θετικὰς γνώσεις, αἱ ὁποῖαι
ὠφέλησαν παντοιοτρόπως τὴν ἰατρικήν. Καὶ ἐπόμενον τοῦτο, διότι προπαρεσκεύασαν
τὴν ἐπιστημονικὴν ὁδόν, εἰς τὴν ὁποίαν τὴν ὡδήγησεν πρῶτος ὁ Πυθαγόρειος
̓Αλκμέων καὶ ἔπειτα ὁ 'Ιπποκράτης ὁ Κῶος. Καί, ὡς ἐτονίζαμεν ἀλλαχοῦ
(βλ. «Δαυλὸν» τ. 39), πολλαὶ ἰατρικαὶ θεωρίαι ἔχουν ὡς βάσιν φιλοσοφικὰς
θεωρίας, ὥστε νὰ εἴπη ὁ ̓Αριστοτέλης, «περὶ ὑγείας καὶ νόσου, οὐ μόνον ἐστὶν
ἰατροῦ, ἀλλὰ καὶ φυσικοῦ» (π. Αἰσθ. 1). 'ΗἩ ἰατρικὴ ἀπέκτησε καὶ ἠθικὸν
περιεχόμενον, ἀφοῦ κυρίως διεμορφώθη εἰς τὰ ̓Ασκληπιεῖα, τὰ ὁποῖα ἦσαν
θρησκευτικὰ κέντρα. Ὥστε ἡ ἰατρικὴ διεμορφώθη εἰς τελείαν ἐπιστήμην: « ̓1ατρικῇὴ
πάντα πάλαι ὑπάρχει καὶ ὁδὸς εὑρημένη ἐστί» (ἵπποκρ., περὶ ̓Αρχαίας
̓Ιατρικῆς).
̓Αλλὰ ἡ ἰατρικὴ ἐπιστήμη, διὰ νὰ προαχθῆ ὡς τοιαύτη, εἶχεν ἀνάγκην τῆς
ἐνδελεχοῦς ἐρεύνης καὶ ἑρμηνείας τῶν φαινομένων καὶ γεγονότων τῆς ζωῆς καὶ
τῆς ὑγείας τῶν ἀνθρώπων. Ἢ δὲ ἔρευνα αὐτὴ πρέπει νὰ βασίζεται ἐπὶ τῆς σαφοῦς
γνώσεως τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου, ὡς πρῶτοι διετύπωσαν οἱ προσωκρατικοὶ
φιλόσοφοι καὶ ἐσυστηματοποίησεν ὁ πατὴρ τῆς ἰατρικῆς. Καὶ δὲν εἶναι νοητὴ
οὔτε ἡ ζωὴ οὔτε ἡ ὑγεία ἀλλὰ καὶ ἡ γέννησις, ἡ νόσησις καὶ ὁ θάνατος ἄνευ
τοῦ ἐρευνητικοῦ φιλοσοφικοῦ πνεύματος, ὅπερ ἀποτελεῖ τὴν λυδίαν λίθον πάσης
γνώσεως. ̓Ενταῦθα δὲν θ ̓ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὴν ἐπιστημονικὴν διαμόρφωσιν τῆς
ἰατρικῆς, ἀφοῦ περὶ αὐτῆς ἔχομεν πολλάκις ἀσχοληθῆ (βλ. «Δαυλὸν» /1983,
1984, 1985) ἀλλὰ περὶ τῆς ἠθικῆς διαμορφώσεως τῆς ἰατρικῆς. Τὸ σπουδαιότερον
δὲ εἶναι νὰ ἐξάρωμεν ὅλα τὰ σημεῖα, ποὺ φανερώνουν τὴν ἀνωτέραν ἀξίαν
τῆς τέχνης καὶ τὴν καθιστοῦν θείαν.
ἈΧΚΧᾺΆΑ
Ἢ
ἰατρικὴ λοιπὸν ἐξετράφη ἐντὸς τῶν ̓Ασκληπιείων καὶ τῶν ἱερῶν τοῦ ̓Α-
"."Ο δρ. Κ. Μητρόπουλος εἶναι πολὺ γνωστὸς ἱστορικὸς τῆς ̓Ιατρικῆς, ἰδίως στὴν Γερμανία καὶ
λοιπὴν Εὐρώπη.