ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
11ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1982
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Το άτομο και η Οικουμένη — ΒΥΣΣΟΥΛΗΣ, ΠΑΝΤΕΛΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΥΣΣΟΥΛΗΣ
Τὸ "Ατομο καὶ ἡ Οἰκουμένη
(Πολιτικοκοινωνικοὶ ̓ Οραματισμοί)
Ὃ σοσιαλισμός, μὲ τὶς προὐποθέσεις
ποὺ ἐφαρμόσθηκε στὶς χῶρες τοῦ «ὑπαρκτοῦ
σοσιαλισμοῦ», ταν καταδικασμένος
ν ̓ ἀποτύχει. ̓Εκτὸς ἀπ ̓ αὐτό, ὅμως,
ἡ ἀπόπειρα ἐφαρμογῆς του ἧταν πολὺ
πρόωρη, χωρὶς προηγούμενη προεργασία.
Εἶναι πολὺ πιθανὸ νὰ χρησιμοποιήθηκε
σὰν δόλωμα γιὰ τὴν ὑποδούλωση
τοῦ ἀτόμου, χωρὶς νὰ προηγηθεῖ ἡἣ
βελτίωσή του.
'Ο ἄκρατος ἐγωϊσμός,
ποὺ διακατέχει τὸν ἄνθρωπο στὴ σημερινὴ
φάση τῆς ἐξελίξεώς του, ἄντιπροσωπεύει
πρωτόγονα ἔνστικτα. ̓Οδηγεῖ
στὴν ἐπιθετικότητα καὶ στὴν ἐπιθυμία
ἐπιβολῆς στοὺς ἄλλους. ̓Απαιτεῖ νὰ ζοῦν
οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι, σύμφωνα μὲ τὴν δική
του ὄρεξη, κι ̓ ὄχι ὅπως ἀρέσει στοὺς
ἴδιους. ̓Αλλ ̓ ὅμως οἱ σωστοὶ ἀτομικίστὲς
δὲν εἶναι ἐγωιστές. Εἶναι ἄνθρωποι
φυσικοί, ἐλεύθεροι, ἀνιδιοτελεῖς, δέν προβάλλουν
ἀξιώσεις πάνω στούς ἄλλους.
Οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποιθέλουν ἀπεριόριστη
ποιχιλομορφία. Τούς ἀρέσει ἡ
ἔρευνα, τὸ καινούργιο, τὸ ὡραῖο. Γίνονται
δημιουργικοὶ καὶ καλλιτέχνες. Θέλουν
ὅμως ἐλευθερία στὴν ἔρευνα, ὥστε
νὰ μποροῦν, ἂν χρειασθεῖ, νὰ καταλήξουν
καὶ σὲ συμπεράσματα ἀντίθετα μὲ τὰ
καθιερωμένα, μὲ τὰ δόγματα, τὶς χρατικὲς
ἤ τὶς λαϊκὲς ἀντιλήψεις καὶ προκαταλήψεις.
Γι ̓ αὐτούς, ἡ κάθε εἴδους ἐξουσία
εἶναι κακή: τοῦ Μονάρχη ἣ τῆς Δημοκρατίας
ἣ τοῦ "Όχλου. 'Ἡ ἀνυπαρξία χυ-
βερνήσεως εἶναι ἡ πιὸ κατάλληλη μορφὴ
διαχυβερνήσεως γιὰ τὸν ἐλεύθερο ἄν'θρωπο.
Κατὰ τὸν Μπέρναρ Σῶ ὁ ἐλεύθερος
ἄνθρωπος δὲν πρέπει νὰ προσαρμόζεται.
Γιατὶ Ἡ προσαρμογὴ δημιουργεῖ ᾱχινησία,
λίμναση. Καταργεῖ τὴ διάθεση
γιὰ ἀντίδραση, γιὰ κάτι καινούργιο, γιὰ
πρόοδο. Καταργεῖ τὴν ἐλευθερία τοῦ
ἀτόμου...
Ὅλ ̓ αὐτὰ ὅμως σήμερα φαίνονται
ὄνειρο, οὐτοπία. Γιατὶ ἔχουμε ἀνάγχες,
ἐπιθυμίες, θέληση γιὰ «εὐχάριστη» ζωή.
Διαπιστώνουμε ὅμως τώρα πὼς τὰ
διάφορα ὑλικὰ ἀγαθὰ ποὺ θέλουμε ν ̓
ἀποχτήσουμε, δὲν εἶναι ἀπεριόριστα στὸν
πλανήτη μας. Κι ̓ ὅτι δὲν εἶναι εὐχάριστες
ὅλες οἱ ἐργασίες. 'Υπάρχουν ἔργασίες
δημιουργικές, ἐνδιαφέρουσες, ὅμορφες,
ποὺ δὲν χουράζουν. Κι ̓ ἄλλες
δυσάρεστες, βρώμικες, δουλειές (δηλαδὴ
δουλεῖες). Πῶς λοιπὸν νὰ ἐφαρμόσουμε
τὴν ἀπόλυτη ἐλευθερία καὶ τὴν ἰσότητα;
̓Εξάλλου, πουθενὰ στὴ Φύση δὲν ὑπάρχει
ἰσότητα κι ̓ ὁμοιομορφία. ̓Ενῶ, ἀπὸ
τὴν ἄλλη μεριά, ἔχουμε φθάσει σ ̓ ἐπικίνδυνο
βαθμό ὑπερπληθυσμοῦ. Κι ̓ ἔξαντλοῦμε
ἐπίσης τὴ Φύση, τὴ χαλᾶμε, τὴν
μολύνουμε, τὴν ῥυπαίνουμε...
Χρειαζόμαστε πολλὰ ἀκόμα γιὰ νὰ
ἐχπληρωθεῖ τὸ ὄραμα τῆς γενικῆς εὐτυχίας
τῆς ἀνθρωπότητας:
Πρέπει νὰ δαμασθεῖ, νὰ ρυθμισθεῖ ὁ
ὑπερπληθυσμός, ἀλλ ̓ ὄχι μὲ καταναγκα-