ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
91ΙΟΥΛΙΟΣ 1989
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Αυτοπορτραίτο ενός πνευματικού ανθρώπου (του διευθυντή του Ι.Ν.Σ. κ. Βασιλείου Φόρη) — ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ
Αὐτοπορτραῖτο ἑνὸς πνευματικοῦ ἀνθρώπου
(τοῦ διευθυντοῦ τοῦ 1.Ν.Σ;. κ. Βασιλείου Φόρη)
Στὴν πατρίδα μας ἡ χριτικὴ τῆς πνευματικῆς δραστηριότητας γίνεται κατὰ κανόνα ὄχι
συγκεκριμένα, ὄχι ὀνομαστικά, ἀλλὰ μὲ κάποιους ὑπαινικτικοὺς προσδιορισμούς.
“Ἡ ἀναφορὰ ὀνομάτων, λόγου χάριν, θεωρεῖται σχεδὸν ἔγκλημα. "Ενα πρόσφατο παράδειγμα:
τὸ περιοδικὸ «Νεοελληνυ) Παιδεία» (τεῦχος {471988) ὑπέβαλε σὲ ἄγρια
λογοχρισία τὸ ἄρθρο μου «Συντακτικὸς καὶ /Λειτουργικὸς Καταμερισμός τῶν Προτάσεων».
̓Εγὼ ἔγραφα: « ̓Επαναλαμβάνομε τὰ χυριότερα σημεῖα τῶν εἰδήσεων ---ᾱχουόταν
νὰ λέγει ἡ Εὔη Δεμίρη... Μέσα στὸ ἴδιο κλίμα κινεῖται καὶ ὁ Νίκος Βολωνάκης,
ποὺ ἐπιπλέον ἀκκίζεται ἀνυπόφορα». ̓Ιδοὺ καὶ τὸ ἔκτρωμα, ποὺ προέκυψε ἀπὸ
τὴν ἐπέμβαση τοῦ περιοδικοῦ: «.., ἀκουόταν νὰ λέει (γνωστὴ ἐχφωνήτρια)... Μέσα
στὸ ἴδιο κλίμα (κινοῦνται καὶ ἄλλοι ἐκφωνητές)». Πρῶτον, ἔβγαλαν τὰ ὀνόματα, ποὺ
ἀποτελοῦν οὐσιαστικὸ στοιχεῖο τοῦ κειμένου. Δεύτερον, «ἔφαγαν» τὸ «ἀκκίζεται ἄνυπόφορα»
- ἄνευ προηγουμένου πρωτοβουλία τῆς συντακτικῆς ἐπιτροπῆς. Τρίτον, οἱ
παρενθέσεις τους δὲν ἔχουν καμμιὰ σχέση μὲ τὴ σύνταξη τοῦ λόγου, καὶ ὁ ἀναγνώστης
τοῦ ἄρθρου, ποὺ δὲν γνωρίζει, βέβαια, τὰ τῆς ἐπεμβάσεως, μπορεῖ μὲ ὅλο του τὸ δίκιο
νὰ μὲ κατατάξει στὴν κατηγορία τῶν ἀγραμμάτων. Ἢ παράδοση ἀπαιτεῖ ἀκόμη, ὅπως
ἡἣ χριτικὴ στρέφεται ἐναντίον μικρῶν ἐργατῶν τοῦ πνεύματος. Ὁ ἀκαδημαϊκός
̓Αγαπητὸς Τσοπανάκης κατ ̓ ἐξαίρεσιν ἐμίλησε γιὰ λάθη πανεπιστημιακῶν, «ποὺ εἴναι
τουλάχιστον διδάκτορες» («Τὸ Βῆμα», 8/9/1988), ἀλλὰ μόνον τόσο, χωρὶς ὀνόματα.
̓Εγὼ παραβαίνω τὴν παράδοση τόσο ὡς πρὸς τὸ πρῶτο τῆς σκέλος, δηλαδὴ
κατονομάζω τὸν χρινόμενο («ὃ τάδε ἔγραψε αὐτὸ καὶ αὐτό»), ὅσο καὶ ὡς πρὸς το δεύτερο
σχέλος: μιλάω ὄχι γιὰ τοὺς πνευματικοὺς ἀνθρώπους τῆς σειρᾶς, ἀλλὰ γιὰ τούς
δασκάλους αὐτῶν. Η συμπεριφορά μου αὐτὴ μπορεῖ νὰ ἐπισύρει τὴν ὀργὴ μερικῶνμερικῶν,
ἡ χριτική μου ὅμως ἀποχτάει ἐνδιαφέρον καὶ ἀποτελεσματικότητα. Μόνον
ἔτσι μποροῦν νὰ διορθωθοῦν τὰ στραβα!
Ὃ κ. Βασίλης Δ. Φόρης, διευθυντὴς τοῦ ̓Ϊνστιτούτου Νεοελληνικῶν Σπουδῶν
(' Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη), ἐκπροσωπεῖ, πιστεύω, ἐπαξίως τοὺς «προοδευτικούς»
ἐκπαιδευτικούς μας καὶ τοὺς «γνήσιους» δημοτικιστές. ̓Εδῶ θὰ σχολιάσομε
ὁρισμένα χκείμενά του, ποὺ κατὰ χρονονολογικὴ σειρὰ δημοσιεύσεως εἶναι τὰ ἀκόλουθα:
1) «Γιὰ ν ̓ ἀρχίσουμε κάποτε νὰ τελειώνουμε (Χρωστούμενη ἀπάντηση στὶς
θεωρίες τοῦ κ. Γ ́. Μ. Καλιόρη)» (« ̓ Αντὶ», τ. 2617/1984), (2) «Ελληνικὰ παρατράγουδα»
(«' Λέξη», τ. 4771985), (3) «Τὰ 7 θανάσιμα ἐρωτήματα» («Τὸ Βῆμα»,
31/5/1987) καὶ (4) « ̓Αντιμήνυμα στὸν Κύριο Πρόεδρο...»» («Τὸ Βῆμα»,
177171988). "ἔχομε δηλαδὴ μιὰ παραγωγή, ποὺ ἐχτείνεται σὲ πέντε χρόνια.
'Ο κ. Φόρης εἶναι δυναμικὸς δημοτικιστής, πίνει ψυχαρήσιον οἶνον, ἀλλὰ... κάπως
νερωμένον. Τὴν τελευταία δωδεκαετία οἱ «καλοὶ δημοτικιστές» ἔχουν ἐμφανῶς
ἘΠῸ χ( Γ.Ν.Γ. εἶναι φιλόλογος τῆς Ρωσικῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς. Δίδαξε γιὰ πολλὰ χρόνια σὲ Γυμνάσια
καὶ Λύχεια τῆς Ρουμανίας καὶ τῆς Σοβιετικῆς ̓Ενώσεως.