-- ----- ΑΙΣΙΜΑ ΚΑΙ ΑΔΗΡΙΤΑ 1. «Τοῖς ἀνήβοις τὴν πόλιν καταλιπεῖν» Ἕνα μικρὸ παιδὶ δεκαπέντε χρονῶν ἐπῆρε τὸ αὐτοκίνητο τοῦ πατέρα του καὶ ἀπό ἀδέξιο χειρισμὸ συνεκρούσθη μ ̓ ἕνα δένδρο. Τὸ αὐτοκίνητο ἔπαθε μερικὲς ζημιὲς καὶ τίποτε περισσότερο. Μολαταῦτα ὁ νεαρὸς ἔδειξε μεγάλη εὐαισθησία. ̓Αν θέλετε ὑπερευαισθησία. Καὶ αὐτοκτόνησε... Στὶς 23 Μαρτίου ὅλες οἱ ἐφημερίδες γράφουν γιὰ τὸ τραγικὸ γεγονός, χωρὶς νὰ τὸ σχολιάζουν. Κι ̓ ὅμως τὸ παιδὶ ἀξίζει ἑνὸς πανελληνίου ἐπαίνου. Πέραν ἀπὸ τὸ οἰκογενειακὸ δράμα ὑπάρχει τὸ ἠθικὸ δίδαγμα. Διότι τὸ παιδὶ τῶν δεκαπέντε χρονῶν ἀπέδειξε, ὅτι δὲν χάθηκε τὸ φιλότιμο σ ̓ αὐτὸν ἐδῶ τὸν τόπο. Ανθρωποι --- τὰ ὀνόματα εἶναι πασίγνωστα -- οἱ ὁποῖοι ὑποτίθεται ὅτι εἶναι οἱ πολιτικοί, οἱ πνευματικοί καί οἱ οἰκονομικοὶ ταγοὶ τοῦ λαοῦ μας, κατηγοροῦνται καί ἀποδεικνύονται ψεῦτες, κι ̓ ἀδιαφοροῦν. "Αλλοι προφυλακίζονται γιὰ ἀπάτες κι ̓ ἀδιαφοροῦν. "Άλλοι ἀποκαλύπτονται ὅτι ἐξαγορασθήκανε ἀπὸ πλουσίους κι ̓ ἀδιαφοροῦν. Νὰ μὴ νομίζετε, ὅτι αὐτὰ συμβαίνουν μόνο τώρα. Καὶ παλαιότερα τὰ ἴδια συνέβαιναν. "Ας ὑπενθυμίσουμε τὴν ἐθνικὴ καταστροφὴ τῆς Κύ«πρου. Χιλιάδες οἰκογένειες διαλύθηκαν, κατελήφθη μεγάλο μέρος τῆς νήσου ἀ̓ πὸ τοὺς Τούρκους, πολλὰ ̓Ελληνόπουλα σκοτώθηκαν κ.τ.λ., ἡ στρατιωτικὴ τιμὴ τῆς “Ελλάδος ἐξευτελίσθηκε καὶ οἱ ὑπεύθυνοι πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ ἀδιαφορήσανε. Κανείς τους δὲν αὐτοκτόνησε, διότι τόσο φιλότιμο εἶχαν. Μήπως πρόκειται γιὰ ἐκφυλισμὸ τοῦ λαοῦ; Όχι: ἡ αὐτοκτονία τοῦ μικροῦ ᾱπέδειξε, ὅτι ἡ σῆψις ὑπάρχει μόνο στὴν ἡγεσία αὐτῆς τῆς χώρας κι ̓ ὄχι στὸν λαό μας. Αὐτὸν τὸν λαὸ τὸν ἐκμαυλίζει ἡ ἄρχουσα καὶ πλουτοῦσα τάξι. Τοὺς νεαροὺς ὅμως δὲν πρόλαβε ἀκόμη νὰ τοὺς διαφθείρη, καὶ διατηροῦν εὐγενῆ αἰσθήματα. Ὅταν πρὸ καιροῦ ἔγινε ἕνα ἀεροπορικὸ ἀτύχημα στὴν ̓Ιαπωνία, αὐτοκτονήσανε μερικοὶ κρατικοὶ παράγοντες, ποὺ δὲν εἶχαν καμμία εὐθύνη, ἀλλὰ διέθεταν εὐαισθησία. Βέβαια δὲν ἔχουμε τέτοιες ἀπαιτήσεις ἀπὸ τοὺς διαφόρους χονδρόπετσους νεοέλληνες ποὺ συγκροτοῦν τήν ἰθύνουσα τάξι, ἀλλὰ τουλάχιστον δὲν δείχνουν λίγο φιλότιμο; ἐλάχιστη εὐαισθησία; Φαίνεται ὅτι τοὺς εἶναι ἀδύνατον. Ἔχοντας λοιπὸν ἀπὸ τὴν μία μεριὰ τὸ παράδειγμα τοῦ ἠρωϊκοῦ ἀνηλίκου καί ἀπὸ τὴν ἄλλη τὸν παχυδερμισμὸ τῆς ἐξουσιαζούσης τάξεως δὲν μποροῦμε παρὰ νὰ θυμηθοῦμε τὸν ̓Ηράκλειτο, ποὺ (ἄποσπ. 121) βλέποντας τὴν γενικὴ ἀθλιότητα ἀνεφώνησε ὅτι ἀξίζει στοὺς ̓Εφεσίους, ὅλοι ὅσοι εἶναι ἐνήλικοι νὰ κρεμασθοῦν καὶ νὰ ἀφήσουν τὸ κράτος στὰ χέρια τῶν ἀνηλίκων. («Αξιον ̓Εφεσίοις ἡβηδὸν ἀπάγξασθαι πᾶσι καὶ τοῖς ἀνήβοις τὴν πόλιν καταλιπεῖν»). Θαυμάζει κανεὶς τὸν νεαρὸ ποὺ ἀνήκει στοὺς ἐκλεκτοὺς, γιατὶ διάλεξε τὴν ὥρα τῆς ἐξόδου, ὅπως θἄλεγε ὁ Νίτσε. Αἰωνία του ἡ Μνήμη. Π. Τὸ δίδαγμα Ὅσοι παρηκολούθησαν τὴν τελευταία σὲ ἐπίπεδο ἀρχηγῶν κομμάτων συζή-