ἢ ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ Μόνο στὴν πρωτεύουσα τῆς « Ελλάδος» Ἂς δώσω προσωρινὰ τὸν λό- γο σήμερα σ᾽ ἕνα ἄλλον (βλ. «Καθημερινή», 30 Μαΐου, σ. 6): 4... Ο ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει πολλὲς παραδόσεις. Παραδό- σεις ἰσχνὲς ὅμως, λόγω τῆς τουρκοκρατίας, καὶ ἄλλων πα- ραγόντων, ποὺ τὸν ὁδήγησαν στὴν κατάπτωση. Ἢ πιὸ ση- μαντικὴ ρίζα του, αὐτὴ στὴν ὁ- ποία ἔπρεπε νὰ τείνει ὅπως τείνει ὅλος σχεδὸν ὁ κόσμος ποὺ πρωτοστατεῖ σήμερα στὴν ᾿Αμερική, τὴν Εὐρώπη, ἀκόμα καὶ στὴν ᾿Ασία, εἶναι ἡ ἀρ- χαία ἐλληνική. Ἂν ὑπάρχει σήμερα ἕνας κοινὸς πολιτι- σμὸς σὲ ὅλον τὸν πλανήτη, ὁ- φείλεται στὴν ὀρθολογιστικὴ σκέψη ἀλλὰ καὶ στὴν τερά- στια διαισθητικὴ φαντασία -- γιατὶ χωρὶς διαίσθηση δη- μιουργία δὲν ὑπάρχει-- ποὺ εἶχαν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες. ᾿Ενῶ ὅμως οἱ ξένοι δέχονται καὶ πιστεύουν ὅτι κοιτὶς τοῦ πολιτισμοῦ ὑπῆρξε ἡ ᾿Ελλάδα, οἱ Ἕλληνες ἔχουν ἀποκοπεῖ ἀπ᾽ αὐτὴ τὴ μεγάλη παράδο- ση. ᾿Απόδειξη ἡ κατάργηση τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν ἀπὸ τὴ μέση ᾿Εκπαίδευση. Αὐτὸ εἶναι ἕνα δράμα, ἕνα αἶσχος. »Εἶναι ντροπή! Τὰ ἀρχαῖα ἑλ- ληνικὰ ἔπρεπε νὰ διδάσκονται σὰ ζωντανὴ γλῶσσα. Καὶ δὲν ἐννοῶ μόνο τὴ γλῶσσα. ἾἜν- νοῶ καὶ τὴ φιλοσοφία. ᾽Εν- νοῶ αὐτὸν τὸν μεγάλο κόσμο, αὐτὸ τὸ τεράστιο ἐπίτευγμα ποὺ εἶχαν πετύχει παρ᾽ ὅλες τὶς διενέξεις ποὺ εἶχαν μεταξύ τους οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες, ᾿Α- πὸ τὴ μιὰ μεριὰ ἦταν ἡ διερεύ- νηση ἡ ἡθική. “Ο Σωκράτης μὲ τὸν Πλάτωνα. ᾿Απὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἦταν οἱ σοφιστές, ποὺ εἶχαν μεγάλη ἀξία, γιατὶ ἀμφισβητοῦσαν τὰ πάντα. Ἔ- τσι, ὑπῆρχε μιὰ ἀναμόχλευση τῶν ἰδεῶν, τῶν ἰδανικῶν καὶ τῶν θεσμῶν. Μιὰ σχετικοποί- ηση. Κι᾽ αὐτὸς ὁ πνευματικὸς ἀναβρασμὸς εἶναι ποὺ ἔδωσε τὶς μεγάλες βάσεις ἑνὸς διε- θνοῦς, πανανθρώπινου πολιτι- σμοῦ...». Ὃ ὁμιλήσας εἶναι ὁ ζῶν στὴν Γαλλία πρωτοπόρος τῆς παγκόσμιας Μουσικῆς 1. Ξενά- κῆς, φυσικομαθηματικὸς ὡς πρὸς τὶς «σπουδές». Εἰσήγαγα τὶς ἀπό- Ψεις ἑνὸς «ἄλλου» στὴν στήλη αὐτὴ --- πρᾶγμα πού, ὅπως ξέρετε, πράττω σπανιώτατα--- κυρίως γιὰ τὶς διαπιστώσεις του, ἀπὸ τὴ σκοπιά του ὡς σύγχρονης «πα- γκόσµιας προσωπικότητας», ὅτι ἡ ἑλληνικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὸν κόσµο «ἔδωσε τὶς µεγά- λες βάσεις ἑνὸς διεθνοῦς παναν- θρώπινου πολιτισμοῦ». Αὐτὸ βλέ- πει ὁ ]. Ξενάκης, καθώς κινεῖται ἀκριβῶς (καὶ ἴσως ὅσο λίγοι σή- µερα στὸν κόσμο) µέσα στὰ ρεύ- µατα τῶν ἰδεῶν καὶ τάσεων ποὺ