ἡ Ἢ ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ Γ, Ν. ΓΑΒΡΙΗΛΙΛΗΣ, ᾿Ενάντια στὴν ἰσοπέδωση τῆς Γλώσσας Διάβασα μὲ προσοχὴ τὴν συγκεντρωθεῖσα ὕλη (ἐκ τῶν δημοσιεύσεων τοῦ κ. Γιάννη Γαβριηλίδη στὸν περιοδικὸ καὶ ἡμερήσιο Τύπο) στὸ ἐν ἐπικεφαλίδι βιβλίο του καὶ σηµείωσα τὸν «διάλογο» τοῦ συγγραφέα μὲ τοὺς φορεῖς τῆς ἑλληνικῆς πνευματικῆς ἆφα- σίας καὶ ἁἀ-παιδείας. Η γενικὴ ἐντύπωση (εἶναι ἀνέφικτο νὰ ἐκφρασθῶ κατ᾽ ἄλλο τρόπο ἐπὶ ὅσων λέγονται στὰ ἄρθρα αὐτά) ἦταν, ὅτι ὁ συγγραφεὺς γιὰ τὶς θέσεις του ὑπέστη τὴν ἐπίθεσι τῶν ὑπευθύνων τῆς παρατηρούµενης σήµερα πνευματικῆς ἀφασίας καὶ ἁ-παιδείας, καὶ μάλιστα δι) ἑνὸς ἀτεκμηρίωτου «λόγου», γιὰ τὴν τεκμηριωμένη κριτική του ὅπως καὶ γιὰ τὶς ὀρθὲς προτάσεις του. ᾿Ο κύριος στόχος ὅμως καὶ τὸ «φιλαίτιον» τῶν δῆθεν διαλεγομένων μετὰ τοῦ συγγραφέως κ. Γ. Ν. Γαβριηλίδη, πρέπει, νομίζω, νὰ τὸ γνωρίζει καλῶς ὁ κ. Γαβριηλίδης, εἶναι ἡ ᾿Ἑλληνικὴ γλῶσσα. Διότι ἡ "Ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι τὸ µόνο, παρ᾽ ὅλους τοὺς διωγμοὺς ποὺ ὑπέστη, ἀκέραιο μνημεῖο ἱστο- ρίας καὶ πολιτισμοῦ τῶν πανάρχαιων «καὶ πολὺ πρὶν τῆς νῦν γενέσεως», ὅπως ὁ ᾿Αριστο- τέλης μᾶς λέγει, κατοίκων τοῦ "Ἑλληνικοῦ χώρου. ᾿Επειδὴ δὲ ὁ πολιτισμὸς εἶναι ἀνάλο- γος πρὸς τὸ ὕψος (ποιοτικὸ καὶ ποσοτικό) τῆς γλώσσας (τὸ ὁποῖο καὶ δὲν νοεῖται ἄνευ γραφῆς), κάθε διαμαρτυρόμενος γιὰ τὴν κατάντια αὐτῶν καὶ ἐπιδιώκων τὴν ἀναβίωσι τοῦ Ἕλληνος λόγου προκαλεῖ πανικὸν σ᾽ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι κυριαρχοῦν σήµερα στὴν ζωὴ τοῦ λαοῦ καὶ τῆς παιδείας του. Μὲ αὐτὸν δὲ τὸν ἀτεκμηρίωτο «λόγο» προσπαθοῦν νὰ ἀνατινάξουν τὴν γέφυρα τὴν συνδέουσα τὸν Νεοελληνικὸ λόγο, τὸν ὁποῖο συγκρατοῦν σὲ ἀφασία, μὲ τὴν πανάρχαια πηγή του, τὸ λάλον ὕδωρ, ἀπ᾽ τὸ ὁποῖο καὶ µόνο μπορεῖ νὰ ξε- διψάση ἡ ἀνθρώπινη διάνοια. Τὴν αἰχμή, ὡς ἐπιβλέπουσα «δύναμις», γιὰ τὸ ἔργο τῆς κα- τακρηµνίσεως, τὴν ἔχει ἀναλάβει ἡ γλωσσολογία. Οἱ πρῶτοι, ὡς γνωστόν, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν πρὸς ἐξέτασιν τὸ θέµα τῆς ἔρευνας τῶν δια- δικασιῶν τῆς γενέσεως τῆς γλώσσας καὶ τῆς γραφῆς ὑπῆρξαν οἱ Ἕλληνες φιλόσοφοι τῶν κλασσικῶν χρόνων. Κανεὶς ὅμως ἐξ αὐτῶν δὲν ἐσκέφθη ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ θεµελιώση, νὰ δεχθῆ δηλαδὴ ὡς ἀρχὴ γιὰ τὸ κατ᾽ ἐξοχὴν ὄργανο τοῦ λόγου ὅπως εἶναι ἡ ἀνθρώπινη γλῶσσα, τὴν ἐξωλογικὴ συµμβατικότητα. ἫἪ σύγχρονη ὅμως γλωσσολογία τὸ ἐτόλ- µησε καὶ δογματίζοντας διακηρύσσει: «'Η σχέση μεταξὺ σημαίνοντος καὶ σηµαινό- µενου εἶναι αὐθαίρετη (ΑΤΡΙΔΒΙΤε). Τὸ γλωσσικὸ σημεῖο (5ἱρπε-λέξις) εἶναι αὐθαίρετο. Ὅ- σο δὲ συμβατικἡ εἶναι ἡ σχέσι σηµαινοµένου (ἀκουστικοῦ) -- σημαίνοντος, ἄλλο τόσο συμβατικὴ εἶναι καὶ ἡ σχέσι σηµαινοµένου καὶ ὀπτικοῦ ἰνδάλματος». “Ὡς ἑρμηνεία βε- βαίως καὶ τῶν δύο δίνεται, ὅτι «δὲν προσκρούουν καὶ δὲν τᾶς ἀπορρίπτει τὸ γλωσσικό µας αἴσθημα». Τί πράγμα ὅμως εἶναι αὐτὸ «τὸ γλωσσικό µας αἴσθημα», ὥστε νὰ ἀπορρίπτη τὴν κακὴ φωνολογικὴ δομὴ καὶ τὴν κακὴ ὀρθογραφικὴ δοµή; ᾿Εὰν πρόκειται γιὰ τὴν γνῶσι τὴν ἀναμεταδιδόμενη διὰ τῆς διδασκαλίας γιὰ τὸ πῶς θὰ προφέρουµε ἢ πῶς θὰ γράψουμε ἕνα ὁρισμένο σημεῖο, τότε, ἐφ᾽ ὅσον οἱ δεσμοὶ εἶναι «συμβατικοί», θὰ ἠδυνάμεθα νὰ µεταβάλουμε καὶ τὴν φωνολογικἠ καὶ τὴν ὀρθογραφικὴ δομὴ τῶν σημείων καὶ ἐντὸς κάποιου ἔστω χρόνου θὰ μπορούσαμε νὰ ἐπιβάλουμε μιὰ ἐκ παραμορφώσεὼς φωνολογικῆς λέξι, μὲ τὴν ἐπίσης ὀρθογραφική της παραµόρφωσι, π.χ. τὴν λέξι οἰκογένεια νὰ τὴν λέμε σὲ «ικογένια» καὶ νὰ τὴ γράφομε «ικονέγια». Εἶναι ὅμως λογικὸ (λέγουν οἱ ὑποστηρικτὲς τῆς ἐξωλογικῆς συµβατικότητας) νὰ ὑποθέσουμε ὅ- τι κάποιο συστατικὸὀὁ τοῦ γλωσσικοῦ σημείου θὰ πρέπει -- στὴν περίπτωσι ποὺ ξέ- ρουµε νὰ γράφουμε μιὰ γλῶσσα-- νὰ προβλέπη γιὰ τὴ γνῶσι ποὺ ἔχουμε πῶς θὰ γράψου- µε ὁρισμένα σημεῖα. Τί σηµαίνει ἐπίσης αὐτὸ τὸ «προβλέπει» καὶ «ἑρμηνεύει» τὸ γλωσοσι-