ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

91ΙΟΥΛΙΟΣ 1989

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 5260 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
59 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, Γ.
    ἀρχή: σελ. 5260 συμπερασμένος · τέλος: δηλωμένο · τχ. 91

Κείμενο φύλλου

ἡ Ἢ ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Γ, Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΛΗΣ, ̓Ενάντια στὴν ἰσοπέδωση τῆς Γλώσσας Διάβασα μὲ προσοχὴ τὴν συγκεντρωθεῖσα ὕλη (ἐκ τῶν δημοσιεύσεων τοῦ κ. Γιάννη Γαβριηλίδη στὸν περιοδικὸ καὶ ἡμερήσιο Τύπο) στὸ ἐν ἐπικεφαλίδι βιβλίο του καὶ σημείωσα τὸν «διάλογο» τοῦ συγγραφέα μὲ τοὺς φορεῖς τῆς ἑλληνικῆς πνευματικῆς ἆφασίας καὶ ἁἀ-παιδείας. Η γενικὴ ἐντύπωση (εἶναι ἀνέφικτο νὰ ἐκφρασθῶ κατ ̓ ἄλλο τρόπο ἐπὶ ὅσων λέγονται στὰ ἄρθρα αὐτά) ἦταν, ὅτι ὁ συγγραφεὺς γιὰ τὶς θέσεις του ὑπέστη τὴν ἐπίθεσι τῶν ὑπευθύνων τῆς παρατηρούμενης σήμερα πνευματικῆς ἀφασίας καὶ ἁ-παιδείας, καὶ μάλιστα δι) ἑνὸς ἀτεκμηρίωτου «λόγου», γιὰ τὴν τεκμηριωμένη κριτική του ὅπως καὶ γιὰ τὶς ὀρθὲς προτάσεις του. ̓Ο κύριος στόχος ὅμως καὶ τὸ «φιλαίτιον» τῶν δῆθεν διαλεγομένων μετὰ τοῦ συγγραφέως κ. Γ. Ν. Γαβριηλίδη, πρέπει, νομίζω, νὰ τὸ γνωρίζει καλῶς ὁ κ. Γαβριηλίδης, εἶναι ἡ ̓Ἑλληνικὴ γλῶσσα. Διότι ἡ "Ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι τὸ μόνο, παρ ̓ ὅλους τοὺς διωγμοὺς ποὺ ὑπέστη, ἀκέραιο μνημεῖο ἱστορίας καὶ πολιτισμοῦ τῶν πανάρχαιων «καὶ πολὺ πρὶν τῆς νῦν γενέσεως», ὅπως ὁ ̓Αριστοτέλης μᾶς λέγει, κατοίκων τοῦ "Ἑλληνικοῦ χώρου. ̓Επειδὴ δὲ ὁ πολιτισμὸς εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸ ὕψος (ποιοτικὸ καὶ ποσοτικό) τῆς γλώσσας (τὸ ὁποῖο καὶ δὲν νοεῖται ἄνευ γραφῆς), κάθε διαμαρτυρόμενος γιὰ τὴν κατάντια αὐτῶν καὶ ἐπιδιώκων τὴν ἀναβίωσι τοῦ Ἕλληνος λόγου προκαλεῖ πανικὸν σ ̓ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι κυριαρχοῦν σήμερα στὴν ζωὴ τοῦ λαοῦ καὶ τῆς παιδείας του. Μὲ αὐτὸν δὲ τὸν ἀτεκμηρίωτο «λόγο» προσπαθοῦν νὰ ἀνατινάξουν τὴν γέφυρα τὴν συνδέουσα τὸν Νεοελληνικὸ λόγο, τὸν ὁποῖο συγκρατοῦν σὲ ἀφασία, μὲ τὴν πανάρχαια πηγή του, τὸ λάλον ὕδωρ, ἀπ ̓ τὸ ὁποῖο καὶ μόνο μπορεῖ νὰ ξεδιψάση ἡ ἀνθρώπινη διάνοια. Τὴν αἰχμή, ὡς ἐπιβλέπουσα «δύναμις», γιὰ τὸ ἔργο τῆς κατακρημνίσεως, τὴν ἔχει ἀναλάβει ἡ γλωσσολογία. Οἱ πρῶτοι, ὡς γνωστόν, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν πρὸς ἐξέτασιν τὸ θέμα τῆς ἔρευνας τῶν διαδικασιῶν τῆς γενέσεως τῆς γλώσσας καὶ τῆς γραφῆς ὑπῆρξαν οἱ Ἕλληνες φιλόσοφοι τῶν κλασσικῶν χρόνων. Κανεὶς ὅμως ἐξ αὐτῶν δὲν ἐσκέφθη ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ θεμελιώση, νὰ δεχθῆ δηλαδὴ ὡς ἀρχὴ γιὰ τὸ κατ ̓ ἐξοχὴν ὄργανο τοῦ λόγου ὅπως εἶναι ἡ ἀνθρώπινη γλῶσσα, τὴν ἐξωλογικὴ συμμβατικότητα. ἫἪ σύγχρονη ὅμως γλωσσολογία τὸ ἐτόλμησε καὶ δογματίζοντας διακηρύσσει: «'Η σχέση μεταξὺ σημαίνοντος καὶ σημαινόμενου εἶναι αὐθαίρετη (ΑΤΡΙΔΒΙΤε). Τὸ γλωσσικὸ σημεῖο (5ἱρπε-λέξις) εἶναι αὐθαίρετο. Ὅσο δὲ συμβατικἡ εἶναι ἡ σχέσι σημαινομένου (ἀκουστικοῦ) -- σημαίνοντος, ἄλλο τόσο συμβατικὴ εἶναι καὶ ἡ σχέσι σημαινομένου καὶ ὀπτικοῦ ἰνδάλματος». “Ὡς ἑρμηνεία βεβαίως καὶ τῶν δύο δίνεται, ὅτι «δὲν προσκρούουν καὶ δὲν τᾶς ἀπορρίπτει τὸ γλωσσικό μας αἴσθημα». Τί πράγμα ὅμως εἶναι αὐτὸ «τὸ γλωσσικό μας αἴσθημα», ὥστε νὰ ἀπορρίπτη τὴν κακὴ φωνολογικὴ δομὴ καὶ τὴν κακὴ ὀρθογραφικὴ δομή; ̓Εὰν πρόκειται γιὰ τὴν γνῶσι τὴν ἀναμεταδιδόμενη διὰ τῆς διδασκαλίας γιὰ τὸ πῶς θὰ προφέρουμε ἢ πῶς θὰ γράψουμε ἕνα ὁρισμένο σημεῖο, τότε, ἐφ ̓ ὅσον οἱ δεσμοὶ εἶναι «συμβατικοί», θὰ ἠδυνάμεθα νὰ μεταβάλουμε καὶ τὴν φωνολογικἠ καὶ τὴν ὀρθογραφικὴ δομὴ τῶν σημείων καὶ ἐντὸς κάποιου ἔστω χρόνου θὰ μπορούσαμε νὰ ἐπιβάλουμε μιὰ ἐκ παραμορφώσεὼς φωνολογικῆς λέξι, μὲ τὴν ἐπίσης ὀρθογραφική της παραμόρφωσι, π.χ. τὴν λέξι οἰκογένεια νὰ τὴν λέμε σὲ «ικογένια» καὶ νὰ τὴ γράφομε «ικονέγια». Εἶναι ὅμως λογικὸ (λέγουν οἱ ὑποστηρικτὲς τῆς ἐξωλογικῆς συμβατικότητας) νὰ ὑποθέσουμε ὅτι κάποιο συστατικὸὀὁ τοῦ γλωσσικοῦ σημείου θὰ πρέπει -- στὴν περίπτωσι ποὺ ξέρουμε νὰ γράφουμε μιὰ γλῶσσα-- νὰ προβλέπη γιὰ τὴ γνῶσι ποὺ ἔχουμε πῶς θὰ γράψουμε ὁρισμένα σημεῖα. Τί σημαίνει ἐπίσης αὐτὸ τὸ «προβλέπει» καὶ «ἑρμηνεύει» τὸ γλωσοσι-
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →