ΗΛΙΑΣ Δ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ “Ἡ παραχάραξη τῆς χρονολογίας καταβυθίσεως τῆς ᾽᾿Ατλαντίδος εἰς τὸν ψευδοδιάλογο «Κριτίας» Ἢ ὑπὸ πολλῶν μελετητῶν θεώρησι ὅτι ἡ ἀφήγησι στοὺς δύο πλατωνικοὺς διαλόγους «Τίμαιος» καὶ «Κριτίας» περὶ ᾿ Ατλαντίδος τοποθετεῖ τὸ γεγονὸς αὐτὸ στὸ ἔτος 9.500 π.Χ. (περίπου), χρονολόγησι ποὺ ἐπανέρχεται μὲ πολλοὺς τρό- ποὺς ὡς στοιχεῖο θετικ ὁ ἐπὶ τοῦ ὁποίου διάφοροι στηρίζουν πολλὰ «ἔπιστη- µονικά» συμπεράσματά των, ἐπιβάλλει τὸν σχολιασμὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Θὰ ᾱ- ποδείξω ὅτι στὸν μὲν «Τίμαιο» οὐδὲν στηρίζει τὴν ἄποψι αὐτή, ἀπὸ δὲ τὸν «Κρι- τία», τόσο ἐκ τῆς ἀντιθέσεως αὐτοῦ πρὸς τὸν πρῶτο ὅσο καὶ λόγω τῶν ἔσωτερι- κῶν ἀντιφάσεων ποὺ ὁ ἴδιος ὁ διάλογος περικλείει, ἐπίσης οὐδὲν θετικὸ στοιχεῖο προκύπτει. Θὰ περιορισθῶ στὰ κρίσιμα χωρία τῶν δύο διαλόγων, διότι τὸ θέµα τῆς ᾿Ατλαντίδος τὸ ἔχω ἤδη ἀναπτύξει σὲ δύο τεύχη τοῦ «Δαυλοῦ» (60/86 καὶ 63/87), θεωρῶντας ἐντελῶς περιττὸ νὰ ἐπαναλάβω ἐδῷ καὶ ἄλλα πράγματα γνω- στὰ στοὺς ἀναγνῶστες τοῦ «Δαυλοῦ». Κατὰ τὴν εἰσαγωγὴ ὑπό τοῦ Αἰγυπτίου ἱερέως στὸ γενικὸ θέµα περὶ τῆς πό- λεὼς τῶν ᾿Αθηνῶν λέγονται καὶ τὰ ἀκόλουθα («Τίµαιος», 23 ο, 4): «᾿Ην γὰρ δή ποτε, ὦ Σόλων, ὑπὲρ τὴν μεγίστην φθορὰν ὕδασιν ἡ νῦν ᾿Αθηναίων οὖσα πόλις ἀρίστη πρός τε τὸν πόλεμον καὶ κατὰ πάντα εὐνομωτάτη διαφερόντως' ἡ κάλλι- στα ἔργα καὶ πολιτεῖαι γενέσθαι λέγονται κάλλισται πασῶν, ὁπόσων νῦν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν ἡμεῖς ἀκοὴν παρεδεξάμεθα.» "Ἑρμηνεύω: «Διότι λοιπὸν σὲ κάποιο χρόνο (ὁ ἱερεὺς δὲν εἶναι σὲ θέσι νὰ δηλώση πότε ἀκριβῶς), Σόλων, πρὶν ἀπὸ τὴν τεράστια καταστροφὴ ἐκ τῶν ὑδά- των (ὁ ἱερεὺς τονίζει ἐδῶ διὰ τοῦ «ὑπέρ» τὴν ἀκολουθοῦσα ἐξαφάνισι ἐκ τῆς φθορᾶς τῶν ὑδάτων τῆς ἡγετικῆς παρουσίας τῆς πόλεως τῶν ᾿Αθηνῶν) ἡ σημε- ρινὴ πόλις τῶν ᾿Αθηναίων ὑπῆρξε ἀρίστη στὸν πόλεμο, καὶ γενικῶς στὴν δια- κυβέρνησί τῆς ἦταν τελεία. Στὴν πόλι ἐκείνη λέγεται ὅτι ἔγιναν κάλλιστα ἔργα καὶ διεμορφώθησαν οἱ ἄριστες διακυβερνήσεις λαῶν ἀπὸ ὅσες ἡμεῖς ἔχομεν ἀ- κούσει ὅτι ὑπῆρξαν ἐπὶ τῆς γῆς.» Σημειώνω ὅτι: ἤδη στὸ ἐδάφιον αὐτὸ ὁ χρόνος τῆς μεγάλης καταστροφῆς εἶναι ἀβέβαιος καὶ μάλιστα δὲν θὰ ἦταν δυνατὸν νὰ τοποθετηθῆ ἡ συ- ντριβὴ τῆς πόλεως τῶν ᾿Αθηνῶν στὴν πρὶν τῶν 8000 ἐτῶν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποία τοποθετεῖται ἡ ἀρχὴ κτίσεως, ὅπως θὰ δοῦμε, τῆς πόλεως Σάϊδος, γιὰ τὴν ὁποία φρόντισαν αἱ ᾿Αθῆναι, καὶ ὅτι κα- τὰ τὴν ἴδια ἐποχὴ συνέβη «πολιτεῖαι γενέσθαι κάλλισται πασῶν, ὁπόσων νῦν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν ἡμεῖς ἀκοὴν παρεδεξάμεθα». "Ας δοῦμε ὅμως τὴν συνέχεια: 'Ο Σόλων ἐζήτησε νὰ μάθη περισσότερα καὶ ὁ