“ΞΞΞ ΚΞ ΕΠΙΛΟΓΗ ἘΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ. ̓Απορίες γιὰ τὴν γλωσσικὴ ἔρευνα Κύριε διευθυντά, Παρακολουθῶ ἀπὸ καιρὸ στὸ περιοδικό σας τὴν θαυμάσια δουλειὰ τοῦ κ. Τσατσόμοιρου σχετικὰ μὲ τὴν δημιουργία τῆς “Ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ πιστεύω ὅτι τοῦ ἀξίζουν πολλὰ καὶ θερμὰ συγχαρητήρια γιὰ τὸ πάθος του γιὰ τὴν ἔρευνα, τὴν μεθοδικότητα καὶ τὴν ὀξυδέρκειά του, ὅπως καὶ σ ̓ ἐσᾶς, γιατὶ τὴν ἐνστερνισθήκατε ἀλλὰ καὶ γιατὶ εἴχατε τὸ θάρρος νὰ τὴν προβάλετε. Εἶναι τόσο ἁπλῆ καὶ γι αὐτὸ τόσο συγκλονιστικἁ μεγάλη ὅπως ὅλες οἱ μεγάλες ἰδέες καὶ ἀνακαλύψεις. Τόσο μεγάλη, ποὺ νὰ φοβοῦνται νὰ τὴν πλησιάσουν ἀκόμη καὶ οἱ «εἰδικοὺ καὶ τόσο ἁπλῆ, ποὺ νὰ μποροῦν νὰ τὴν καταλάβουν καὶ ἀνειδίκευτοι. Μοιάζει σὰν κάποια στιγμὴ νὰ κατόρθωσε νὰ ἀναπαραγάγει, νοητικά, τὶς συνθῆκες ὑπὸ τὶς ὁποῖες ζοῦσε ὁ ἄνθρωπος τότε ποὺ ἔκανε τὶς πρῶτες προσπάθειες νὰ ἔπικοινωνήσει μὲ τοὺς ὁμοίους του, ὥστε νὰ ὁδηγηθεῖ στὸ νὰ ἀναπαραστήσει πιστὰ τὶς προσπάθειες αὐτὲς μὲ τὴν μίμηση τῶν ἤχων τοῦ περιβάλλοντός του καὶ πῶς ἐξελίχθηκαν κατόπιν συνθετικά, γιὰ νὰ κάνει τὴν ἀρχὴ τῆς δημιουργίας τῶν λέξεων μὲ βάση τὴν ἀρχὴ τῆς ἥσσονος προσπαθείας, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία, ἀντὶ νὰ παραθέτει τὸ σύνολο τῶν ἐννοιῶν ποὺ προσδιόριζαν μία συνθετώτερη τέτοια, χρησιμοποιοῦσε μόνο τὰ ἀρχικά τους. Τὴν τάση αὐτή, ἢ κάτι ἀνάλογο, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι τὴν βλέπουμε καὶ σήμερα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, ἐδῶ, νὰ διαφωνήσω μερικὰ μὲ τὴν ἀρνητικὴ ἄποψη ποὺ διατυπώθηκε στὸ τεῦχος 79, ὅπου σὰν παράδειγμα χρησιμοποιήθηκε τὸ Κ.Θ.Β.Ε. Σὰν κύριο ἐπιχείρημα προβλήθηκε τὸ ὅτι δὲν παράγεται γραμματικὸς τύπος ἀπὸ τὶς ᾱντίστοιχες σημερινὲς συντομογραφίες, ὅπως καὶ τὸ ὅτι οἱ ἀρχαῖες λέξεις συντιθέμενες ἀπὸ τὰ ἀρκτικὰ ὁρισμένων ἐννοιῶν ἔδιναν, δι ̓ αὐτῶν, τὸν ὁρισμὸ τῆς ἐννοίας τὴν ὁποία ὀνόμαζαν. Δὲν τολμῶ νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἴδιο, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὑπάρχουν πολλὲς ὁμοιότητες ποὺ ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν ἴδια ἀρχή, σ ̓ ἐμᾶς τοὺς “Ἐλληνες τοὐλάχιστον. Λέμε π.χ. «πάω στὸ Ἴκα» (1.Κ.Α.) ἀντὶ νὰ λέμε στὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν ̓ Ασφαλίσεων. Η ἀρχὴ τῆς ἔξοικονομήσεως χρόνου καὶ ἐνεργείας εἶναι ἡ Ἱδια. Δὲν λέμε οὔτε «πάω στὸ ̓Ιῶτα Κάπα ”Αλφα» ὅπως λέει ὁ ̓Αμερικανὸς ὅτι κατάγεται ἀπὸ τὶς «Γιού Ἔς Αἴη» (0.5.Α.). Δέμε ὅτι «ἡ τάδε ὁμάδα κέρδισε τὸ Κύπελλο τῆς Ἔπο» (Ε.Π.Ο.) καὶ δὲν λέμε τῆς "Εψιλον Πῖ ”"Ομικρον, ὅπως λέει πάλι ὁ ̓Αμερικανὸς «Ἔν Μπὶ Αἴη»(Ν.Β.Α.). Αὐτὲς οἱ συντομογραφίες ἢ, ἄν θέλετε, ἀρκτικογραφίες, ἔχουν ἐνσωματωθεῖ στὴν γλῶσσα μας σὰν οὐσιαστικά, τοὺς δώσαμε γένος καὶ τὶς χρησιμοποιοῦμε σὰν ρίζες γιὰ τὴν παραγωγὴ ἄλλων ὀνομάτων. Λέμε π.χ. ὅτι «μεταξὺ τῶν ἀντιμαχομένων παρεμβλήθηκαν οἱ ̓Οηέδες» καὶ ἐννοοῦμε «οἱ ἄνδρες τοῦ ΟΗΕ). ̓Αναφέρομαι περισσότερο στὶς λαϊκὲς ἐκφράσεις, ποὺ εἶναι, νομίζω, πλησιέστερα πρὸς τὴν κοινὴ λαϊκὴ ψυχὴ τῶν προγόνων μας ἀπ ̓ ὅσο ἡ σύγχρονη γραμματεία δε τὴν διατήρηση τῶν ἐθίμων, τῶν παραμυθιῶν καὶ τῶν ἄλλων λαογραφικῶν ἐκδηλώσεων). Στὰ χωριὰ ποὺ ἐκτελοῦσε ἔργα ἡ Μ.Ο.Μ.Α. οἱ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ ὁνόμαζαν τοὺς ἄνδρες της «Μόμηδες». ̓Απὸ τὴν ἴδια ἀρχὴ βγαίνουν καὶ τὰ «Κνῖτες» ἢ « ̓Οννεδῖτες» κλπ. Ἢ «συμβατικότητα», ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, ποὺ κηρύσσουν ὁρισμένοι γλωσσολόγοι, ἴσως βολεύει γιὰ νὰ ἐξηγηθεῖ ὁ διαφορετικὸς λεκτικὸς προσδιορισμὸς τῶν ἴδιων ἐννοιῶν ἤ πραγμάτων ἀπὸ γλῶσσα σὲ γλῶσσα. Δὲν μπορεῖ ὅμως νὰ ἐξηγήσει, πῶς γινόταν δεκτὴ μία συμβατικὴ ὀνομασία ἀπὸ ἕνα πλῆθος ἀνθρώπων, ἀπὸ ἕνα λαό, καὶ πῶς ὁ ἴδιος «συμβατικός», ἄρα αὐθαίΐρετος ὁρισμὸς βρίσκεται στὴν ρίζα τῶν