ΤΟ ΑΝΕΚΑΟΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ . ΤΟΥ «ἀν Ναί, ὄρκα! Πρόκειται γιὰ τὸ μεγαλύτε- ρο κῆτος ποὺ ὑπάρχει. Ἐΐναι καὶ φάλαινα καὶ καρχαρίας μαζὶ κι ἔχει ὅλες τὶς ἰδιότη- τες ποὺ ἔχουν τὰ δυό τους, γι᾿ αὐτὸ κιόλας λέγεται καὶ «φάλαινα-καρχαρίας». Γνώρισα µία ὄρκα στὸ ᾿Ενυδρεῖο τῆς Ν. 'Ὑόρκης, ὅ- που δούλευα σὰν ἐπιμελητής. ᾿Αλλὰ τὸ πιὸ περίεργο εἶναι πὼς καὶ ἡ ὄρκα μὲ γνώρισε. Καθόμουν ώρες ὁλόκληρες, κυρίως στὴ σκόλη μου, καὶ χάζευα τὰ μουσούδια τῆς ὄρκας. Πλησίαζε πρὸς τὸ χοντρὸ γυαλὶ --- πανάκριβο γυαλί, ποὺ κοστίζει τόσο, ὄχι μονάχα γιατὶ εἶναι ἀνθεκτικό, ἀλλὰ κυρίως γιατὶ δὲν παραμορφώνει (τὰ μουσούδια) --- καὶ φαίνεται πὼς μᾶλλον θά πρεπε καὶ αὐ- τὴ νὰ μ᾽ ἔκανε χάζι πολύ. ὍὝγστερα ἀπὸ αὐὖ- τὴ τὴν ἀλληλοκατασκόπευση ἔδινε μιὰ μὲ τὴν πελώρια οὐρά της σηκώνοντας ἕνα κύ- μα ὁλόκληρο βουνὸ --- ἀλλὰ εὐτυχῶς πά- ντα μέσα στὴν ἐνδοχωρικὴ ἐπικράτεια τῶν βυθῶν - καὶ ἀπευθυνόμενη πρὸς τὸ ἕτερό της ἥμισυ (ποὺ λόγω τοῦ ὄγκου του θ᾽ ἀ- κριβολογούσαμε ἂν λέγαμε «ἕτερό της δι- πλάσιο», γιὰ νὰ θυμηθοῦμε καὶ λίγο τὸν µακαρίτη τὸν Σπῦρο Μελᾶ) θὰ πρέπει ν᾿ ᾱ- φηνε κάτι ἄηχους συριγμµούς. Μᾶλλον κάτι θά Ίπρεπε ν᾿ ἄφηνε, πάντως, γιατὶ ἀπὸ τὸ ρύγχος της ἔβγαιναν φυσαλίδες. Τὸ ἕτερό τῆς διπλάσιο ἄρχιζε καὶ αὐτὸ τοὺς σαλλι- δισμοὺς κι ὕστερα καὶ τὰ δυὸ μαζὶ πλησιά- ζανε τὸ χοντρό κρύσταλλο καὶ μὲ παρακο- λουθούσανε μ᾽ ἐκεῖνο τὸ ψυχρὸ βλέμμα τοῦ καρχαρία - κανονικοῦ ποὺ σὲ παγώνει. Ὅμως ὅσοι ἔτυχε νὰ συναντήσετε αὐτὸ τὸ καρχαρήσιο βλέμμα -- καὶ θά Ἴσαστε ἀ- σφαλῶς πολὺ λίγοι, γιατὶ πρέπει νὰ συνα- ντήσετε τὸν καρχαρία ἐκ τοῦ φυσικοῦ, γιὰ νὰ τοῦ δίνατε τὴ δυνατότητα νὰ ἔπηρεα- στεῖ, ὥστε ν᾿ ἀποκτήσει κάποιο νόημα ἡ ἑρμηνεία τῆς ματιᾶς του --- θὰ σᾶς ἔκανε ἐ- ντύπωση, φαντάζομαι, αὐτὴ ἡ παγερότητα τοῦ βλέμματός του, πού ᾽ναι σὰν νὰ σᾶς ἀ- ντικρύζουν οἱ δύο στρογγυλὲς γωνίες ἑνὸς τετράγωνου τραπεζιοῦ, μιὰ παγερότητα, ὦὡ- στόσο, ποὺ ἡ φρίκη ποὺ προκαλεῖ ἐντείνε- ται ἀπὸ τὴ σκέψη πὼς δὲν πρόκειται ἁπλῶς γιὰ τὶς στρογγυλὲς γωνίες ἑνὸς ἄψυχου τραπεζιοῦ, ἀλλὰ γιὰ τὰ δύο μάτια ἑνὸς θα- ΠΑΥΛΟΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ὌὌρκα λάσσιου τέρατος ποὺ ἐξακολουθοῦν νὰ σᾶς κυττάζουν τὸ ἴδιο ψυχρά, παρόλο ποὺ πέ- ρασε ἀρκετὴ ὥρα ποὺ σᾶς παρακολουθοῦν καὶ θὰ μποροῦσαν ἴσως νὰ πάρουν κάποιο χρῶμα κατανόησης. Τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ τὸ ζευγάρι αὐτὸ τῶν ὀρκῶν μὲ παρακολουθοῦσε ἐντατικά, μ᾽ ἔ- βαλε σὲ πολλὲς σκέψεις. ὌἜνιωσα πώς ἀπὸ μέρους µου διαμορφωνότανε μιὰ ὑποχρέω- ση γι᾿ αὐτὸ τὸ ζευγάρι, ἂν ὄχι τίποτα ἄλ- λο, τουλάχιστο μοῦ ἐπιφορτιζότανε ἡ ἔν- νοια τῆς συναδελφικῆς ὑποχρέωσης ποὺ ἔ- χει ἕνας, ποὺ κι αὐτὸς τό χει τὸ χούι νὰ «μπανίζευ πολύ, ὅμως αὐτὸς ὁ τελευταῖος ἔ- χει κάποιες δυνατότητες νὰ προσφέρει κά- τι, νὰ κινηθεῖ διαφορετικά, τέλος πάντων, ἀπὸ αὐτὰ τὰ κήτη ποὺ ἦσαν περιορισμένα µέσα στὸ κρυτάλλινο κουτί. Αν καὶ τελι- κὰ ἀποδείχτηκε ὅτι οἱ ὄρκες ἦσαν αὐτὲς ποὺ προσφέρανε καὶ, µάλιστα, συνέβαλαν σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις ποὺ ἔκανε ὁ ἄνθρωπος ποτέ. Συγκεκριµένα, κάποια μέρα δὲν ἄντεξα καὶ κόλλησα ἄγαρμπα ἑνὸς φιλαράκου, ἝἛλληνα κι αὐτοῦ, ποὺ δούλευε στὴ Ν.Α. Σ.Α., στὸν Τομέα τῶν ὑπολογιστῶν γιὰ τὴν ἀνίχνευση κοσμικῶν ὑπερήχων. Κάτι ποὺ τοῦ πα, ἔτσι, πολὺ γενικά, κάτι ποὺ τοῦ ἐ- ξατοµίκευσα, κατόπιν, γιὰ τὴν ὄρκα, κάτι ποὺ ἦρθε κι αὐτὸς νὰ ρίξει ἐπὶ τόπου μιὰ ματιὰ κι ἀλληλοκυτιάχτηκαν μὲ τὶς ὄρκες μὲ ἀμοιβαία δυσπιστία, θὲς πάλι ποὺ τὸ εἰ- σιτήριο γιὰ τὸ ᾿Ενυδρεῖο ἦταν τσουχτερό- τατο καὶ ᾿γὼ ἄφηνα νὰ μπαίνουν τζάµπα τὰ τρίδυµα παιδιά του ποὺ κουβάλαγαν μαζὶ ὁ- λόκληρη τὴν τάξη κάνοντας τὸ κομμάτι τους, πάντως ἕνα ὡραῖο ἀπόγευμα μοῦ δό- θηκε ἡ εὐκαιρία ν᾿ ἀπολαύσω γούρλωμα ματιῶν ὀρκῶν, ὅπως βλέπανε τὸν δέκτη ἐ- πεξεργασίας ἤχων νὰ κατεβαίνει σιγὰ-σιγὰ μέσα στὸ ὑγρό τους βασίλειο καὶ νὰ ἐγκα- θίσταται ἐκεῖ, αἰωρούμενος καὶ μὴ ἐκδη- λώνοντας καμμία πρόθεση, οὔτε κὰν μελ- λοντική, γιὰ ἐπανάκαμψη εἰς τὰ πάτρια ἐδά- φη ἀπό ᾿που τοὺς ἦρθε. Καὶ γὼ πιὰ παράτησα τὸ «ἆλλολομπα- νιστήρι» μὲ τὶς ὄρκες, γιὰ νὰ γίνω μόνιμος τηλεθεατἠς τοῦ ἐξαιρετικὰ ὕπουλου αὐτοῦ