ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΥΣΣΟΥΛΗΣ Τὸ "Ατομο καὶ ἡ Οἰκουμένη (Πολιτικοκοινωνικοὶ ᾿ Οραματισμοί) Ὃ σοσιαλισμός, μὲ τὶς προὐποθέσεις ποὺ ἐφαρμόσθηκε στὶς χῶρες τοῦ «ὑπαρ- κτοῦ σοσιαλισμοῦ», ταν καταδικασμέ- νος ν᾽ ἀποτύχει. ᾿Εκτὸς ἀπ᾿ αὐτό, ὅμως, ἡ ἀπόπειρα ἐφαρμογῆς του ἧταν πολὺ πρόωρη, χωρὶς προηγούμενη προεργα- σία. Εἶναι πολὺ πιθανὸ νὰ χρησιμοποιή- θηκε σὰν δόλωμα γιὰ τὴν ὑποδούλωση τοῦ ἀτόμου, χωρὶς νὰ προηγηθεῖ ἡἣ βελτίωσή του. 'Ο ἄκρατος ἐγωϊσμός, ποὺ διακατέχει τὸν ἄνθρωπο στὴ σηµερι- νὴ φάση τῆς ἐξελίξεώς του, ἄντιπροσω- πεύει πρωτόγονα ἔνστικτα. ᾿Οδηγεῖ στὴν ἐπιθετικότητα καὶ στὴν ἐπιθυμία ἐπιβολῆς στοὺς ἄλλους. ᾽Απαιτεῖ νὰ ζοῦν οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι, σύµφωνα μὲ τὴν δική του ὄρεξη, κι᾿ ὄχι ὅπως ἀρέσει στοὺς ἴδιους. ᾿Αλλ᾽ ὅμως οἱ σωστοὶ ἀτομικί- στὲς δὲν εἶναι ἐγωιστές. Εἶναι ἄνθρωποι φυσικοί, ἐλεύθεροι, ἀνιδιοτελεῖς, δέν προ- βάλλουν ἀξιώσεις πάνω στούς ἄλλους. Οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποιθέλουν ἀπεριό- ριστη ποιχιλομορφία. Τούς ἀρέσει ἡ ἔρευνα, τὸ καινούργιο, τὸ ὡραῖο. Γίνον- ται δημιουργικοὶ καὶ καλλιτέχνες. Θέ- λουν ὅμως ἐλευθερία στὴν ἔρευνα, ὥστε νὰ μποροῦν, ἂν χρειασθεῖ, νὰ καταλήξουν καὶ σὲ συμπεράσματα ἀντίθετα μὲ τὰ καθιερωμένα, μὲ τὰ δόγματα, τὶς χρατι- κὲς ἤ τὶς λαϊκὲς ἀντιλήψεις καὶ προκατα- λήψεις. Γι᾿ αὐτούς, ἡ κάθε εἴδους ἐξουσία εἶναι κακή: τοῦ Μονάρχη ἣ τῆς Δημοκρα- τίας ἣ τοῦ "Όχλου. 'Ἡ ἀνυπαρξία χυ- βερνήσεως εἶναι ἡ πιὸ κατάλληλη μορφὴ διαχυβερνήσεως γιὰ τὸν ἐλεύθερο ἄν- 'θρωπο. Κατὰ τὸν Μπέρναρ Σῶ ὁ ἐλεύ- θερος ἄνθρωπος δὲν πρέπει νὰ προσαρµό- ζεται. Γιατὶ Ἡ προσαρμογὴ δημιουργεῖ ᾱ- χινησία, λίμναση. Καταργεῖ τὴ διάθεση γιὰ ἀντίδραση, γιὰ κάτι καινούργιο, γιὰ πρόοδο. Καταργεῖ τὴν ἐλευθερία τοῦ ἀτόμου... Ὅλ᾽ αὐτὰ ὅμως σήµερα φαίνονται ὄνειρο, οὐτοπία. Γιατὶ ἔχουμε ἀνάγχες, ἐπιθυμίες, θέληση γιὰ «εὐχάριστη» ζωή. Διαπιστώνουμε ὅμως τώρα πὼς τὰ διάφορα ὑλικὰ ἀγαθὰ ποὺ θέλουμε ν᾿ ἀποχτήσουμε, δὲν εἶναι ἀπεριόριστα στὸν πλανήτη µας. Κι᾽ ὅτι δὲν εἶναι εὐχάρι- στες ὅλες οἱ ἐργασίες. 'Υπάρχουν ἔργα- σίες δημιουργικές, ἐνδιαφέρουσες, ὅμορ- φες, ποὺ δὲν χουράζουν. Κι᾿ ἄλλες δυσάρεστες, βρώµικες, δουλειές (δηλαδὴ δουλεῖες). Πῶς λοιπὸν νὰ ἐφαρμόσουμε τὴν ἀπόλυτη ἐλευθερία καὶ τὴν ἰσότητα; ᾿Εξάλλου, πουθενὰ στὴ Φύση δὲν ὑπάρ- χει ἰσότητα κι᾿ ὁμοιομορφία. ᾿Ενῶ, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ἔχουμε φθάσει σ᾽ ἐπικίν- δυνο βαθµό ὑπερπληθυσμοῦ. Κι᾽ ἔξαν- τλοῦμε ἐπίσης τὴ Φύση, τὴ χαλᾶμε, τὴν μολύνουμε, τὴν ῥυπαίνουμε... Χρειαζόμαστε πολλὰ ἀκόμα γιὰ νὰ ἐχπληρωθεῖ τὸ ὄραμα τῆς γενικῆς εὐτυχί- ας τῆς ἀνθρωπότητας: Πρέπει νὰ δαμασθεῖ, νὰ ρυθμισθεῖ ὁ ὑπερπληθυσμός, ἀλλ᾽ ὄχι μὲ καταναγκα-