ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ Αὐτοπορτραῖτο ἑνὸς πνευματικοῦ ἀνθρώπου (τοῦ διευθυντοῦ τοῦ 1.Ν.Σ;. κ. Βασιλείου Φόρη) Στὴν πατρίδα µας ἡ χριτικὴ τῆς πνευματικῆς δραστηριότητας γίνεται κατὰ κανόνα ὄ- χι συγκεκριµένα, ὄχι ὀνομαστικά, ἀλλὰ μὲ κάποιους ὑπαινικτικοὺς προσδιορισμούς. “Ἡ ἀναφορὰ ὀνομάτων, λόγου χάριν, θεωρεῖται σχεδὸν ἔγκλημα. "Ενα πρόσφατο πα- ράδειγµα: τὸ περιοδικὸ «Νεοελληνυ) Παιδεία» (τεῦχος {471988) ὑπέβαλε σὲ ἄγρια λογοχρισία τὸ ἄρθρο µου «Συντακτικὸς καὶ /Λειτουργικὸς Καταμερισµός τῶν Προτά- σεων». ᾿Εγὼ ἔγραφα: «᾿Επαναλαμβάνομε τὰ χυριότερα σημεῖα τῶν εἰδήσεων ---ᾱ- χουόταν νὰ λέγει ἡ Εὔη Δεμίρη... Μέσα στὸ ἴδιο κλίµα κινεῖται καὶ ὁ Νίκος Βολω- νάκης, ποὺ ἐπιπλέον ἀκκίζεται ἀνυπόφορα». ᾿Ιδοὺ καὶ τὸ ἔκτρωμα, ποὺ προέκυψε ἀ- πὸ τὴν ἐπέμβαση τοῦ περιοδικοῦ: «.., ἀκουόταν νὰ λέει (γνωστὴ ἐχφωνήτρια)... Μέσα στὸ ἴδιο κλίμα (κινοῦνται καὶ ἄλλοι ἐκφωνητές)». Πρῶτον, ἔβγαλαν τὰ ὀνόματα, ποὺ ἀποτελοῦν οὐσιαστικὸ στοιχεῖο τοῦ κειμένου. Δεύτερον, «ἔφαγαν» τὸ «ἀκκίζεται ἄνυ- πόφορα» - ἄνευ προηγουμένου πρωτοβουλία τῆς συντακτικῆς ἐπιτροπῆς. Τρίτον, οἱ παρενθέσεις τους δὲν ἔχουν καμμιὰ σχέση μὲ τὴ σύνταξη τοῦ λόγου, καὶ ὁ ἀναγνώστης τοῦ ἄρθρου, ποὺ δὲν γνωρίζει, βέβαια, τὰ τῆς ἐπεμβάσεως, μπορεῖ μὲ ὅλο του τὸ δίκιο νὰ μὲ κατατάξει στὴν κατηγορία τῶν ἀγραμμάτων. Ἢ παράδοση ἀπαιτεῖ ἀκόμη, ὅ- πως ἡἣ χριτικὴ στρέφεται ἐναντίον μικρῶν ἐργατῶν τοῦ πνεύματος. Ὁ ἀκαδημαϊκός ᾿Αγαπητὸς Τσοπανάκης κατ᾽ ἐξαίρεσιν ἐμίλησε γιὰ λάθη πανεπιστημιακῶν, «ποὺ εἴ- ναι τουλάχιστον διδάκτορες» («Τὸ Βῆμα», 8/9/1988), ἀλλὰ μόνον τόσο, χωρὶς ὀνό- ματα. ᾿Εγὼ παραβαίνω τὴν παράδοση τόσο ὡς πρὸς τὸ πρῶτο τῆς σκέλος, δηλαδὴ κατονομάζω τὸν χρινόμενο («ὃ τάδε ἔγραψε αὐτὸ καὶ αὐτό»), ὅσο καὶ ὡς πρὸς το δεύ- τερο σχέλος: μιλάω ὄχι γιὰ τοὺς πνευματικοὺς ἀνθρώπους τῆς σειρᾶς, ἀλλὰ γιὰ τούς δασκάλους αὐτῶν. Η συμπεριφορά µου αὐτὴ μπορεῖ νὰ ἐπισύρει τὴν ὀργὴ μερικῶν- μερικῶν, ἡ χριτική µου ὅμως ἀποχτάει ἐνδιαφέρον καὶ ἀποτελεσματικότητα. Μόνον ἔτσι μποροῦν νὰ διορθωθοῦν τὰ στραβα! Ὃ κ. Βασίλης Δ. Φόρης, διευθυντὴς τοῦ ᾿Ϊνστιτούτου Νεοελληνικῶν Σπου- δῶν (' Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη), ἐκπροσωπεῖ, πιστεύω, ἐπαξίως τοὺς «προοδευ- τικούς» ἐκπαιδευτικούς µας καὶ τοὺς «γνήσιους» δημοτικιστές. ᾿Εδῶ θὰ σχολιάσο- µε ὁρισμένα χκείμενά του, ποὺ κατὰ χρονονολογικὴ σειρὰ δημοσιεύσεως εἶναι τὰ ἀκό- λουθα: 1) «Γιὰ ν᾿ ἀρχίσουμε κάποτε νὰ τελειώνουμε (Χρωστούμενη ἀπάντηση στὶς θεωρίες τοῦ κ. Γ΄. Μ. Καλιόρη)» («᾿ Αντὶ», τ. 2617/1984), (2) «Ελληνικὰ παρατρά- γουδα» («' Λέξη», τ. 4771985), (3) «Τὰ 7 θανάσιμα ἐρωτήματα» («Τὸ Βῆμα», 31/5/1987) καὶ (4) «᾿Αντιμήνυμα στὸν Κύριο Πρόεδρο...»» («Τὸ Βῆμα», 177171988). "ἔχομε δηλαδὴ μιὰ παραγωγή, ποὺ ἐχτείνεται σὲ πέντε χρόνια. 'Ο κ. Φόρης εἶναι δυναμικὸς δημοτικιστής, πίνει ψυχαρήσιον οἶνον, ἀλλὰ... κά- πως νερωμένον. Τὴν τελευταία δωδεκαετία οἱ «καλοὶ δημοτικιστές» ἔχουν ἐμφανῶς ἘΠῸ χ( Γ.Ν.Γ. εἶναι φιλόλογος τῆς Ρωσικῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς. Δίδαξε γιὰ πολλὰ χρόνια σὲ Γυμνάσια καὶ Λύχεια τῆς Ρουμανίας καὶ τῆς Σοβιετικῆς ᾿Ενώσεως.