ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Κ. ΤΑΤΣΙΑΣ 0 ̓ . ; ̓ «Ταξίδι» πρὸς τὴ λέξη «πατὴρ» α) Ὁ πρῶτος σταθμὸς τοῦ ταξιδιοῦ Πρὶν ἀρκετὰ χρόνια μὲ κίνδυνο τῆς ζωῆς του ἕνας Βορειοηπειρώτης, ὑπότροφος τῆς ̓Αλβανικῆς Κυβερνήσεως σὲ κάποιο εὐρωπαϊκὸ κράτος, μοῦ ἐνεχείρισε τὰ ὀ̓γκῶδες βιβλίο (στὰ ἑλληνικὰ) τοῦ Σπύρου Ν. Κόντα, φιλολόγου, ἀποφοίτου τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου ̓Αθηνῶν, ποὺ ἐξεδόθη στὰ Τίρανα τὸ 19602. Πρόκειται γιὰ μιὰ πολὺ ἐνδιαφέρουσα μελέτη γραμμένη στὴν «καθαρεύουσα» --- καὶ μάλιστα θέλω νὰ τονίσω ἐδῶ κάτι κατ ̓ ἐμὲ πολὺ συγκινητικό: ὁ συγγραφεὺς ζητᾷ τὴν κατανόηση καὶ τὴν συγγνώμη τῶν ἀναγνωστῶν, ἐπειδὴ «τὸ τυπογραφεῖον δὲν διαθέτει τὰ στοιχεῖα α, ἡ καὶ ω μεθ ̓ ὑπογεγραμμένης». Αὐτὸ γιὰ μένα εἶναι ἀρκετό, γιὰ νὰ διαπιστώσω τὴν εὐαισθησία ἑνὸς πραγματικοῦ φίλου τοῦ λόγου καὶ μάλιστα τοῦ καθαροῦ "Ελληνικοῦ Λόγου. Τὸ βιβλίο αὐτὸ τυπώθηκε σὲ 800 ἀντίτυπα στὸ τυπογραφεῖο «ΦΙΛΙΑ» ἐν ̓Αργυροκάστρῳ. Η σπανιότητά του εἶναι ἀνάλογὴ τῆς σπουδαιότητάς του. Τιτλοφορεῖται «Οἱ ̓Αλβανοὶ καὶ τὸ Πελασγικὸν πρόβλημα». "Ἔχω δεῖ δὲ ὁ ἴδιος ἐκτεταμένες ἀναφορὲς στὸ βιβλίο αὐτὸ ποὺ ἔκανε ὁ ἡγέτης τῆς ̓Αλβανίας Χότζα (Θεὸς σχωρέσ ̓ τον) στὸ δικό του βιβλίο “Τινο. ἔγίε πα ἐν Ρεορ]ες”/ «Δυὸ φιλικοὶ λαοί», προκειμένου περὶ τῶν σχέσεων "Ελλήνων καὶ ̓Αλβανῶν διαχρονικῶς. Τὸ παράδοξο εἶναι ὅτι ὁ Κόντας ὑπῆρξε στενὸς φίλος τοῦ Χότζα. Ἴσως δὲ ἡ φιλία αὐτὴ νὰ ἐπέτρεψε στὸν Κόντα νὰ ἐκδώσῃ τὸ τόσο σπουδαῖο, ἄσχετα μ ̓ ὁτιδήποτε ἄλλο, πόνημά του. Τώρα, ἐπισημαίνω, οὔτε στὴν ̓Αλβανία δὲν εἶναι εὔκολο νὰ βρεθῇ πιὰ αὐτὸ τὸ βιβλίο. Τὰ λίγα του ἀντίτυπα στὶς ταραγμένες ἐποχὲς ποὺ ἀκολούθησαν παρεδόθησαν τῷ πυρί. 'Ο φιλόλογος Κόντας λοιπὸν δίνει τὴν σημασία «πατὴρ» στὸ ΡεΓ--- τῆς ἀλβανικῆς λέξεως ρογεπαϊα. ̓Ο δὲ Χότζα σὰν φιλόλογος (τῆς ̓Αγγλικῆς), γνώστης τῆς "Ἑλληνικῆς ἀλλὰ καὶ σὰν ̓Αλβανὸς ποὺ ἦταν, ἔχοντας «ἐλέγξει» τὸ ἔργο αὐτό, δὲν βρῆκε «λάθος» τὴν ταυτότητα τοῦ ρε πρὸς τό: πατήρ. Παραθέτω στὴν κρίση τῶν ἀναγνωστῶν μερικὰ κομμάτια ἀπ ̓ τὸ ἔργο τοῦ Κόντα, ποὺ ἀναφέρονται σ ̓ αὐτὸ τὸ ρεῖ, προτοῦ προχωρήσω σὲ ἄλλους σταθμοὺς τοῦ ταξιδιοῦ μου μέσα στὴ σημασιολογικὴ θάλασσα τῆς λέξεως «πατήρ». “Ὁ Κόντας λοιπὸν στὴν σελ. 28, μεταξὺ ἄλλων, ἀναφέρει: «... ἄν ἀπὸ τὴν λέξιν Διπάπυρος ἀφαιρεθῇ τὸ ἑλληνικὸν πρόσφυμα -ος, ἀπομένει τὸ στέλεχος: Διπάτυρ 759 αἰ -ραταγ. Τὸ Διπάτυρ τοῦτο εἶναι σύνθετον ἀπὸ τὴν λέξιν Δι καὶ πάτυρ. Καὶ τὸ μὲν :ΔΙΞΡΙΞΡε, τὸ δὲ πάτυρΞραιϊετ. ̓Επομένως τὸ Διπάτυρ-αεραίει- ο εἰς (ἔστι μοι) πατήρ. Τὸ αεραίετ ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸ ραίετ-α. Τὸ ρβίεγΞρετ, τὸ αεξα. Ῥετγ-αίρετἐπα ὁ Θεὸς ( ̓Αλβανιστί). “Ὥστε οἱ Πελασγοὶ καλοῦντες τὸν θεὸν Διπάπυρον εἶναι ὡς ἐὰν ἔλεγον: “ Ο Γέος (ἡ Γῆ) ἔστι μοι πατὴρ" (πρὸ τῆς θεοποιήσεως τῆς Γῆς). Μετὰ δὲ τὴν θεοποίησιν, “Πατήρ μου εἶναι ὁ θεοποιηθεὶς αἰ", ἤγουν, ἡ θεο“ποιηθεῖσα [ἢ (ὑπὸ ἀρσενικὸν τύπον: Γέος͵). 'Η λέξις Διπάτυρος, εἶναι ἡ αὐτὴ μὲ τὴν σημερινὴν ἀλβανικὴν λέξιν ρεγεπαίΞθεός, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἐν τῇ λέξει Διπάτυρος προηγεῖται ὁ αἱ, ἤτοι ὁ Γέος (ἡ [) πρὸ τῆς θεοποιήσεως καὶ μὲ τὴν σημα-